Đổi mới mô hình phát triển: Cần xác lập và phát huy mạnh mẽ các động lực tăng trưởng mới

Phát biểu chào mừng hội thảo, PGS, TS Bùi Đức Thọ, Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân nhấn mạnh, nhìn lại chặng đường 40 năm thực hiện công cuộc Đổi mới (1986-2026), chúng ta có quyền tự hào về những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử mà đất nước đã đạt được trên mọi lĩnh vực.

PGS, TS Bùi Đức Thọ phát biểu tại hội thảo.

Yêu cầu của "Kỷ nguyên mới" đòi hỏi một mô hình phát triển hoàn toàn mới. Đó là mô hình dựa trên nền tảng của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và quản trị quốc gia hiện đại. Trong dòng chảy đó, các cơ sở giáo dục đại học không chỉ là nơi truyền thụ tri thức, cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao, mà còn phải là địa chỉ tin cậy, có uy tín trong hoạt động nghiên cứu, tư vấn chính sách cho Đảng và Nhà nước, cho các địa phương và cộng đồng doanh nghiệp.

Phát biểu tại hội thảo, đồng chí Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng biên tập Báo Nhân Dân, Phó trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam nhấn mạnh, bối cảnh phát triển hiện nay rất khác thời điểm bắt đầu Đổi mới. Giai đoạn tới phải chuyển mạnh sang nâng cao chất lượng, hiệu quả sử dụng nguồn lực và kiến tạo động lực mới: Từ tăng trưởng dựa vào vốn, tài nguyên, lao động sang dựa vào năng suất, tri thức, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao; từ tham gia chuỗi giá trị sang nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu; từ tiếp nhận công nghệ sang làm chủ và sáng tạo công nghệ; từ lợi thế chi phí sang lợi thế về năng suất và năng lực cạnh tranh.

Đồng chí Lê Quốc Minh phát biểu tại hội thảo.

Theo đồng chí Lê Quốc Minh, cần đánh giá khách quan, toàn diện mô hình phát triển của Việt Nam sau 40 năm Đổi mới, thẳng thắn nhận diện hạn chế, điểm nghẽn và nguyên nhân. Cùng với đó, cần làm rõ vai trò và mối quan hệ giữa các khu vực kinh tế. Cần xác lập và phát huy mạnh mẽ các động lực tăng trưởng mới. Khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, kinh tế số, kinh tế xanh đang mở ra không gian phát triển rộng lớn. Trong mô hình phát triển mới, con người, tri thức và năng lực sáng tạo phải trở thành nguồn lực có tính quyết định. Đồng thời, phải coi đổi mới tư duy và đột phá thể chế là điều kiện có ý nghĩa quyết định để khơi thông nguồn lực phát triển.

Mục tiêu cuối cùng của phát triển không phải chỉ là một con số GDP cao hơn, mà là nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân và sức mạnh tổng hợp của quốc gia, trên nền tảng tự cường của đất nước, của toàn dân tộc.

Quang cảnh hội thảo khoa học quốc gia về đổi mới mô hình phát triển của Việt Nam.

Hội thảo tập trung vào 3 nhóm nội dung chính: Mô hình tăng trưởng và các động lực phát triển kinh tế mới; phát triển văn hóa, xã hội, môi trường trong kỷ nguyên tăng trưởng mới; đổi mới tư duy, cải cách thể chế và quản trị quốc gia.

Các tham luận và ý kiến trao đổi tại hội thảo không chỉ dừng lại ở việc tổng kết thành tựu, mà đi sâu nhận diện hạn chế, điểm nghẽn và nguyên nhân, từ đó chỉ rõ đột phá ở đâu, nguồn lực nào cần được khơi thông, động lực nào cần được kiến tạo và chính sách nào cần được ưu tiên trong giai đoạn tới.

MẠNH HƯNG