Doanh nghiệp SME bắt đầu với AI từ đâu?

Không ít chủ doanh nghiệp vẫn băn khoăn: “Doanh nghiệp nhỏ thì bắt đầu với AI từ đâu?”. Câu trả lời không nằm ở việc mua phần mềm đắt tiền, mà ở tư duy khai thác công nghệ theo từng bước phù hợp.

Điểm khởi đầu quan trọng nhất chính là tư duy lãnh đạo. SME thường bị cuốn vào việc vận hành hằng ngày nên khó có thời gian nghĩ về tương lai dài hạn. Thực tế, AI chỉ phát huy hiệu quả khi lãnh đạo xác định rõ mục tiêu: tối ưu chi phí ở đâu, tăng hiệu suất ở khâu nào. Không có tầm nhìn, mọi ứng dụng AI đều chỉ dừng ở thử nghiệm ngắn hạn, dễ thất bại và gây tâm lý “AI chỉ là phong trào”. Ngược lại, khi lãnh đạo đặt ra chiến lược rõ ràng, công nghệ sẽ trở thành công cụ bổ sung, không phải gánh nặng.

Bước tiếp theo là dữ liệu - nền móng để AI hoạt động. Nhiều SME than phiền rằng mình không có dữ liệu lớn (big data), nhưng thực chất doanh nghiệp nào cũng có dữ liệu: từ đơn hàng, hóa đơn, lịch sử khách hàng đến quy trình vận hành. Vấn đề là dữ liệu đó có được thu thập, sắp xếp và lưu trữ một cách hệ thống hay không. Bắt đầu bằng việc chuẩn hóa dữ liệu đơn giản đã là một bước tiến quan trọng. Một tệp khách hàng rõ ràng, một báo cáo chi phí chi tiết sẽ giúp AI hỗ trợ dự báo và gợi ý tối ưu hiệu quả hơn nhiều so với dữ liệu rời rạc.

Không ít chủ doanh nghiệp vẫn băn khoăn: “Doanh nghiệp nhỏ thì bắt đầu với AI từ đâu?”

Sau khi có dữ liệu, SME có thể chọn những ứng dụng AI đơn giản, chi phí thấp nhưng hiệu quả cao để khởi động. Đây thường là các giải pháp xoay quanh ba mảng: bán hàng - marketing, chăm sóc khách hàng, và quản trị nội bộ. Các công cụ AI hỗ trợ tạo nội dung marketing, chatbot tự động trả lời khách hàng, hay phần mềm dự báo tồn kho cơ bản đều dễ áp dụng, chi phí hợp lý và mang lại hiệu quả ngay. Điều quan trọng là bắt đầu nhỏ, làm quen với cách công nghệ tích hợp vào vận hành, rồi từng bước mở rộng.

Một yếu tố không kém phần quan trọng là đào tạo đội ngũ. AI không thay con người, nhưng sẽ thay đổi cách con người làm việc. Nếu nhân sự không được hướng dẫn và đồng hành, họ dễ có tâm lý e ngại hoặc chống đối. Lãnh đạo cần giúp nhân viên hiểu rằng AI giải phóng họ khỏi những việc lặp lại, để tập trung vào những công việc đòi hỏi sáng tạo, tư duy và kỹ năng giao tiếp. Khi đội ngũ coi AI là đồng minh thay vì đối thủ, doanh nghiệp sẽ đạt được sự cộng hưởng mạnh mẽ.

Cuối cùng, SME cần duy trì tư duy thử nghiệm và cải tiến liên tục. AI không phải là một dự án làm một lần rồi xong, mà là hành trình dài. Bắt đầu từ những ứng dụng nhỏ, đo lường kết quả, điều chỉnh cách triển khai, rồi nhân rộng. Doanh nghiệp nào kiên trì cải tiến theo vòng lặp này sẽ từng bước xây dựng được một hệ thống vận hành thông minh, linh hoạt và tiết kiệm chi phí.

AI không phải câu chuyện xa vời hay chỉ dành cho tập đoàn lớn. Với cách tiếp cận đúng, SME hoàn toàn có thể tận dụng công nghệ này để tối ưu chi phí và nâng cao hiệu suất. Điều cốt lõi không nằm ở việc “bắt đầu bằng công cụ nào”, mà ở việc “bắt đầu từ tư duy lãnh đạo và cách tổ chức dữ liệu”. Khi nền móng đã vững, AI sẽ trở thành đòn bẩy giúp SME không chỉ đứng vững, mà còn bứt phá trong một thị trường ngày càng khốc liệt.

ThS. Trần Gia Thông