Độc đáo Nghi lễ cầu mùa mừng Tết Độc lập tại Hà Nội

Sáng 30/8, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (xã Đoài Phương, TP Hà Nội), đông đảo du khách đã được trải nghiệm không gian văn hóa tâm linh đặc sắc qua trích đoạn Nghi lễ cầu mùa của đồng bào Nùng đến từ xóm Cao Chương, xã Trà Lĩnh, tỉnh Cao Bằng.

Hoạt động nằm trong chuỗi chương trình “Chợ phiên vùng cao vui Tết độc lập”, diễn ra từ ngày 29/8 đến 2/9/2026, góp phần giới thiệu, quảng bá những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số tới du khách trong dịp Quốc khánh.

Không gian nghi lễ cầu mùa và lễ vật được chuẩn bị trước giờ hành lễ. Ảnh: BTC

Trong đời sống tín ngưỡng của người Nùng ở Cao Bằng, nghi lễ cầu mùa thường được tổ chức vào ngày “đắp nọi” - ngày cuối cùng của tháng Giêng âm lịch, trước khi bước vào vụ cấy mới. Đây là dịp cộng đồng bày tỏ lòng biết ơn đối với Thần Nông, Thổ Công và các vị thần linh đã che chở cho bản làng, đồng thời cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, vật nuôi phát triển, cuộc sống bình an, no ấm.

Tại không gian miếu làng Nùng ở Đồng Mô, nghi lễ được tái hiện trang trọng dưới sự chủ trì của chủ lễ - Thầy pựt Nông Văn Long cùng hai thầy phụ Nông Thị Luyến, Triệu Bích Phượng và bà con xóm Cao Chương.

Điểm nhấn của phần lễ là chuỗi nghi thức cổ truyền như Sát ví (tẩy uế), Xin Thén (xin âm dương), Khai quang và Quản binh mạ. Trong nghi thức tẩy uế, thầy pựt sử dụng lá bưởi vẫy nước phép, kết hợp thanh sắt nung đỏ thả vào nồi nước lá bưởi đun sôi, tạo nên không gian vừa linh thiêng vừa ấn tượng.

Nghi lễ cầu mùa của đồng bào Nùng xóm Cao Chương thu hút đông đảo người dân, du khách. Ảnh: BTC

Nghi thức Xin Thén được thực hiện nhằm xin quẻ âm dương, báo cáo thần linh và cầu mong vụ mùa mới thuận lợi. Trong khi đó, nghi thức Khai quang mang ý nghĩa “mở mắt, mở tai, mở miệng” cho các đồ lễ, dụng cụ hành lễ; nghi thức Quản binh mạ thể hiện việc thỉnh mời các vị thần linh từ Mường Trời về chứng giám.

Đặc biệt, bài văn khấn cổ truyền tái hiện nhịp sống nông nghiệp qua các tháng trong năm, từ dọn cỏ, gieo mạ, cấy lúa đến khi lúa trổ bông, chín vàng và thu hoạch. Qua đó, nghi lễ phản ánh mối quan hệ gắn bó giữa con người với thiên nhiên và đời sống sản xuất nông nghiệp của cộng đồng Nùng.

Màn múa Kỳ Lân (Loòng phụ) sau phần lễ mang ý nghĩa xua đuổi tà ma, dịch bệnh, cầu may mắn, hạnh phúc và thể hiện tinh thần thượng võ của đồng bào vùng cao. Ảnh: BTC

Sau phần lễ, không khí trở nên sôi động với phần hội, nổi bật là múa Kỳ Lân (Loòng phụ). Những động tác khỏe khoắn, rộn ràng của đội múa mang ý nghĩa xua đuổi tà ma, dịch bệnh, cầu may mắn, hạnh phúc và thể hiện tinh thần thượng võ của đồng bào vùng cao. Tiếp đó là Múa Chầu, nghi thức dâng lên thần linh trong không khí thành kính.

Chương trình khép lại bằng nghi thức tán lễ, hóa tiền vàng và thụ lộc. Bà con cùng du khách thưởng thức ẩm thực vùng cao, giao lưu và chung vui trong không khí đoàn kết, góp phần tạo nên sắc màu văn hóa đặc biệt trong những ngày Tết Độc lập tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam.

Trung Nguyễn