Đối thoại chiến lược 3+3: Bước phát triển mới trong quan hệ Việt Nam-Trung Quốc

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: TTXVN

Kết nối ba trụ cột lớn

Điểm nổi bật của cơ chế 3+3 là lần đầu tiên ba trụ cột lớn gồm ngoại giao, quốc phòng và công an được kết nối trong cùng một khuôn khổ đối thoại cấp Bộ trưởng. Điều đó phản ánh tầm cao mới của quan hệ Việt Nam-Trung Quốc, đồng thời cho thấy nhu cầu tăng cường phối hợp không chỉ trong các vấn đề song phương, mà còn ở những lĩnh vực liên quan trực tiếp đến môi trường hòa bình, ổn định, an ninh và phát triển của mỗi nước. Việc tổ chức cơ chế này cùng dịp Phiên họp lần thứ 17 Ủy ban chỉ đạo hợp tác song phương đã thể hiện rõ mức độ tin cậy chính trị, gắn kết chiến lược cao và hợp tác toàn diện, thực chất giữa hai nước.

Tại hội nghị, trong bầu không khí hữu nghị, tin cậy và cởi mở, các đồng chí Bộ trưởng hai nước thống nhất đánh giá về xu hướng phát triển tích cực theo định hướng “6 hơn” của quan hệ Việt-Trung thời gian qua. Chia sẻ về những diễn biến nhanh chóng, phức tạp của tình hình thế giới, khu vực thời gian qua, hai bên nhất trí cho rằng, việc hai nước tăng cường đoàn kết, hợp tác, củng cố tin cậy chính trị, điều phối tổng thể giữa phát triển và an ninh, kiên trì con đường xã hội chủ nghĩa, chung tay cùng cộng đồng quốc tế ứng phó các thách thức chung về an ninh và phát triển trên cơ sở phù hợp với luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc ngày càng trở nên cấp thiết.

Các đồng chí Bộ trưởng phía Việt Nam đề nghị ngành Ngoại giao, Quốc phòng, Công an hai nước cùng đóng góp vào việc tăng cường tin cậy chính trị, tiên phong quán triệt nhận thức chung cấp cao; triển khai tốt các hoạt động tiếp xúc, trao đổi cấp cao giữa hai Đảng, hai nước; phát huy hiệu quả cơ chế hợp tác và đẩy mạnh hợp tác chuyên ngành; cùng thúc đẩy hợp tác thực chất trên các lĩnh vực, nhất là kinh tế, thương mại, đầu tư, hạ tầng chiến lược, khoa học công nghệ. Các Bộ trưởng cũng đề nghị hai bên thúc đẩy hợp tác biên phòng, quản lý biên giới, xuất nhập cảnh, phòng chống các loại tội phạm; tăng cường chia sẻ thông tin, kinh nghiệm về bảo đảm an ninh chế độ, an ninh quốc gia vĩ mô như an ninh năng lượng, an ninh môi trường, an ninh thông tin, an ninh dữ liệu; phối hợp, hỗ trợ lẫn nhau trong các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc, tìm kiếm, cứu nạn, cứu hộ và nhân đạo quốc tế và các diễn đàn, hoạt động hợp tác khu vực với vai trò trung tâm của ASEAN.

Đánh giá cao các đề xuất của phía Việt Nam, các Bộ trưởng phía Trung Quốc nhất trí cùng phối hợp chặt chẽ để triển khai hiệu quả nhận thức chung cấp cao, duy trì trao đổi thường xuyên giữa các cơ quan tương ứng của mỗi bên về tình hình mỗi Đảng, mỗi nước cũng như tình hình quốc tế, khu vực, bảo đảm giữ vững an ninh chính trị; làm sâu sắc hợp tác quốc phòng, an ninh, thực thi pháp luật, phòng chống tội phạm qua biên giới, công nghệ cao; nâng tầm hợp tác thực chất trên các lĩnh vực; điều phối tổng thể giữa an ninh và phát triển, thúc đẩy vững chắc sự nghiệp xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng; tăng cường phối hợp đa phương, cùng ứng phó hiệu quả với những thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống.

Các Bộ trưởng hai nước cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xử lý thỏa đáng, kiểm soát và giải quyết tốt hơn vấn đề trên biển, phù hợp với quan hệ hữu nghị giữa hai nước và luật pháp quốc tế, kiến tạo môi trường hòa bình, ổn định cho sự phát triển của mỗi nước và khu vực.

Các đồng chí Bộ trưởng Ngoại giao, Quốc phòng, Công an Việt Nam-Trung Quốc tại hội nghị. Ảnh: TTXVN

Củng cố tin cậy chính trị

Từ những nội dung trao đổi giữa hai bên có thể thấy, cơ chế 3+3 không chỉ là một khuôn khổ đối thoại mới, mà còn là bước đi cụ thể nhằm tăng cường gắn kết chiến lược, mở rộng đồng thuận và tạo thêm công cụ hữu hiệu để hai nước phối hợp xử lý những vấn đề đặt ra trong quan hệ song phương cũng như trong các vấn đề khu vực, quốc tế cùng quan tâm.

