Độc đáo lễ hội tái hiện Vua Hùng dạy dân cấy lúa ở Phú Thọ

Lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa gồm phần lễ với các nghi thức từ Cáo yết, cúng Thần Nông, hoạt động tế lễ, đặc biệt là phần tái hiện “Vua Hùng dạy dân cấy lúa”. Phần hội gồm hoạt động thi cấy lúa và trò chơi dân gian với sự tham gia của người dân, du khách thập phương.

Đây là Lễ hội mang tính đặc trưng, tiêu biểu khởi thủy của nghề trồng lúa nước Việt Nam gắn liền với thời đại Hùng Vương.

Truyền thuyết kể lại rằng, xưa kia nhân dân chưa biết cày, cấy làm ra thóc gạo mà chỉ sống dựa vào rễ cây, rau dại, thịt thú rừng. Thấy vùng đất ven sông sau mỗi lần nước dâng, đất đai được phù sa bồi thêm màu mỡ Vua Hùng mới hướng dẫn người dân tìm cách đắp bờ giữ nước.

Một hôm, các con gái Vua Hùng theo dân đi đánh cá bên sông thấy chim từng đàn bay lượn khắp bãi, chợt có một con chim thả bông lúa rơi trên mái tóc một Mị Nương. Nàng đem bông lúa về trình với cha. Vua Hùng bấy giờ cho là điềm lành liền bảo các Mị Nương ra bãi tuốt các bông lúa đó đem về.

Mùa Xuân, Vua Hùng cùng con dân đem các hạt ra đồng. Vua xuống bãi, lấy que nhọn chọc lỗ để tra hạt. Khi mạ lên, dân không biết cấy trồng nên Vua Hùng đã nhổ mạ lên, đem tới những tràn ruộng, lội xuống cấy cho dân xem. Các Mị Nương và nhân dân thấy vậy cùng làm theo.

Đời sau, nhân dân nhớ công ơn Vua Hùng đã tôn làm ông tổ nghề nông, dựng đàn Tịch Điền quay lưng về hướng Tây Nam ngay trên mỏm đất Vua Hùng ngồi khi dạy dân cấy lúa, đặt kho lương thực trên đồi Lúa, để rạ ở đồi Rơm...

Sau các nghi thức lễ và phần tái diễn “Vua Hùng dạy dân cấy lúa” sẽ có hai đội chơi thi cấy lúa, đội nào cấy đều đẹp, nhanh đúng kỹ thuật sẽ được Vua Hùng ban thưởng.

Đây là Lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa đã được nghiên cứu một cách toàn diện, có hệ thống về lịch sử, phong tục truyền thống. Lễ hội này nhằm bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa đặc sắc thời đại Hùng Vương, đáp ứng nhu cầu của cộng đồng và thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn.

Kim Hương