Định hình du lịch thông minh trong kỷ nguyên số

Các điểm đến tích cực số hóa các trải nghiệm vào sản phẩm tham quan cho du khách. (Ảnh: TTXVN)

Công nghệ số và AI đang trở thành động lực tăng trưởng mới

Hội nghị Bộ trưởng Du lịch APEC lần thứ 13 diễn ra tại Macao (Trung Quốc) vừa qua đã tập trung thảo luận các vấn đề chung quanh vấn đề phát triển du lịch trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Theo đó, các ưu tiên về đổi mới công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực du lịch của khu vực APEC, tác động tích cực của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo tới tăng trưởng kinh tế-xã hội của khu vực APEC, việc thúc đẩy di chuyển liền mạch thông qua hợp tác đa phương và tạo thuận lợi đi lại, khuyến khích sự tham gia rộng hơn của các bên liên quan nhằm bảo đảm đổi mới số và đổi mới thông minh mang lại lợi ích cho cộng đồng là những vấn đề trọng tâm được thảo luận hàng đầu.

Bàn về chủ đề tác động tích cực của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo tới tăng trưởng kinh tế-xã hội của khu vực APEC, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh nhận định: "Công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành động lực tăng trưởng mới, góp phần nâng cao năng suất lao động, tăng cường đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng cuộc sống và thúc đẩy phát triển xã hội bao trùm, tăng cường kết nối giữa các nền kinh tế và tạo ra những cơ hội phát triển chưa từng có cho mọi ngành, mọi lĩnh vực, trong đó, có du lịch".

Hội nghị Bộ trưởng Du lịch APEC lần thứ 13 quy tụ các bộ trưởng, trưởng đoàn đơn vị quản lý về du lịch của các quốc gia trong khu vực. (Ảnh: TITC)

Khẳng định công nghệ số và trí tuệ nhân tạo là cầu nối rút ngắn khoảng cách giữa các nền kinh tế, giữa doanh nghiệp lớn và nhỏ, giữa thành thị và nông thôn, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho rằng, APEC chỉ thực sự thịnh vượng khi mọi nền kinh tế và mọi thành phần đều được hưởng lợi từ tiến trình chuyển đổi số.

Nhận thức rõ tác động to lớn của cách mạng khoa học công nghệ lần thứ 4 và trí tuệ nhân tạo, từ năm 2025, Chính phủ Việt Nam đã triển khai nhiều chính sách ưu đãi, cơ chế thử nghiệm nhằm đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tạo động lực cho phát triển kinh tế-xã hội và tăng trưởng hai con số trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.

Trong lĩnh vực du lịch, Việt Nam xác định chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo là một trong những động lực quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh. Việt Nam đang đẩy mạnh xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh, phát triển các nền tảng số phục vụ quản lý nhà nước, xúc tiến quảng bá, hỗ trợ doanh nghiệp và nâng cao trải nghiệm của du khách.

Năm 2025, Việt Nam đón 21,2 triệu lượt khách du lịch quốc tế, tăng 20,4% so với năm 2024, phục vụ 137 triệu lượt khách du lịch nội địa. Tổng thu từ du lịch đạt khoảng 1 triệu tỷ đồng (tương đương khoảng 39 tỷ USD). Trong 5 tháng đầu năm 2026, khách quốc tế đến Việt Nam đạt 10,6 triệu, tăng gần 15% so cùng năm trước.

"Công nghệ số và AI không chỉ hỗ trợ phục hồi nhanh ngành du lịch mà còn tạo động lực thúc đẩy mô hình tăng trưởng du lịch mới theo hướng thông minh, bền vững và lấy du khách làm trung tâm", Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh nói thêm.

5 giải pháp phát triển du lịch các nền kinh tế APEC

Công nghệ số và AI không chỉ góp phần nâng cao chất lượng trải nghiệm du lịch theo hướng sáng tạo, cá nhân hóa mà còn là công cụ hiệu quả để lan tỏa giá trị bản sắc văn hóa, hỗ trợ quản lý và bảo tồn di sản thiên nhiên, văn hóa cho các thế hệ tương lai. Tuy nhiên, công nghệ không thể thay thế hoàn toàn sự tương tác trực tiếp giữa du khách với cộng đồng và điểm đến - yếu tố cốt lõi tạo nên sức hấp dẫn của du lịch.

