Đo đúng năng lực học sinh để lựa chọn nguyện vọng vào lớp 10

Căn cứ xác định năng lực học sinh

Chỉ còn hơn 1 tháng nữa, học sinh lớp 9 tại Hà Nội sẽ bước vào kỳ thi lớp 10 THPT công lập. Việc bỏ khu vực tuyển sinh được đánh giá là mở rộng cơ hội chọn trường, song cũng đặt ra thách thức lớn hơn trong việc xác định nguyện vọng phù hợp với năng lực học sinh.

"Cùng con vào lớp 10 THPT" - chương trình đồng hành ý nghĩa với phụ huynh và học sinh do Trường THCS Trần Duy Hưng tổ chức. Ảnh: ND

Tại buổi tọa đàm “Cùng con vào lớp 10 THPT” do Trường THCS Trần Duy Hưng tổ chức ngày 4-4, phụ huynh Nguyễn Thị An bày tỏ: “Nếu căn cứ vào kết quả học tập và các bài khảo sát từ đầu năm lớp 9 đến nay, khi đăng ký nguyện vọng, con nên chọn trường có mức điểm chuẩn thấp hơn để an toàn, hay nên tự tin đăng ký trường có mức điểm tương ứng với điểm số đạt được?”.

Với mong muốn lựa chọn trường sát năng lực của con, phụ huynh Nguyễn Văn Hải đặt câu hỏi: “Trong giai đoạn nước rút, nếu học sinh nỗ lực liên tục, liệu điểm thi thực tế có thể cao hơn điểm trung bình các bài khảo sát không và mức tăng thường là bao nhiêu?”

Từ quan sát thực tế, phụ huynh Nguyễn Mai Hoa cho biết, từ sau Tết Nguyên đán, có học sinh giữ phong độ ổn định, có em tiến bộ rõ rệt, nhưng cũng có em giảm sút. Trong thời điểm phải đưa ra quyết định về nguyện vọng, việc xác định chính xác năng lực của con trở nên khó khăn hơn bao giờ hết. Phụ huynh cũng băn khoăn cách sắp xếp nguyện vọng sao cho hợp lý để tăng cơ hội trúng tuyển cho con.

Giải đáp những thắc mắc này, nhà giáo Lê Kim Anh, Hiệu trưởng Trường THCS Trần Duy Hưng cho biết: Trong năm học lớp 9, nhà trường tổ chức 6 lần khảo sát riêng và 4 đợt khảo sát chung. Dựa trên kết quả tổng hợp, nếu học sinh duy trì mức điểm trung bình ổn định khoảng 8,5 điểm/môn, phụ huynh có thể cân nhắc đăng ký nguyện vọng 1 vào trường mong muốn thuộc tốp đầu. Để tăng độ an toàn, có thể tính thêm biên độ từ 0,5-1 điểm khi lựa chọn.

Thời điểm hiện tại, khi kỳ thi cận kề, nhà trường không ôn tập dàn trải mà tập trung vào luyện đề, chấm chữa chi tiết và yêu cầu học sinh rà soát lỗi sai. Việc này giúp các em ghi nhớ, khắc phục điểm yếu và hạn chế mất điểm đáng tiếc trong bài thi thực tế.

Trên cơ sở đó, nhà giáo Đào Nguyễn Thanh Hương, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Trần Duy Hưng cho biết: Yếu tố quan trọng nhất khi đăng ký nguyện vọng vẫn là năng lực thực tế của học sinh. Năng lực này được phản ánh qua điểm kiểm tra định kỳ, các bài khảo sát chất lượng và kỳ thi thử do nhà trường hoặc các đơn vị tổ chức. Đây là căn cứ tương đối tin cậy để phụ huynh tham khảo khi xây dựng phương án đăng ký nguyện vọng.

Theo thống kê nhiều năm của nhà trường, rất khó đưa ra con số chính xác về độ chênh giữa điểm thi thật và điểm khảo sát, bởi mỗi học sinh có sự biến động khác nhau. Tuy nhiên, với những học sinh có mục tiêu rõ ràng và nỗ lực trong giai đoạn nước rút, điểm thi thực tế thường cao hơn khoảng 1-1,5 điểm so với các bài khảo sát trước đó.

“Từ yêu cầu thực của phụ huynh, sau khi kiểm tra cuối kỳ, nhà trường sẽ tổ chức thêm một đợt khảo sát 3 môn toán, văn, tiếng Anh theo cấu trúc đề thi thật. Dựa vào kết quả này, phụ huynh và học sinh có thêm kênh tham khảo trước khi đưa ra quyết định cuối cùng”, nhà giáo Lê Kim Anh thông tin.

