Động đất kích hoạt cùng lúc tại 3 châu lục, lo ngại sự dịch chuyển bất thường địa chất?

Trận động đất phá hủy nhà cửa tại Venezuela

Đợt thiên tai dồn dập, liên hoàn này làm dấy lên những mối lo ngại lớn về sự dịch chuyển bất thường của các mảng kiến tạo địa chất toàn cầu, đẩy hàng triệu người dân vào trạng thái hoảng loạn.

Tâm điểm của thảm họa là bờ biển phía bắc Venezuela, nơi hứng chịu hai trận động đất liên tiếp vào tối muộn ngày 24-6 (giờ địa phương).

Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) ghi nhận hai cú sốc địa chấn xảy ra cách nhau chưa đầy một phút có cường độ lần lượt lên tới 7,2 và 7,5 độ richter.

Vị trí tâm chấn nằm dọc theo bờ biển Caribbean và cách Thủ đô Caracas khoảng 168 km về phía tây.

Đây được xác định là trận động đất có sức tàn phá mạnh nhất tấn công quốc gia Nam Mỹ này trong hơn 100 năm qua.

Tại Thủ đô Caracas, nhiều mảng tường lớn của các tòa nhà cao tầng bị giật sập, nhiều ngôi nhà bị san phẳng. Nhiều khu phố sầm uất hoàn toàn bị cắt điện diện rộng và mất tín hiệu điện thoại di động.

Bộ Nội vụ Venezuela xác nhận khu vực Altamira đang rơi vào tình trạng báo động do có rất nhiều nhà dân bị san phẳng và ghi nhận nhiều ca bị thương.

Sức chấn động từ tâm chấn ở Venezuela mạnh đến mức lan sang tận Brazil, cách xa hơn 1.700 km, buộc nhiều thành phố tại đây phải sơ tán cư dân ra khỏi các tòa nhà.

Ngay sau vụ việc, Trung tâm Cảnh báo Sóng thần Thái Bình Dương của Mỹ đã phải phát đi lệnh báo động sóng thần khẩn cấp cho Quần đảo Virgin và Cộng hòa Dominica.

Chỉ vài giờ sau thảm họa tại Nam Mỹ, hai khu vực nằm trên các vành đai địa chấn khác của thế giới cũng liên tục ghi nhận các đợt rung lắc mạnh.

Trận động đất có cường độ 6,9 độ richter xảy ra ngoài khơi tỉnh Iwate, vùng đông bắc Nhật Bản sáng 25-6. Trận động đất kích hoạt đúng vào giờ cao điểm buổi sáng và gây ra những rung lắc nhẹ có thể cảm nhận rõ tại Thủ đô Tokyo.

Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) xác nhận không có nguy cơ sóng thần, đồng thời chưa ghi nhận báo cáo về thương vong hay thiệt hại vật chất. Khu vực đông bắc này vốn là nơi liên tục hứng chịu nhiều đợt địa chấn mạnh trong những tháng gần đây.

Trước đó, vào sáng 24-6 (giờ địa phương), một trận động đất có cường độ 5,6 độ richter cũng đã xảy ra tại một khu vực nông thôn thuộc miền bắc bang California, Mỹ, gần thị trấn Willits.

Cơ quan chức năng địa phương xác nhận đã có một số trường hợp bị thương nhẹ, song không có thiệt hại lớn về hạ tầng công cộng.

Đây là trận động đất mạnh nhất tại khu vực này kể từ năm 1940. Hệ thống dự báo của bang đã kịp thời gửi gần 657.000 cảnh báo sớm đến người dân thông qua ứng dụng di động trước khi mặt đất rung chuyển.

Việc 3 trận động đất cường độ trung bình đến rất mạnh xảy ra gần như cùng lúc trên 3 mảng kiến tạo khác nhau, mảng Caribe-Nam Mỹ, mảng Thái Bình Dương và mảng Bắc Mỹ khiến dư luận lo ngại về trận động đất kích hoạt, thay đổi bất thường của mảng kiến tạo địa chất.

Tuy nhiên, Tiến sĩ Lucy Jones, nhà địa chấn học thuộc Viện Công nghệ California Caltech khẳng định, những trận động đất này xảy ra trên các đứt gãy và ranh giới mảng kiến tạo hoàn toàn khác nhau, khiến mối liên hệ nhân quả là khó có thể xảy ra.

Các trận động đất lớn cách nhau hàng nghìn km sẽ không kích hoạt lẫn nhau, ngay cả khi xảy ra cùng ngày.

Tiến sĩ Lucy Jones giải thích, mỗi trận động đất chỉ là quá trình giải phóng ứng suất kiến tạo đã tích tụ nhiều năm. Venezuela nằm trên ranh giới mảng Caribe - Nam Mỹ, Nhật Bản trên vùng hút chìm Thái Bình Dương, còn California thuộc hệ thống đứt gãy San Andreas.

Giới chuyên gia địa chất cũng cho rằng, các hệ thống kiến tạo gây ra động đất ở Nhật Bản, Mỹ và Venezuela hoạt động độc lập, khó có khả năng một trận kích hoạt trực tiếp trận khác.

USGS thống kê, Trái đất ghi nhận hàng nghìn trận động đất mỗi ngày, nên việc 3 trận động đất mạnh xảy ra trong 24 giờ tuy hiếm nhưng vẫn nằm trong biến động tự nhiên.

Theo AP

Thu Nguyên