Đòn tình báo phủ đầu chiến sự

Một cuộc họp hiếm hoi như thế đã diễn ra vào giữa ban ngày hôm 28-2 và nhận lấy hậu quả thảm khốc

Năm nguồn tin thân cận chia sẻ với đài CNN rằng các cơ quan tình báo của Mỹ và Israel, bao gồm Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đã bí mật theo dõi Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei trong nhiều tháng liền trước khi ông qua đời. Toàn bộ thói quen sinh hoạt hằng ngày như nơi ở, những người ông gặp gỡ, cách thức liên lạc và nơi ông có thể rút lui nếu bị tấn công đều bị giám sát chặt chẽ.

Cuộc họp định mệnh giữa Tehran

Một nguồn tin từ Israel cho biết ông Khamenei vô cùng cẩn trọng. Ông cảm thấy an toàn hơn vào ban ngày nên lơ là cảnh giác. Vì vậy, cuộc họp sáng 28-2 của giới chức cấp cao Iran, cả chính trị và quân sự, với ông Khamenei tại các địa điểm riêng biệt trong cùng một khu phức hợp ở Tehran là cơ hội mà một số quan chức Israel và Mỹ tin rằng không thể bỏ lỡ. Khu phức hợp này tập trung văn phòng của lãnh tụ tối cao, phủ tổng thống và hệ thống bộ máy an ninh quốc gia. Các kế hoạch tấn công từ lúc nửa đêm lập tức được điều chỉnh thành một cuộc đột kích ban ngày. Vào khoảng 6 giờ sáng (giờ Israel), các chiến đấu cơ của Israel đã tấn công khu phức hợp, mở màn cho làn sóng không kích phối hợp chặt chẽ giữa Mỹ và Israel.

Chiến dịch kể trên bộc lộ sự phát triển mạnh mẽ của mạng lưới tình báo mà Israel và Mỹ cài cắm bên trong Iran và tốc độ sẵn sàng hành động của hai nước này khi cơ hội đến. Israel và Mỹ đã cùng nhau chuẩn bị cho chiến dịch này trong nhiều tháng. Trong chuyến thăm dinh thự Mar-a-Lago tại bang Florida - Mỹ vào tuần lễ sau Giáng sinh năm ngoái, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu thông báo với Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng Iran đang thúc đẩy chương trình tên lửa đạn đạo và tái khởi động năng lực hạt nhân sau đợt ném bom của Mỹ vào 3 cơ sở làm giàu hạt nhân chính của nước này hồi tháng 6-2025. Tiếp đó, một loạt quan chức quân sự và tình báo cấp cao của Israel liên tục bay tới Washington. Các chuyến thăm của Tổng tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), người đứng đầu tình báo quân sự và giám đốc Cục Tình báo và Đặc nhiệm (Mossad, cơ quan chịu trách nhiệm hoạt động tình báo ở nước ngoài) đều tập trung vào việc lên kế hoạch và phối hợp cho nhiệm vụ.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy khu phức hợp ở Tehran của cố Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Seyyed Ali Khamenei sau cuộc tấn công ngày 28-2 Ảnh: AIRBUS

Cú bắt tay của Mossad và CIA

Bên cạnh hoạt động tình báo phức tạp, tờ Financial Times dẫn lời nhiều quan chức tình báo Israel đương nhiệm và cựu quan chức nói rằng Israel đã dành nhiều năm để tấn công mạng lưới camera giao thông ở Tehran và xâm nhập mạng điện thoại di động.

Các đoạn video lấy từ camera giao thông được mã hóa và truyền đến các máy chủ ở Tel Aviv và miền Nam Israel, sau đó được phân tích bằng các thuật toán phức tạp để "lọc" lấy thông tin chi tiết bổ sung vào hồ sơ "lịch trình sinh hoạt" của từng thành viên trong đội cận vệ của ông Khamenei. Các dữ liệu này bao gồm địa chỉ, ca trực, tuyến đường đi làm và danh tính quan chức mà họ được giao bảo vệ. Tờ Financial Times tiết lộ thêm Israel đã can thiệp và làm gián đoạn các bộ phận của khoảng một chục trạm phát sóng di động gần Phố Pasteur, một khu vực an ninh cao ở trung tâm thủ đô Iran. Điều này khiến điện thoại của những người trong khu vực luôn báo bận khi có cuộc gọi đến, qua đó ngăn chặn đội cận vệ của ông Khamenei nhận được các cảnh báo rủi ro.