Tích cực đồng hành trong đăng ký trực tuyến

Đồng cảm với những lo lắng của phụ huynh, nhà giáo Lê Hồng Chung, Hiệu trưởng Trường THPT Yên Hòa nhắc lại nguyên tắc quan trọng trong xét tuyển lớp 10 THPT công lập. Đó là mỗi học sinh được đăng ký tối đa 3 nguyện vọng, sắp xếp theo thứ tự 1, 2, 3. Các nguyện vọng này được xét đồng thời nhưng điểm chuẩn sẽ có sự chênh lệch (0,5-1 điểm) giữa từng nguyện vọng.

Nhiều phụ huynh băn khoăn về cách sắp xếp nguyện vọng khi đăng ký dự thi lớp 10 cho con. Ảnh: ND

Lấy giả thiết về điểm chuẩn của Trường THPT Yên Hòa, nhà giáo Lê Hồng Chung cho biết, nếu điểm chuẩn nguyện vọng 1 là 25 điểm, thì thí sinh đăng ký nguyện vọng 2 cần đạt từ 25,5 điểm, còn nguyện vọng 3 cần đạt từ 26 điểm trở lên.

Tất cả học sinh đều có cơ hội như nhau và được xét tuyển trong cùng một thời điểm. Nếu đạt mức điểm theo quy định, thí sinh đăng ký nguyện vọng 2 hoặc 3 vẫn được nhập học cùng đợt với thí sinh trúng tuyển nguyện vọng 1.

Về điểm mới trong mùa tuyển sinh năm học 2026-2027, nhà giáo Lê Kim Anh thông tin: Từ ngày 4 đến 6-4, Hà Nội vận hành thử nghiệm hệ thống đăng ký trực tuyến dự thi lớp 10. Phụ huynh và học sinh cần tích cực theo dõi và đăng ký thử. Sau thời gian này, toàn bộ dữ liệu sẽ được xóa để chuẩn bị cho đợt đăng ký chính thức.

“Việc đăng ký thử giúp phụ huynh làm quen với hệ thống, tránh sai sót trong quá trình đăng ký chính thức. Nếu gặp khó khăn khi đăng ký thử nghiệm hoặc chính thức, phụ huynh có thể liên hệ trực tiếp với nhà trường để được hỗ trợ. Nhà trường sẽ bố trí bộ phận công nghệ thông tin nhằm hỗ trợ kịp thời”, Hiệu trưởng Trường THCS Trần Duy Hưng nói.

Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, các chuyên gia cho rằng, phụ huynh cần hiểu rõ năng lực và mục tiêu của con, từ đó đặt kỳ vọng phù hợp, tránh gây áp lực không cần thiết. Đồng thời, cần tạo môi trường học tập thuận lợi, bảo đảm chế độ dinh dưỡng và tâm lý ổn định cho học sinh.

Nhà giáo Nguyễn Thị Nhiếp, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Chu Văn An cho rằng, học sinh cần giữ gìn sức khỏe, học chắc kiến thức và có chiến lược rõ ràng khi đăng ký nguyện vọng. Phụ huynh nên đóng vai trò định hướng, tư vấn, nhưng quyết định cuối cùng nên trao quyền cho học sinh.

Trong khi đó, nhà giáo Cao Thanh Nga, Hiệu trưởng Trường THPT Phan Huy Chú - Đống Đa nhấn mạnh: “Ở giai đoạn này, sự đồng hành tốt nhất của phụ huynh là tăng cường động viên, giảm phàn nàn, tạo niềm tin cho con. Dù kết quả ra sao, sự đồng hành tích cực của gia đình vẫn là yếu tố quan trọng nhất giúp học sinh vượt qua kỳ thi".

Để thử nghiệm hệ thống đăng ký trực tuyến dự thi lớp 10, học sinh truy cập địa chỉ https://tsdaucap.hanoi.gov.vn/ và thực hiện các thao tác như nhập thông tin cá nhân, lựa chọn nguyện vọng, kiểm tra dữ liệu.
Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội khuyến khích phụ huynh, học sinh sử dụng ứng dụng iHanoi để đăng ký dự thi nhằm tăng cường bảo mật thông tin.
Việc đăng ký dự thi chính thức sẽ được thực hiện từ ngày 10-4 đến ngày 17-4-2026.

Nam Du