Để khai thác hiệu quả tiềm năng của công nghệ số và AI, Việt Nam đề xuất ngành du lịch các nền kinh tế APEC ưu tiên 5 nhóm giải pháp. Trước hết, cần đầu tư phát triển hạ tầng số, nền tảng số và hệ sinh thái dữ liệu nội dung số du lịch. Song hành theo đó là xây dựng cơ chế hợp tác về chia sẻ dữ liệu, tiêu chuẩn dữ liệu.

Đồng thời, phát triển nguồn nhân lực số thông qua đào tạo kỹ năng số, kỹ năng AI và năng lực đổi mới sáng tạo; và ứng dụng đổi mới số trong phát triển du lịch văn hóa gắn với công nghiệp văn hóa nhằm nâng tầm thương hiệu du lịch, định vị rõ nét hình ảnh, bản sắc điểm đến. Cuối cùng, đẩy mạnh hợp tác phát triển, chia sẻ kinh nghiệm giữa các nền kinh tế APEC về du lịch số, du lịch văn hóa gắn với kinh tế sáng tạo và công nghiệp văn hóa.

Việt Nam sẽ tích cực tham gia trao đổi với các Bộ trưởng và Trưởng đoàn các nền kinh tế APEC, hướng đến mục tiêu cùng xây dựng các định hướng tăng cường đổi mới số, đổi mới công nghệ và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý và phát triển du lịch, góp phần hướng tới một ngành du lịch APEC thông minh, kết nối và phát triển bền vững.

Theo Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh, nghiên cứu về "Nâng cao hiệu quả các biện pháp tạo thuận lợi đi lại trong APEC" của Ban Hỗ trợ Chính sách APEC được triển khai kịp thời với nhiều khuyến nghị thiết thực, góp phần hỗ trợ các nền kinh tế APEC kết nối liền mạch. Qua đó, giảm các rào cản không cần thiết, tạo thuận lợi cho du lịch nội khối và nâng cao trải nghiệm của du khách.

Song song đó, nhóm Công tác Du lịch APEC trong triển khai Kế hoạch chiến lược giai đoạn 2025-2029 cũng đã thông qua nhiều dự án cụ thể, hiện thực hóa các định hướng của Hội nghị Bộ trưởng Du lịch trên bốn trụ cột ưu tiên gồm: phát triển năng lực du lịch; phát triển bền vững gắn với tăng trưởng kinh tế; chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong ngành du lịch; nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo thuận lợi đi lại.

"Với tinh thần hợp tác, cởi mở và đổi mới sáng tạo, các nền kinh tế APEC sẽ tiếp tục phát huy vai trò tiên phong trong việc định hình tương lai số của ngành du lịch toàn cầu, hướng tới một ngành du lịch thông minh hơn, xanh hơn, bao trùm hơn và có khả năng chống chịu cao hơn trước những thách thức trong tương lai", Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh chia sẻ thêm.

Theo đó, Việt Nam mong muốn tiếp tục tăng cường hợp tác với các nền kinh tế thành viên APEC, các tổ chức quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp công nghệ để cùng nhau thúc đẩy đổi mới sáng tạo, khai thác hiệu quả tiềm năng của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo. Đồng thời, sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, phối hợp xây dựng lộ trình chuyển đổi số và ứng dụng AI cho ngành du lịch khu vực theo hướng tham vọng, thực tiễn và có trách nhiệm.

Công nghệ số và AI không chỉ góp phần nâng cao chất lượng trải nghiệm du lịch theo hướng sáng tạo, cá nhân hóa mà còn là công cụ hiệu quả để lan tỏa giá trị bản sắc văn hóa, hỗ trợ quản lý và bảo tồn di sản thiên nhiên, văn hóa cho các thế hệ tương lai. Tuy nhiên, công nghệ không thể thay thế hoàn toàn sự tương tác trực tiếp giữa du khách với cộng đồng và điểm đến - yếu tố cốt lõi tạo nên sức hấp dẫn của du lịch.

CHIÊU ANH