Đòn bẩy đưa Thành phố tiến vào kỷ nguyên mới: Bài cuối: Lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ

Trước hết là giá trị căn bản nhất: Cảm giác an tâm. Người dân đi làm sớm, về nhà muộn mà không sống trong tâm thế lo lắng thường trực. Trẻ em có thể đến trường, tham gia hoạt động ngoại khóa mà cha mẹ không phải thấp thỏm. Người cao tuổi có thể tập thể dục trong công viên, sinh hoạt câu lạc bộ khu phố với sự yên lòng. Khi chiến lược an ninh chuyển sang chủ động phòng ngừa, lừa đảo công nghệ cao được cảnh báo sớm, thủ đoạn mới được thông tin rộng rãi, khu vực có nguy cơ mất trật tự được kiểm soát kịp thời.

Ở góc độ kinh tế gia đình, một môi trường an ninh ổn định giúp giảm chi phí vô hình. Hộ kinh doanh nhỏ không phải đầu tư quá mức vào biện pháp tự bảo vệ. Doanh nghiệp yên tâm mở rộng hoạt động mà không lo rủi ro phi pháp. Người lao động không phải gián đoạn công việc vì bất ổn. Khi môi trường minh bạch, công bằng và có thể dự đoán, các quyết định đầu tư cho học nghề, mở cửa hàng, mua nhà hay cải thiện đời sống đều trở nên mạnh dạn hơn. Sự bình yên vì thế chuyển hóa thành thu nhập ổn định và cơ hội phát triển dài hạn.

Người dân cũng được hưởng giá trị từ một hệ thống phục vụ minh bạch và tôn trọng. Khi tiếp xúc với lực lượng công an trong các thủ tục hành chính, đăng ký cư trú, cấp giấy tờ hay trình báo sự việc, họ được giải quyết rõ ràng, đúng thời hạn, không phải lo lắng về sự tùy tiện. Mỗi quy trình được công khai, mỗi phản ánh được tiếp nhận nghiêm túc sẽ củng cố cảm giác được đối xử công bằng. Sự tôn trọng ấy chính là nền tảng của niềm tin xã hội.

Công an phường tuyên truyền về các thủ đoạn lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng trong buổi họp dân

Đối với các nhóm dễ bị tổn thương, lợi ích càng cụ thể hơn. Phụ nữ và trẻ em được bảo vệ tốt hơn trước hành vi xâm hại. Người nhập cư được hỗ trợ tiếp cận pháp lý và đăng ký cư trú thuận lợi, không bị đẩy ra bên lề. Thanh niên được tiếp cận thông tin pháp luật, được cảnh báo sớm các rủi ro trên không gian mạng. Người từng vi phạm được hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng, có cơ hội làm lại cuộc đời thay vì bị kỳ thị kéo dài. Sự bình yên ở đây không chỉ là "không có sự cố", mà là có cơ hội sửa sai và phát triển. Bình yên vì thế không bó hẹp trong phạm vi an toàn cá nhân, mà lan tỏa thành chất lượng sống chung.

Khi luật pháp được thực thi nghiêm minh và công bằng, khi sai phạm bị xử lý rõ ràng, khi cơ quan bảo vệ pháp luật chủ động lắng nghe và đối thoại, xã hội sẽ hình thành một chuẩn mực chung về kỷ cương. Trong môi trường ấy, mỗi người có thể yên tâm rằng nỗ lực của mình không bị phá vỡ bởi hành vi phi pháp hay bất công. Niềm tin ấy làm giảm xung đột, tăng hợp tác và khuyến khích sáng tạo. Lấy lợi ích và sự bình yên của người dân làm gốc đồng nghĩa với việc mọi thành quả của chiến lược an ninh phải đo được bằng trải nghiệm sống thực tế: Ít lo lắng hơn, ít rủi ro hơn, thủ tục thuận tiện hơn, thu nhập ổn định hơn, quan hệ xã hội gắn kết hơn. Khi những giá trị ấy tích lũy qua từng ngày, an ninh không còn là khái niệm hành chính, mà trở thành một phần tự nhiên của đời sống. Và chính từ nền tảng ấy là đòn bẩy đưa TPHCM tiến vào kỷ nguyên mới.

Khi nói "lấy lợi ích và sự bình yên của người dân làm gốc", điều quan trọng không nằm ở khẩu hiệu, mà ở việc xác định rõ trung tâm phục vụ là gì, và đo lường cụ thể bằng cách nào. Nếu không xác định được hai yếu tố này, chiến lược an ninh rất dễ rơi vào tình trạng báo cáo nhiều thành tích hành chính nhưng người dân vẫn chưa thực sự cảm nhận được sự thay đổi trong đời sống. Vì vậy, trong một chiến lược an ninh hướng tới người dân, "trung tâm phục vụ” phải được hiểu theo nghĩa rất cụ thể: Mọi hoạt động của lực lượng công an được tổ chức xoay quanh trải nghiệm an toàn của người dân trong đời sống hằng ngày. Điều này không chỉ bao gồm việc xử lý tội phạm, mà còn bao gồm toàn bộ quá trình phòng ngừa, hỗ trợ, giải quyết thủ tục và đồng hành với cộng đồng.