Cũng chính nhờ việc "hack" 2 mạng lưới camera giao thông và di động mà Israel nắm gọn các hoạt động của Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, đồng thời biết chắc ông sẽ có mặt cùng các quan chức cấp cao tại khu phức hợp vào buổi sáng định mệnh.

Đài CBS dẫn lời một quan chức giấu tên tiết lộ CIA có chỉ điểm viên trên thực địa và đã cung cấp dữ liệu vị trí của ông Khamenei cho phía Israel. CIA cũng được cho là đã theo dõi vị trí của ông Khamenei trong nhiều tháng, ngay cả trước cuộc tấn công 12 ngày hồi năm ngoái. Không chỉ ông Khamenei, Mỹ còn tăng cường giám sát Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), theo dõi sát sao cách các quan chức liên lạc và di chuyển trong những thời điểm căng thẳng.

Ngay sau cuộc không kích ngày 28-2, Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, cho biết các chiến dịch không gian mạng phối hợp đã phá vỡ hiệu quả mạng lưới liên lạc và cảm biến trên toàn bộ khu vực tác chiến, khiến đối phương mất đi khả năng quan sát, điều phối hoặc phản ứng hiệu quả.

Camera giám sát trên đường phố ở Tehran - Iran Ảnh: WANA

Đánh vào yếu huyệt

Theo đài CNN, tình báo Israel đã nhiều lần chứng minh mức độ thâm nhập Iran bằng cách ám sát các lãnh đạo quân sự cấp cao và các quan chức, nhà khoa học hạt nhân. Thậm chí, một quan chức tình báo giấu tên của Israel mô tả họ "nắm rõ Tehran như Jerusalem", nhờ vào hiệu quả thu thập dữ liệu của Đơn vị Tình báo Tín hiệu 8200 thuộc Israel, các nguồn tin do Mossad tuyển mộ và sự phân tích kỹ lưỡng từ tình báo quân sự. Một nguồn thạo tin cho biết Israel còn sử dụng một phương pháp toán học có tên là "phân tích mạng lưới xã hội" để sàng lọc hàng tỉ điểm dữ liệu, từ đó xác định các trung tâm đầu não ra quyết định và các mục tiêu mới.

Việc camera của Tehran bị xâm nhập không phải là bí mật. Hai nguồn tin của AP tiết lộ hệ thống camera của thành phố đã liên tục bị chiếm quyền kiểm soát kể từ năm 2021. Iran đã lắp đặt hàng chục ngàn camera tại thủ đô để đối phó với các làn sóng biểu tình. Chẳng hạn, camera tàu điện ngầm được tích hợp nhận diện khuôn mặt để phát hiện và định danh những phụ nữ không đội khăn trùm đầu bắt buộc.

Những tiến bộ gần đây trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) đã cho phép quân đội và các cơ quan tình báo sàng lọc lượng lớn video giám sát để xác định mục tiêu. Công việc này trước đây từng tiêu tốn nhiều tuần hoặc nhiều tháng nhưng nay có thể được thực hiện theo thời gian thực. Chỉ bằng một thao tác tìm kiếm từ khóa đơn giản, AI sẽ quét qua các luồng video và trả về kết quả gần như ngay lập tức.

Đặc biệt, do bị phương Tây trừng phạt từ lâu, Iran gặp rất nhiều khó khăn trong việc cập nhật phần cứng và phần mềm. Theo AP, các phiên bản Windows và phần mềm lậu được sử dụng tràn lan, càng khiến Iran dễ bị tin tặc đưa vào tầm ngắm.

XUÂN MAI