Doanh nghiệp tăng vốn giảm áp lực nợ, thêm dư địa cho tăng trưởng

Giải bài toán áp lực nợ

Những ngày cuối tháng 6 vừa qua, Tập đoàn Đầu tư Địa ốc No Va (Novaland) đã hoàn tất thu thập ý kiến cổ đông bằng văn bản về việc điều chỉnh các phương án phát hành cổ phiếu với tổng quy mô gần 1,7 tỷ cổ phiếu, bao gồm gần 800,7 triệu cổ phiếu chào bán cho cổ đông hiện hữu, tối đa 800 triệu cổ phiếu phát hành riêng lẻ cùng kế hoạch chào bán cổ phiếu ESOP cho cán bộ công nhân viên.

Trong đó, với hai đợt phát hành lớn, Novaland đều xác định ưu tiên số một là thanh toán các khoản nợ, nghĩa vụ tài chính và các khoản phải trả của công ty cũng như các đơn vị thành viên. Chỉ sau “ưu tiên” này, phần vốn còn lại mới được sử dụng để bổ sung vốn lưu động, chi trả chi phí vận hành hoặc đầu tư.

Sau khi thực hiện phát hành cổ phiếu thưởng trước, Novaland sẽ ưu tiên chào bán cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, phát hành riêng lẻ, ESOP. Ảnh: Lê Toàn

Tương tự, trong phương án sử dụng vốn từ đợt phát hành của Công ty CP Xuất nhập khẩu Nông sản Thực phẩm An Giang (Afiex), 60% vốn huy động được sẽ phân bổ để chi trả nợ vay. Cụ thể, Afiex đang triển khai thực hiện phương án chào bán thêm cổ phiếu ra công chúng cho cổ đông hiện hữu để tăng vốn điều lệ đã được Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026. Tính đến ngày 31/3/2026, dư nợ của doanh nghiệp ở mức 768 tỷ đồng, trong khi nghĩa vụ trả gốc và lãi vay trong 6 tháng cuối năm lên tới 411,9 tỷ đồng. Afiex dự kiến dùng 210 tỷ đồng, còn lại sẽ huy động từ nguồn vốn khác.

Trả lời cổ đông tại đại hội thường niên, lãnh đạo doanh nghiệp cho biết việc Hội đồng quản trị trình phương án tăng vốn xuất phát từ tư duy tạo nền tảng an toàn cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất ổn. Theo doanh nghiệp, khi năng lực vốn được cải thiện, cơ hội đầu tư và khả năng thành công cũng lớn hơn, đặc biệt đối với doanh nghiệp đã có nền tảng kinh doanh thời gian dài như Afiex.

Hải Phát Invest cũng gắn kế hoạch tăng vốn với việc cơ cấu lại nguồn vốn của doanh nghiệp. Theo kế hoạch được cổ đông thông qua, doanh nghiệp dự kiến phát hành riêng lẻ 150 triệu cổ phiếu, huy động khoảng 1.500 tỷ đồng. Trong đó, 500 tỷ đồng được dành để thanh toán các khoản nợ đến hạn, chủ yếu là chuẩn bị nguồn lực tất toán lô trái phiếu 500 tỷ đồng đã được gia hạn đến năm 2027. Ngoài ra, 500 tỷ đồng dành cho triển khai dự án Khu đô thị mới Mai Pha (Lạng Sơn) và phần còn lại phục vụ hoạt động M&A, đầu tư các dự án mới.

Ban lãnh đạo Hải Phát Invest thừa nhận mặc dù công tác tái cấu trúc nợ vay bước đầu đã đạt kết quả khả quan, nhưng áp lực về dòng tiền trong ngắn hạn vẫn còn hiện hữu. Hiện tại, công ty cần tiếp tục thu xếp vốn để thanh toán các công nợ tồn đọng với nhà thầu, đối tác và chuẩn bị nguồn lực để thanh toán lô trái phiếu phát hành trước đây.