Công an đến tận nhà giúp đỡ cụ bà hơn 90 tuổi ra trụ sở khu phố làm CCCD

Trước hết, trung tâm phục vụ thể hiện ở khả năng tiếp cận của người dân đối với hệ thống bảo vệ an ninh. Một hệ thống phục vụ hiệu quả phải bảo đảm rằng bất kỳ người dân nào khi gặp vấn đề đều có thể liên hệ nhanh chóng và được phản hồi kịp thời. Điều này có nghĩa là các kênh tiếp nhận thông tin - từ tổng đài khẩn cấp, ứng dụng điện thoại, cổng thông tin điện tử cho đến công an phường - phải hoạt động liên tục, dễ sử dụng và minh bạch. Người dân không phải đi lại nhiều lần, không phải dò hỏi nhiều nơi. Một phản ánh về trộm cắp, gây rối hay nghi vấn lừa đảo phải được tiếp nhận ngay, phân loại rõ ràng và có phản hồi cụ thể về quá trình xử lý.

Từ đó, yếu tố thứ hai của trung tâm phục vụ là tốc độ phản ứng và giải quyết vấn đề. Trong đời sống đô thị, thời gian có ý nghĩa quyết định. Một vụ việc được can thiệp kịp thời có thể ngăn chặn hậu quả lớn hơn rất nhiều so với việc xử lý muộn. Vì vậy, chiến lược an ninh cần đặt ra các tiêu chuẩn rõ ràng: Thời gian trung bình để lực lượng công an có mặt tại hiện trường, thời gian xử lý hồ sơ trình báo, thời gian phản hồi khi người dân gửi thông tin. Những tiêu chuẩn này phải được công khai và theo dõi thường xuyên. Khi người dân biết rằng mỗi cuộc gọi đều được phản hồi trong một khoảng thời gian xác định, cảm giác an tâm sẽ tăng lên rõ rệt.

Một khía cạnh quan trọng khác của trung tâm phục vụ là khả năng phòng ngừa rủi ro trước khi sự cố xảy ra. Trong bối cảnh đô thị hiện đại, nhiều nguy cơ không còn xuất hiện trên đường phố mà trên không gian mạng, trong các giao dịch tài chính hay các quan hệ xã hội phức tạp. Vì vậy, lực lượng công an không chỉ đóng vai trò xử lý sau sự việc mà phải trở thành nguồn thông tin cảnh báo sớm cho cộng đồng. Những phương thức lừa đảo mới, những khu vực có nguy cơ mất trật tự, những hình thức tội phạm mới phải được cập nhật và truyền đạt đến người dân một cách dễ hiểu. Khi người dân nhận được thông tin kịp thời, họ có thể tự bảo vệ mình trước khi thiệt hại xảy ra.

Trẻ em thỏa thích vui đùa tại công viên công cộng

Song song với đó là chất lượng phục vụ trong các thủ tục hành chính liên quan đến an ninh trật tự. Trong đời sống đô thị, rất nhiều giao dịch của người dân liên quan đến cơ quan công an như đăng ký cư trú, xác nhận nhân thân, cấp giấy tờ, xử lý vi phạm, giải quyết tranh chấp nhỏ trong khu dân cư... Một hệ thống phục vụ tốt phải bảo đảm rằng các thủ tục này được thực hiện rõ ràng, nhất quán và đúng thời hạn. Người dân không phải lo lắng về sự tùy tiện trong quá trình xử lý. Khi mọi bước đều được công khai, từ hồ sơ cần nộp đến thời gian giải quyết, sự minh bạch sẽ tạo ra niềm tin. Để bảo đảm các mục tiêu trên không chỉ dừng ở định hướng, cần xây dựng hệ thống đo lường cụ thể.

Một hệ thống đo lường đầy đủ phải bổ sung chỉ số cảm nhận an toàn của người dân. Đây là yếu tố quan trọng vì đôi khi tội phạm giảm nhưng người dân vẫn cảm thấy bất an. Thành phố có thể tiến hành khảo sát định kỳ tại từng quận, phường để đánh giá mức độ an tâm của người dân khi đi lại ban đêm, khi sử dụng dịch vụ công cộng hay khi giao dịch trên mạng. Nếu tỷ lệ người cảm thấy an toàn tăng lên qua từng năm, đó là dấu hiệu rõ ràng của hiệu quả chiến lược.

Cuối cùng, một chiến lược an ninh hướng tới người dân phải được đánh giá bằng tác động dài hạn đối với chất lượng sống đô thị. Nếu khu phố trở nên an toàn hơn, các hoạt động kinh doanh nhỏ sẽ phát triển mạnh hơn. Nếu giao thông được kiểm soát tốt, người dân sẽ di chuyển thuận tiện hơn. Nếu không gian công cộng được bảo đảm trật tự, các hoạt động văn hóa và cộng đồng sẽ trở nên sôi động. Những thay đổi này có thể được phản ánh qua số lượng doanh nghiệp nhỏ mở mới, mức độ sử dụng công viên và không gian công cộng, hay tần suất các hoạt động cộng đồng trong khu dân cư.

Khi tất cả những yếu tố trên được kết nối với nhau, "trung tâm phục vụ” của chiến lược an ninh không còn là một khái niệm chung chung. Nó trở thành một hệ thống rõ ràng, trong đó mỗi hành động của lực lượng công an đều hướng tới một mục tiêu cụ thể: Làm cho đời sống của người dân an toàn hơn, thuận tiện hơn và đáng tin cậy hơn. Và khi những mục tiêu ấy được đo lường bằng các chỉ số minh bạch, chiến lược an ninh của TPHCM sẽ không chỉ được đánh giá bằng báo cáo nội bộ, mà bằng chính trải nghiệm sống của hàng triệu người dân trong thành phố.

BÙI NGỌC - HOÀI PHONG - THANH TUẤN