Doanh nhân Việt trước yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới hiện nay, với yêu cầu phát triển nhanh và bền vững; lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hoàn thiện thể chế làm những động lực quan trọng.

Ảnh minh họa.

Đây cũng là quá trình cụ thể hóa Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, gắn với Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Doanh nhân là chủ thể của quá trình đổi mới

Nghị quyết số 68-NQ/TW xác định kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia; đồng thời đề cao vai trò của đội ngũ doanh nhân trong tổ chức sản xuất, huy động nguồn lực và tạo việc làm.

Trong khi đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định người dân và doanh nghiệp là trung tâm, là chủ thể, nguồn lực và động lực chính trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Sự kết hợp giữa hai định hướng này đặt doanh nhân vào vị trí trực tiếp chuyển hóa chính sách thành năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Nhà nước có thể hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường kinh doanh và hỗ trợ tiếp cận nguồn lực, nhưng hiệu quả cuối cùng phụ thuộc lớn vào quyết định đầu tư, khả năng quản trị và tinh thần đổi mới của từng doanh nghiệp.

Phát biểu tại hội thảo khoa học cách đây không lâu, PGS.TS Huỳnh Thành Đạt, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, cho rằng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp phải được xây dựng trên nền tảng năng suất, chất lượng, hiệu quả và khả năng thích ứng. Doanh nghiệp cần được đặt ở trung tâm của tiến trình đổi mới, gắn với vai trò của tri thức, khoa học, công nghệ và thể chế phát triển.

Điều đó đòi hỏi doanh nhân không chỉ giỏi tìm kiếm cơ hội thị trường mà còn phải đủ năng lực dẫn dắt quá trình tái cấu trúc doanh nghiệp. Đổi mới công nghệ, quản trị dữ liệu, đào tạo nhân lực và xây dựng khả năng thích ứng cần trở thành những nội dung trong chiến lược phát triển, thay vì chỉ là giải pháp tình thế.

PGS.TS Huỳnh Thành Đạt, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương.

Chuyển đổi kép không còn là lựa chọn

Thực tiễn cho thấy chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang trở thành yêu cầu thiết yếu đối với doanh nghiệp Việt Nam. Chuyển đổi số không chỉ là đưa phần mềm vào quản lý hoặc mở thêm kênh bán hàng trực tuyến. Quá trình này phải hướng tới thay đổi mô hình quản trị, chuẩn hóa dữ liệu, nâng cao năng suất, kiểm soát chi phí và tạo ra sản phẩm, dịch vụ mới.

Tương tự, chuyển đổi xanh không dừng ở hoạt động bảo vệ môi trường mang tính phong trào. Doanh nghiệp cần tính toán lại việc sử dụng năng lượng, nguyên liệu, phát thải và vòng đời sản phẩm. Những tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị ngày càng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận vốn, thị trường xuất khẩu và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Từ thực tiễn sản xuất, ông Nguyễn Đình Tùng, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Vina T&T Group, Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, nhấn mạnh vai trò của hợp tác giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp đối với nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy chuyển đổi xanh.

Ở lĩnh vực công nghệ, TS. Lương Việt Quốc, Giám đốc điều hành Công ty cổ phần Real-time Robotics, cho rằng doanh nghiệp Việt có khả năng vươn ra thị trường thế giới nếu làm chủ được công nghệ lõi trong những lĩnh vực mới như thiết bị bay không người lái và robot.

Các mô hình này cho thấy năng lực cạnh tranh không chỉ đến từ quy mô vốn mà còn được hình thành từ khả năng làm chủ công nghệ, liên kết nguồn lực và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Trách nhiệm đi cùng cơ hội phát triển

Những cơ chế mới theo Nghị quyết số 68-NQ/TW và Nghị quyết số 57-NQ/TW tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận đất đai, vốn, công nghệ, dữ liệu và nguồn nhân lực thuận lợi hơn. Tuy nhiên, hỗ trợ chính sách chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp có chiến lược đầu tư dài hạn và quản trị minh bạch.

Với doanh nghiệp, mỗi quyết định đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, thực hiện trách nhiệm xã hội hay phát triển nhà cung ứng trong nước đều góp phần củng cố năng lực của nền kinh tế. Khi doanh nghiệp đủ năng lực làm chủ công nghệ, phát triển nhân lực và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, sức cạnh tranh quốc gia cũng được nâng lên một cách thực chất và bền vững.

Mai Thoa