Trước hết, cơ chế 3+3 có ý nghĩa quan trọng trong việc củng cố tin cậy chính trị. Quan hệ giữa hai nước láng giềng chỉ có thể phát triển bền vững khi được đặt trên nền tảng hiểu biết, tôn trọng lẫn nhau và xử lý kịp thời các vấn đề nảy sinh bằng đối thoại. Tuyên bố chung Việt Nam-Trung Quốc năm 2025 đã nhấn mạnh yêu cầu cần nhìn nhận và phát triển quan hệ song phương từ tầm cao chiến lược và tầm nhìn lâu dài, đồng thời cùng nhau nâng tin cậy chiến lược lên mức cao hơn. Trong bối cảnh đó, cơ chế 3+3 chính là một kênh quan trọng để cụ thể hóa tinh thần ấy bằng hành động, tạo thêm không gian để hai bên trao đổi thẳng thắn, tăng cường đồng thuận, thu hẹp khác biệt và nâng cao hiệu quả phối hợp.

Thứ hai, cơ chế này góp phần tăng cường tính liên thông trong phối hợp chính sách giữa các lĩnh vực then chốt. Ngoại giao giữ vai trò định hướng chiến lược và điều phối tổng thể; quốc phòng góp phần xây dựng lòng tin, giữ gìn môi trường hòa bình, ổn định; công an bảo đảm an ninh, trật tự, phòng chống tội phạm xuyên biên giới và các thách thức an ninh phi truyền thống. Khi ba lĩnh vực này được đặt trong cùng một bàn đối thoại, hiệu quả phối hợp chắc chắn sẽ cao hơn, đồng bộ hơn, từ đó tạo nền tảng vững chắc để thúc đẩy hợp tác song phương đi vào chiều sâu.

Thứ ba, Đối thoại chiến lược 3+3 có ý nghĩa thiết thực đối với việc giữ vững môi trường hòa bình, ổn định trên tuyến biên giới và trong khu vực. Thực tiễn thời gian qua cho thấy, cùng với các chuyến thăm, tiếp xúc cấp cao, các hoạt động như Giao lưu hữu nghị Quốc phòng biên giới Việt Nam-Trung Quốc ngày càng được tổ chức bài bản, thực chất, hiệu quả, thu hút sự tham gia của quân dân và chính quyền hai bên khu vực biên giới. Điều đó cho thấy hợp tác quốc phòng-an ninh giữa hai nước không chỉ dừng ở trao đổi cấp cao mà đang từng bước lan tỏa xuống các cấp, các lực lượng và địa bàn cụ thể.

Thứ tư, cơ chế này còn có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo nền tảng ổn định cho hợp tác kinh tế, thương mại và giao lưu nhân dân. Quan hệ Việt Nam-Trung Quốc hiện không chỉ phát triển mạnh về chính trị, mà còn ngày càng gắn kết về kinh tế, thương mại, đầu tư, giao lưu văn hóa và kết nối giữa các địa phương, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục, nghiên cứu. Quan hệ kinh tế-thương mại giữa hai nước đã trở thành một trong những trụ cột quan trọng của hợp tác Trung Quốc-ASEAN; giao lưu nhân dân cũng ngày càng thường xuyên, sâu rộng.

Quan trọng hơn, việc thiết lập và vận hành cơ chế 3+3 cho thấy quyết tâm của hai nước trong việc đưa quan hệ song phương đi vào chiều sâu, thực chất, không chỉ dừng ở tuyên bố mà được cụ thể hóa bằng những khuôn khổ hợp tác mới, có tính điều phối cao, bao quát các lĩnh vực trọng yếu. Đây là bước đi phù hợp với xu thế phát triển của quan hệ Việt Nam-Trung Quốc hiện nay, khi vai trò dẫn dắt của trao đổi, tiếp xúc cấp cao tiếp tục được khẳng định, đồng thời các cơ chế hợp tác chuyên ngành ngày càng được hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu mới.

Thực tiễn cho thấy, Đối thoại chiến lược 3+3 Việt Nam-Trung Quốc là một cơ chế có ý nghĩa chiến lược, thể hiện tầm mức phát triển mới của quan hệ hai nước. Cơ chế này không chỉ góp phần củng cố tin cậy chính trị, tăng cường phối hợp chiến lược, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, mà còn tạo thêm động lực cho hợp tác toàn diện trên các lĩnh vực. Trong một thế giới nhiều biến động, đối thoại, tin cậy và phối hợp thực chất chính là chìa khóa để hai nước tiếp tục kiểm soát tốt khác biệt, mở rộng đồng thuận, thúc đẩy hợp tác cùng có lợi, vì lợi ích của nhân dân hai nước, đồng thời đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực.

Thu Minh (tổng hợp)