Đối ngoại Quốc hội cần đổi mới để kiến tạo phát triển, tăng cường đan xen lợi ích quốc gia

Sáng 1/8, trong khuôn khổ lễ Khai mạc Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội Lê Tấn Tới đã trình bày tham luận về vai trò của đối ngoại Quốc hội trong nền đối ngoại toàn diện, hiện đại của Việt Nam.

Theo Thượng tướng Lê Tấn Tới, Đại hội XIV của Đảng đã xác định đối ngoại lần đầu tiên là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên cùng với quốc phòng, an ninh; tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, huy động nguồn lực cho phát triển và nâng cao vị thế, uy tín quốc tế của Việt Nam.

Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội nhấn mạnh, trong tổng thể nền đối ngoại Việt Nam, đối ngoại Quốc hội là một trong ba trụ cột của nền đối ngoại toàn diện, hiện đại, vừa mang tính Nhà nước, vừa mang tính nhân dân sâu sắc, là kênh đối ngoại chính trị quan trọng giữa Việt Nam với nghị viện các nước và các đối tác quốc tế.

Thông qua ngoại giao nghị viện, Quốc hội góp phần củng cố niềm tin chính trị, tạo đồng thuận chiến lược, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho hợp tác, đồng hành cùng Chính phủ trong thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư cũng như phối hợp xử lý các vấn đề khu vực và quốc tế vì lợi ích quốc gia, dân tộc.

Đánh giá kết quả thời gian qua, Thượng tướng Lê Tấn Tới cho biết, hoạt động đối ngoại của Quốc hội được triển khai đồng bộ, chủ động, thực chất và hiệu quả. Đối ngoại cấp cao của Quốc hội tiếp tục được triển khai sôi động, góp phần củng cố tin cậy chính trị với các đối tác quan trọng. Các chuyến thăm chính thức, tham dự diễn đàn nghị viện đa phương và các hoạt động tiếp xúc cấp cao đã góp phần cụ thể hóa các khuôn khổ quan hệ đối tác, tạo xung lực mới cho hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, năng lượng, giáo dục và đào tạo.

Quốc hội Việt Nam cũng tiếp tục tham gia, đóng góp tích cực tại Liên minh Nghị viện thế giới (IPU), Hội đồng Liên nghị viện các quốc gia Đông Nam Á (AIPA), Liên minh Nghị viện Pháp ngữ (APF) cùng nhiều diễn đàn nghị viện khu vực và quốc tế, góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, thượng tôn pháp luật quốc tế và giải quyết tranh chấp bằng đối thoại, đồng thời truyền tải quan điểm, lập trường của Việt Nam về các vấn đề khu vực và toàn cầu.

Theo Thượng tướng Lê Tấn Tới, đối ngoại Quốc hội ngày càng gắn kết chặt chẽ với công tác xây dựng pháp luật và giám sát. Hoạt động trao đổi kinh nghiệm lập pháp với nghị viện các nước góp phần hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật; việc giám sát thực hiện các điều ước quốc tế góp phần đưa các cam kết quốc tế thành kết quả hợp tác cụ thể, qua đó phát huy vai trò cầu nối chính trị, cầu nối pháp lý và cầu nối hợp tác phát triển giữa Việt Nam với các đối tác.

Tuy nhiên, yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới đòi hỏi hoạt động đối ngoại của Quốc hội không chỉ thực hiện tốt chức năng đối ngoại truyền thống mà còn phải trực tiếp góp phần kiến tạo phát triển, tăng cường đan xen lợi ích và huy động các nguồn lực chất lượng cao phục vụ hai mục tiêu chiến lược nhân dịp kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập nước. Để đáp ứng yêu cầu đó, Thượng tướng Lê Tấn Tới đề xuất năm nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, tiếp tục quán triệt và triển khai hiệu quả đường lối đối ngoại của Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị và các quy chế phối hợp trong hoạt động đối ngoại, bảo đảm sự lãnh đạo tập trung, thống nhất của Đảng, gắn chặt đối ngoại Quốc hội với mục tiêu bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ phát triển đất nước.

Thứ hai, thực hiện tốt phân công, phân cấp, xác định rõ nhiệm vụ, quyền hạn của từng cơ quan, tổ chức và cá nhân trong hoạt động đối ngoại của Quốc hội; nâng cao hiệu quả phối hợp giữa Bộ Ngoại giao, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại và Văn phòng Quốc hội theo hướng chủ động, thường xuyên, từ sớm, từ xa; tăng cường chia sẻ thông tin, nghiên cứu dự báo chiến lược và theo dõi việc triển khai kết quả sau các hoạt động đối ngoại.

Thứ ba, tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức hoạt động đối ngoại của Quốc hội theo hướng thiết thực, hiệu quả; phát huy vai trò của Quốc hội trong thúc đẩy hợp tác quốc tế về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, an ninh năng lượng và các lĩnh vực mới nổi, góp phần triển khai hiệu quả các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị.

Thứ tư, nâng cao chất lượng và hiệu quả đối ngoại đa phương của Quốc hội, chủ động tham gia, đóng góp sáng kiến tại các diễn đàn nghị viện khu vực và quốc tế, tích cực tham gia xây dựng các quy tắc, chuẩn mực quốc tế phù hợp với lợi ích của Việt Nam, qua đó nâng cao vai trò, vị thế và tiếng nói của Quốc hội Việt Nam.

Thứ năm, tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác đối ngoại Quốc hội, tăng cường cơ chế kết nối, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan trong nước với các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ đối ngoại có bản lĩnh chính trị, tư duy chiến lược, chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu của nền ngoại giao toàn diện, hiện đại trong giai đoạn phát triển mới.

Kết thúc tham luận, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội Lê Tấn Tới bày tỏ tin tưởng rằng, dưới sự lãnh đạo của Đảng, cùng sự phối hợp chặt chẽ của Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, công tác đối ngoại của Quốc hội sẽ tiếp tục đóng góp hiệu quả hơn vào sự nghiệp phát triển, hội nhập quốc tế và nâng cao vị thế của đất nước.

Trung Anh - Nguyễn Hồng