Đỗ lớp 10 chưa hết lo, phụ huynh đau đầu chọn tổ hợp môn học cho con

Sau kỳ thi tuyển sinh lớp 10 đầy áp lực, nhiều phụ huynh và học sinh lại bước vào bài toán không kém phần khó khăn: lựa chọn tổ hợp môn học ở bậc THPT. Đây không chỉ là quyết định về những môn sẽ học trong 3 năm tới mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến tổ hợp xét tuyển đại học và định hướng nghề nghiệp trong tương lai.

Vừa hoàn tất thủ tục nhập học, vợ chồng chị Minh Đức (SN 1983, Hà Nội) lại đau đầu lựa chọn tổ hợp môn học cho con. Theo chị Đức, con có thế mạnh ở các môn Ngữ văn và Lịch sử nhưng học Tiếng Anh chưa thực sự nổi trội.

Tìm hiểu thông tin tuyển sinh đại học những năm gần đây, chị nhận thấy các trường mở rộng tổ hợp xét tuyển, không còn bó hẹp như trước. Ngoài tổ hợp Văn - Sử - Địa truyền thống, học sinh còn có thể lựa chọn những tổ hợp như Văn - Sử - Giáo dục kinh tế và pháp luật hay Toán - Văn - Sử.

“Điều tôi lo nhất là 3 năm nữa, khi con thi đại học, phương thức và tổ hợp xét tuyển của các trường có thay đổi hay không. Thực tế có trường thuộc khối Khoa học xã hội nhưng không còn xét tuyển tổ hợp C00 như trước. Nếu chọn tổ hợp chỉ phù hợp ở thời điểm hiện tại mà sau này quy định thay đổi thì sẽ rất thiệt cho con”, chị chia sẻ.

“Né” môn Khoa học tự nhiên: Chưa chắc là lựa chọn tối ưu

Theo thầy Hồ Việt Tuấn - Giáo viên luyện thi môn Hóa, đây là điểm khiến nhiều học sinh và phụ huynh lúng túng.

“Nếu xác định ngành nghề yêu thích, học sinh nên tìm hiểu các trường đại học xét tuyển bằng những tổ hợp nào để lựa chọn nhóm môn phù hợp. Còn với những em chưa rõ định hướng, nên ưu tiên những môn mình học tốt ở THCS và có khả năng kết hợp thành nhiều tổ hợp xét tuyển phổ biến như A00, A01, B00, D07”, thầy Tuấn chia sẻ.

Phụ huynh cũng cần quan sát năng lực, sở thích của con thông qua kết quả học tập nhiều năm, khả năng tư duy, những lĩnh vực các em quan tâm thay vì chỉ nhìn vào điểm số lớp 9. Đây là giai đoạn học sinh thường dồn sức cho 3 môn Toán, Văn, Tiếng Anh để thi vào lớp 10 nên rất dễ đánh giá sai thế mạnh thực sự của mình.

Một thực tế diễn ra nhiều năm nay là phần lớn học sinh khi bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT đều lựa chọn tổ hợp Khoa học xã hội thay vì Khoa học tự nhiên.

Trong nhiều kỳ thi tốt nghiệp THPT gần đây, tỷ lệ thí sinh đăng ký bài thi Khoa học xã hội luôn chiếm khoảng 60-65% tổng số thí sinh, cao hơn đáng kể so với nhóm Khoa học tự nhiên. Xu hướng này chủ yếu xuất phát từ tâm lý cho rằng các môn xã hội dễ học, dễ đạt điểm hơn hoặc phù hợp để xét tốt nghiệp.

Theo các giáo viên, nếu lựa chọn này xuất phát từ năng lực và định hướng nghề nghiệp thì hoàn toàn phù hợp. Tuy nhiên, nếu chỉ nhằm “né” các môn Khoa học tự nhiên thì học sinh cần cân nhắc kỹ.

Một giáo viên luyện thi đại học môn Vật lý và Hóa học tại Hà Nội cho rằng, điều phụ huynh nên quan tâm không phải là tổ hợp nào dễ đạt điểm hơn, mà là tổ hợp nào giúp học sinh giữ được nhiều cơ hội nhất trong tương lai.

“Phụ huynh cần cân nhắc đồng thời 3 yếu tố gồm năng lực của học sinh, định hướng nghề nghiệp và xu hướng tuyển sinh đại học. Ở tuổi 15, nhiều em vẫn đang trong quá trình khám phá bản thân, vì vậy không nên vội vàng khép lại các lựa chọn chỉ vì nghĩ một nhóm môn học sẽ nhẹ nhàng hơn”, giáo viên này nói.

Các lĩnh vực công nghệ, trí tuệ nhân tạo đang gia tăng nhu cầu nhân lực có nền tảng Khoa học tự nhiên.

Theo vị giáo viên, hiện nhiều trường đại học không chỉ xét điểm thi tốt nghiệp mà còn sử dụng nhiều phương thức như đánh giá năng lực, đánh giá tư duy, học bạ hay chứng chỉ quốc tế. Phần lớn các phương thức này vẫn đòi hỏi nền tảng tốt về Toán và các môn Khoa học tự nhiên.

Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy phát triển các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, công nghiệp bán dẫn, chuyển đổi số, tự động hóa, năng lượng, công nghệ sinh học..., nhu cầu nhân lực STEM cũng ngày càng tăng.

Nếu học sinh từ lớp 10 đã loại bỏ hoàn toàn các môn Khoa học tự nhiên chỉ vì cho rằng khó học, các em có thể tự thu hẹp cơ hội khi đến lớp 12 mới xác định được ngành nghề mong muốn.

Hạn chế thay đổi tổ hợp giữa chừng

Theo quy định, học sinh có thể thay đổi nhóm môn học nếu được nhà trường đồng ý và có phương án bổ sung kiến thức. Tuy nhiên, trên thực tế, đây là lựa chọn khá rủi ro.

Thầy Hồ Việt Tuấn lấy ví dụ, nếu học sinh không học Hóa học ở lớp 10 nhưng sang lớp 11 mới muốn chuyển sang nhóm có môn Hóa thì phải học lại toàn bộ kiến thức lớp 10 trong khoảng ba tháng nghỉ hè để kịp theo chương trình mới. Nếu đến lớp 12 mới thay đổi, khối lượng kiến thức cần bổ sung sẽ còn lớn hơn rất nhiều.

“Việc hệ thống lại cả một năm học trong thời gian ngắn là vô cùng khó khăn. Vì vậy, phụ huynh và học sinh nên suy nghĩ kỹ ngay từ đầu thay vì kỳ vọng sẽ đổi sau”, thầy Tuấn khuyến cáo.

Ngoài ra mục tiêu của giáo dục phổ thông không chỉ là giúp học sinh vượt qua kỳ thi tốt nghiệp mà còn chuẩn bị năng lực thích ứng với thị trường lao động trong 10-20 năm tới.

Vì vậy, lời khuyên dành cho học sinh chuẩn bị bước vào lớp 10 không phải là tìm tổ hợp dễ đạt điểm cao khi thi đại học, mà là lựa chọn tổ hợp giúp bản thân giữ được nhiều cơ hội nhất.