Định vị VUSTA là 'nhịp cầu tri thức' kết nối Việt Nam với thế giới

Nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài và các đại biểu dự Đại hội. Ảnh: M. Hồng

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài dự và phát biểu chỉ đạo.

Cùng dự có: nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên.

Nguyên Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng, nguyên Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính gửi lẵng hoa chúc mừng.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên tham dự Đại hội. Ảnh: Vũ Hải

Với chủ đề “Đoàn kết - Sáng tạo - Đột phá - Phát triển”, Đại hội IX là sự kiện chính trị - xã hội quan trọng của VUSTA và đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ; đánh dấu một chặng đường phát triển mới sau hơn 40 năm xây dựng và phát triển.

Nỗ lực đổi mới, phát huy sức sáng tạo của đội ngũ trí thức

Phát biểu khai mạc Đại hội, thay mặt Đoàn Chủ tịch, TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch VUSTA khóa VIII nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của Đại hội IX trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và đội ngũ trí thức.

Trong nhiệm kỳ VIII, bám sát chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đặc biệt là các chủ trương về xây dựng và phát huy vai trò đội ngũ trí thức, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, VUSTA và các tổ chức thành viên đã nỗ lực đổi mới nội dung, phương thức hoạt động và đạt nhiều kết quả quan trọng trên các lĩnh vực.

TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch VUSTA khóa VIII phát biểu khai mạc Đại hội. Ảnh: M. Hồng

Đến hết tháng 7/2026, VUSTA có 34 Liên hiệp Hội tỉnh, thành phố; 92 hội ngành toàn quốc và 575 tổ chức khoa học và công nghệ. Cùng với việc củng cố tổ chức, hệ thống VUSTA tiếp tục mở rộng tập hợp đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ trên nhiều ngành, lĩnh vực và địa bàn; quan tâm hơn tới trí thức trẻ, trí thức trong doanh nghiệp và trí thức Việt Nam ở nước ngoài.

Hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội ngày càng đi vào chiều sâu, đóng góp thiết thực vào quá trình hoạch định chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Các hoạt động nghiên cứu khoa học, phổ biến kiến thức, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, bảo vệ môi trường, hợp tác quốc tế và tôn vinh trí thức được triển khai hiệu quả, tạo sức lan tỏa tích cực trong xã hội.

“Những kết quả đó là minh chứng sinh động cho tinh thần trách nhiệm, lòng yêu nước, khát vọng cống hiến và sức sáng tạo của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”, Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng phát biểu.

Toàn cảnh Đại hội. Ảnh: M. Hồng

Nhiệm kỳ 2026 - 2031, VUSTA tập trung vào 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Đó là: đẩy mạnh tham mưu, tư vấn, phản biện nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và hướng dẫn của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; đổi mới mạnh mẽ phương thức tập hợp, đoàn kết và phát huy đội ngũ trí thức, chú trọng trẻ hóa đội ngũ, thu hút trí thức trẻ, trí thức trong doanh nghiệp và trí thức Việt Nam ở nước ngoài.

Cùng với đó, tạo chuyển biến mạnh về chất lượng và hiệu quả hoạt động chuyên môn, nâng cao chất lượng tư vấn, phản biện và giám định xã hội theo hướng chủ động phát hiện vấn đề, dựa trên cơ sở khoa học và bằng chứng thực tiễn; tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động và quản trị của toàn hệ thống, hoàn thiện quy chế, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, điều hành và kết nối chuyên gia; nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ, tăng cường kết nối trí thức Việt Nam trên toàn cầu.

Khẩn trương xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về chuyên gia, trí thức

Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài chúc mừng những kết quả VUSTA đạt được trong nhiệm kỳ qua. Nhấn mạnh đất nước đang bước vào một giai đoạn lịch sử phát triển mới với mục tiêu chiến lược đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao, đến năm 2045 trở thành nước phát triển có thu nhập cao, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho rằng, khát vọng vươn mình chỉ có thể được hiện thực hóa bằng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài phát biểu. Ảnh: M. Hồng

Trong bối cảnh mới, trách nhiệm của hệ thống VUSTA – tổ chức đại diện cho tiếng nói khoa học nước nhà - rất nặng nề. Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đề nghị Liên hiệp Hội Việt Nam cần làm tốt hơn nữa vai trò cầu nối chính trị, kiến tạo môi trường tự do sáng tạo cho đội ngũ trí thức.

Bên cạnh đó, cần quyết liệt thực hiện chuyển đổi số toàn hệ thống, xây dựng Hệ sinh thái số liên thông toàn quốc. Đặc biệt, khẩn trương nghiên cứu, xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về chuyên gia, trí thức khoa học và công nghệ - đây chính là công cụ đắc lực để quy tụ, thu hút nguồn lực chất xám trí tuệ của đội ngũ trí thức trong và ngoài nước.

Nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên chúc mừng Ban Chấp hành VUSTA khóa IX nhiệm kỳ 2026 - 2031. Ảnh: Vũ Hải

Nâng cao chất lượng và tính đột phá của hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội. Ý kiến phản biện phải dựa trên luận chứng khoa học, có tính độc lập, khách quan, có tính thực tiễn cao, mang tính dự báo, để hỗ trợ tham mưu hoạch định chính sách.

Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cũng đề nghị VUSTA cần đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao khoa học công nghệ để thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu phòng thí nghiệm với thực tiễn sản xuất và thị trường. Đổi mới mạnh mẽ phương thức tập hợp đội ngũ trí thức trẻ và tăng cường hợp tác quốc tế, đăng cai các diễn đàn công nghệ mũi nhọn như công nghệ bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, lượng tử, công nghệ sinh học. Qua đó định vị VUSTA không chỉ là cầu nối trong nước mà còn là nhịp cầu tri thức kết nối Việt Nam với các trung tâm khoa học hàng đầu thế giới.

Tại Đại hội, các đại biểu đã tiến hành bầu Ban Chấp hành VUSTA khóa IX, nhiệm kỳ 2026 – 2031, gồm 143 đại biểu.

GS.VS Châu Văn Minh được bầu làm Chủ tịch VUSTA nhiệm kỳ 2026 - 2031.

GS.VS Châu Văn Minh, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng các khóa XI, XII, XIII; Phó Chủ tịch không chuyên trách Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bí thư Đảng ủy VUSTA, được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch VUSTA nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Đại hội đồng thời thống nhất tiếp tục tôn vinh GS.VS Đặng Vũ Minh giữ cương vị Chủ tịch danh dự VUSTA.

Đan Thanh