Đổi pha loãng lấy dư địa tăng trưởng

Khi các đợt phát hành được thực hiện thành công, số lượng cổ phiếu lưu hành của nhiều doanh nghiệp sẽ tăng mạnh. Điều này có thể khiến các chỉ tiêu tỷ suất sinh lời và thu nhập ròng trên mỗi cổ phiếu chịu áp lực trong ngắn hạn, đồng thời tạo sức ép lên diễn biến giá cổ phiếu nếu kết quả kinh doanh chưa cải thiện tương ứng.

Tuy vậy, việc giành phần lớn số vốn huy động được để giảm quy mô nợ vay sẽ kéo theo chi phí lãi vay thấp hơn, cải thiện dòng tiền hoạt động và nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng trong tương lai. Một bảng cân đối khỏe hơn cũng giúp doanh nghiệp có dư địa triển khai các dự án mới khi thị trường thuận lợi trở lại.

Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh chi phí vốn vẫn là bài toán đau đầu của nhiều doanh nghiệp. Tăng vốn cổ phần được xem là một lựa chọn nhằm giảm phụ thuộc vào vốn vay, đặc biệt đối với những doanh nghiệp có tỷ lệ đòn bẩy cao hoặc phải đối mặt với các khoản nợ đáo hạn lớn.

Liên tục trong 4 năm trở lại đây, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh của Novaland đều ghi nhận mức âm hàng nghìn tỷ đồng. Theo lộ trình, sau khi thực hiện phát hành cổ phiếu thưởng trước, Novaland sẽ ưu tiên chào bán cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, phát hành riêng lẻ, ESOP. Với tổng quy mô phát hành mới lên tới 1,7 tỷ cổ phiếu, vốn điều lệ của doanh nghiệp bất động sản này sẽ tiếp tục xác lập đỉnh mới và tăng vọt từ gần 24.021 tỷ đồng lên vượt con số 40 nghìn tỷ đồng.

Lãnh đạo tập đoàn từng cho biết doanh nghiệp này đã từng bước vượt qua giai đoạn khó khăn nhất và dần khôi phục nhịp vận hành tại nhiều dự án trọng điểm sau hơn ba năm triển khai chương trình tái cấu trúc toàn diện. Trong báo cáo mới đây, theo các chuyên gia từ Chứng khoán Vietcap, dự án Aqua City được kỳ vọng sẽ trở thành động lực chính cho quá trình phục hồi doanh số bán hàng từ cuối năm 2026. Tổ chức này dự báo giá trị hợp đồng chưa thực hiện (backlog) hơn 227.000 tỷ đồng sẽ từng bước chuyển hóa thành doanh thu và dòng tiền trong giai đoạn 2026 - 2029, đồng thời kỳ vọng quá trình giảm đòn bẩy sẽ bắt đầu rõ nét từ năm 2027 khi dòng tiền thu từ khách hàng tăng tốc.

Đối với những doanh nghiệp còn nền tảng dự án và khả năng tạo dòng tiền, tăng vốn để giảm nợ có thể là bước chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng tiếp theo. Theo dự báo, nợ vay ròng tại Novaland sẽ còn tiếp tục tăng trong năm 2026 trước khi giảm từ năm 2027 khi dòng tiền thu về tăng tốc và quá trình giảm đòn bẩy bắt đầu. Bên cạnh đó, các chuyên gia kỳ vọng sự tiếp tục đồng hành của các chủ nợ sẽ hỗ trợ NVL trong việc thu xếp các nghĩa vụ nợ.

Không phải mọi trường hợp tăng vốn đều mang lại kết quả như kỳ vọng. Nếu hoạt động kinh doanh không cải thiện, dòng tiền không được phục hồi hoặc các dự án tiếp tục chậm triển khai, việc phát hành thêm cổ phiếu chỉ có thể giúp doanh nghiệp kéo giãn áp lực tài chính trong ngắn hạn.

Thay vì tiếp tục dựa nhiều vào vốn vay để theo đuổi tăng trưởng, nhiều doanh nghiệp đã chấp nhận pha loãng cổ phiếu để đổi lấy một bảng cân đối lành mạnh hơn. Trong bối cảnh mặt bằng lãi suất khó quay trở lại thời kỳ “rẻ” như trước, đây có thể sẽ là lựa chọn được nhiều doanh nghiệp cân nhắc trong giai đoạn tới.

Tùng Linh