Doanh nghiệp mong môi trường pháp lý ổn định, dễ dự báo hơn

PGS, TS Hồ Sỹ Hùng - Chủ tịch VCCI (bên trái) phát biểu tại sự kiện.

Doanh nghiệp kỳ vọng vào chất lượng chính sách

Ngày 15/6, tại Hà Nội, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, do ông Phan Văn Mãi, Chủ nhiệm Ủy ban làm Trưởng đoàn, đã có buổi làm việc với lãnh đạo Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cùng đại diện cộng đồng doanh nghiệp.

Phát biểu tại buổi làm việc, PGS.TS Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI cho rằng việc Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính lựa chọn đối thoại trực tiếp với cộng đồng doanh nghiệp ngay từ đầu nhiệm kỳ thể hiện tinh thần xây dựng chính sách từ thực tiễn, lắng nghe các chủ thể trực tiếp tạo ra tăng trưởng, việc làm và nguồn thu cho ngân sách nhà nước.

Theo Chủ tịch VCCI, Việt Nam đang bước vào giai đoạn cải cách thể chế sâu rộng với nhiều chuyển động quan trọng như triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, đổi mới tư duy lập pháp theo hướng kiến tạo phát triển và tiếp tục sắp xếp, tinh gọn bộ máy hành chính.

Trong bối cảnh đó, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng hệ thống pháp luật bảo đảm tính ổn định, khả năng dự báo cao, đồng thời tăng tính thống nhất giữa các quy định và thu hẹp khoảng cách giữa chính sách với thực tiễn thực thi.

Quang cảnh buổi làm việc.

Khu vực tư nhân tăng về lượng nhưng còn nhiều thách thức

Theo VCCI, khu vực kinh tế tư nhân hiện có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, chiếm khoảng 96,6% tổng số doanh nghiệp cả nước và tạo việc làm cho khoảng 9,27 triệu lao động.

Tuy nhiên, phần lớn doanh nghiệp vẫn có quy mô nhỏ. Gần 70% doanh nghiệp ngoài nhà nước có vốn dưới 10 tỷ đồng và hơn 81% sử dụng dưới 10 lao động.

Từ đầu năm 2026, cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục chịu tác động từ những biến động của kinh tế thế giới, căng thẳng địa chính trị và chi phí logistics gia tăng, làm suy giảm khả năng chống chịu của nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Các ý kiến tại buổi làm việc cho thấy tỷ lệ doanh nghiệp gặp khó khăn trong tìm kiếm khách hàng đã tăng lên hơn 60%, tương đương giai đoạn chịu ảnh hưởng nặng nề của dịch bệnh trước đây. Trong khi đó, tiếp cận tín dụng vẫn là rào cản lớn khi phần lớn các khoản vay còn phụ thuộc vào tài sản bảo đảm.

Đối với khu vực hộ kinh doanh, hiện có khoảng 6,1 triệu hộ với khoảng 10 triệu lao động, nhiều ý kiến cho rằng chi phí tuân thủ và những thay đổi về chính sách thuế đang tạo thêm áp lực cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến quá trình chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp diễn ra chậm hơn kỳ vọng.

Kiến nghị chuyển trọng tâm sang nâng chất lượng thực thi

Từ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp, VCCI đề xuất nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân phát triển bền vững, trong đó có việc mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng theo dòng tiền, cải cách các quy định về thuế, kế toán và thiết kế chính sách phù hợp với từng nhóm doanh nghiệp.

Ở góc độ thể chế, VCCI cho rằng nhiều khó khăn hiện nay không xuất phát từ việc thiếu quy định pháp luật mà chủ yếu nằm ở khâu tổ chức thực hiện.

Những vướng mắc được doanh nghiệp phản ánh nhiều gồm tiến độ phê duyệt quy hoạch chậm, khó khăn trong giải phóng mặt bằng, chậm xác định giá đất, thủ tục hành chính kéo dài và sự thiếu đồng bộ giữa các quy định pháp luật mới ban hành.

Kết quả khảo sát doanh nghiệp đầu năm 2026 cho thấy hơn một nửa số phản ánh liên quan đến các quy định chưa rõ ràng hoặc khó áp dụng trên thực tế; hơn một phần ba phản ánh chi phí tuân thủ có xu hướng gia tăng.

Trên cơ sở đó, VCCI kiến nghị chuyển trọng tâm cải cách từ việc cắt giảm số lượng thủ tục hành chính sang nâng cao chất lượng trải nghiệm thực tế của doanh nghiệp; tăng cường hậu kiểm trên nền tảng dữ liệu số; nâng cao tính dự báo của chính sách và coi doanh nghiệp là đối tác trong quá trình xây dựng, hoàn thiện pháp luật

Đồng thời, cần nâng cao trách nhiệm thực thi ở các cấp nhằm bảo đảm các chủ trương, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp được triển khai hiệu quả và thống nhất trong thực tế.

Bình Nguyên