Đọc sách - 'tấm vé' đặc biệt để rút ngắn án tù

Đọc sách để rút ngắn án tù. Ảnh: uil.unesco.org

Theo chương trình cải tạo đang được triển khai trên toàn quốc, mỗi phạm nhân có thể được giảm tới 4 ngày án cho mỗi cuốn sách hoàn thành, với tổng mức tối đa lên tới 48 ngày/năm. Sáng kiến này đã thu hút hàng chục nghìn người tham gia, biến việc đọc sách thành một phần quan trọng trong hành trình hoàn lương.

Với phạm nhân Emily de Souza, 33 tuổi, đang thụ án tại trại giam nữ Djanira Dolores de Oliveira, động lực lớn nhất là cơ hội được sớm trở về bên cậu con trai 9 tuổi mắc chứng tự kỷ. Cô chia sẻ: “Một ngày trong tù dài như vô tận. Đọc sách giúp tôi tạm rời khỏi nơi này, nghĩ về những câu chuyện khác, những con người khác”.

Brazil hiện là một trong những quốc gia có hệ thống giảm án thông qua đọc sách được tổ chức bài bản nhất thế giới. Chương trình được luật hóa từ năm 2012 và chuẩn hóa toàn quốc vào năm 2021, coi việc đọc sách là một hình thức giáo dục và cải tạo.

Theo bà Andreía Oliveira, phụ trách hệ thống trại giam nữ tại bang Rio, việc khuyến khích học tập và tiếp cận tri thức không chỉ giúp phạm nhân chuẩn bị cho cuộc sống sau khi mãn hạn tù, mà còn góp phần giảm nguy cơ tái phạm. Bà nêu rõ: “Chúng ta đang trả lại cho xã hội những con người biết kết nối và tôn trọng quy tắc”.

Trong các buổi sinh hoạt, phạm nhân không chỉ đọc mà còn thảo luận, viết cảm nhận hoặc thể hiện bằng hình vẽ. Danh mục sách trải rộng từ những tác phẩm kinh điển như “Crime and Punishment” của Fyodor Dostoevsky đến “The Color Purple” của Alice Walker, hay các tác phẩm của Jorge Amado, tạo nên một không gian học tập thực sự ngay trong trại giam.

Không chỉ mang lại lợi ích cụ thể về thời gian, sách còn giúp phạm nhân đối diện với áp lực tâm lý trong môi trường giam giữ vốn căng thẳng và quá tải. Phạm nhân Celina Maria de Conceição, 50 tuổi, cho biết việc đọc sách giúp bà “đi đến một nơi khác” và tạm quên đi tiếng ồn cũng như những áp lực thường trực trong trại giam.

Tất nhiên, không phải cuốn sách nào cũng dễ tiếp nhận. Có những tác phẩm khơi lại ký ức đau buồn, buộc người đọc phải dừng lại giữa chừng. Mặc dù vậy, nhiều người sau khi tham gia chương trình đều tiếp tục gắn bó với việc đọc, không chỉ để giảm án, mà vì họ tìm thấy ở đó một không gian để suy ngẫm và thay đổi.

Thanh Phương (TTXVN)