Điều kiện để tân sinh viên kỹ thuật, công nghệ được cấp học bổng hàng tháng

Theo ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD&ĐT), cả nước hiện có hơn 771 nghìn người học các lĩnh vực STEM, chiếm khoảng 29% quy mô giáo dục đại học. Mục tiêu đến năm 2030, nâng tỷ lệ người học STEM lên 35%, đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Bộ GD&ĐT đang triển khai đồng bộ nhiều chương trình, đề án phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời phê duyệt 90 chương trình đào tạo tài năng tại 23 cơ sở giáo dục đại học, gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học và các lĩnh vực công nghệ chiến lược.

Ông Thảo cho biết, Nghị định số 179 của Chính phủ đã tạo bước chuyển từ hỗ trợ cơ sở đào tạo sang hỗ trợ trực tiếp người học.

Theo đó, người học trúng tuyển vào các ngành thuộc danh mục quy định, đáp ứng điều kiện về điểm xét tuyển hoặc thuộc diện tuyển thẳng, đồng thời nằm trong nhóm 30% thí sinh có điểm cao nhất sẽ có cơ hội nhận học bổng Chính phủ. Học bổng được duy trì hằng năm căn cứ vào kết quả học tập và quá trình rèn luyện.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cùng đại diện các trường ĐH tham quan Không gian Đổi mới sáng tạo liên ngành của Đại học Bách khoa Hà Nội.

Bộ GD&ĐT đã hoàn thiện danh mục 109 ngành đào tạo thuộc 15 nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược làm căn cứ triển khai chính sách theo nghị định.

Bộ GD&ĐT ước tính có khoảng hơn 30.000 người được Chính phủ cấp học bổng với tổng kinh phí khoảng 1.300 tỉ đồng mỗi năm.

Đối với khóa tuyển sinh năm 2025, có 22.250 người học đủ điều kiện được hưởng học bổng Chính phủ từ ngày 1/9 tới.

Với hệ đại học, mức học bổng là 3,7 đến 5,5 triệu đồng/tháng. Điều kiện để được cấp học bổng của nhóm sinh viên thuộc diện này gồm: thí sinh đạt giải nhất, nhì, ba cấp quốc gia hoặc quốc tế; thí sinh đạt 22,5/30 điểm thi tốt nghiệp gồm môn Toán và hai trong số bốn môn Lý, Hóa, Sinh, Tiếng Anh (không tính điểm ưu tiên, điểm cộng, điểm quy đổi), đồng thời thuộc top 30% điểm cao nhất ở cùng nhóm ngành trong toàn quốc.

Với người học hệ thạc sĩ, tiến sĩ nhận khoảng 8,4 triệu đồng/tháng.

Ông Thảo khẳng định, chính sách này không chỉ hỗ trợ người học mà còn tạo động lực thu hút học sinh giỏi lựa chọn các ngành STEM, góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ các ngành khoa học, công nghệ và công nghệ chiến lược.

Nguồn nhân lực cần chuẩn bị từ bậc phổ thông

Bàn về mô hình đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực STEM, GS.TS Lê Anh Tuấn, Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, phát triển nguồn nhân lực STEM cần được chuẩn bị từ bậc phổ thông, qua đó tạo nguồn đầu vào chất lượng cho các trường đại học. Cùng với đó, hệ sinh thái kết nối giữa đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp sẽ góp phần đưa các sản phẩm trí tuệ được ươm tạo ngay trong trường đại học và tạo ra giá trị cho xã hội.

Từ thực tiễn triển khai, GS.TS Mai Thanh Phong, Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cho biết nhà trường đang phát triển các chương trình đào tạo tài năng theo hướng gắn với nghiên cứu khoa học và doanh nghiệp. Trong đó, mô hình "Học kỳ doanh nghiệp" giúp sinh viên có thời gian thực tập, làm việc dài hạn tại doanh nghiệp, qua đó nâng cao năng lực thực tiễn và khả năng thích ứng với thị trường lao động.

Nhấn mạnh vai trò của khoa học cơ bản, PGS.TS Trần Mạnh Cường, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQG Hà Nội cho biết nhà trường kiên định triết lý đào tạo dựa trên nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo trên nền tảng khoa học cơ bản; đồng thời xây dựng hệ thống đào tạo tài năng xuyên suốt từ bậc trung học phổ thông chuyên đến đại học và sau đại học nhằm phát hiện, bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho rằng, đất nước đang hướng tới phát triển các lĩnh vực công nghệ cao như công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, năng lượng tái tạo cùng nhiều lĩnh vực công nghệ khác có giá trị gia tăng lớn. Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết về đào tạo và phát triển đội ngũ nhân lực đáp ứng nhu cầu phát triển.

STEM là nền tảng để phát triển các công nghệ cao và công nghệ chiến lược. Việt Nam cũng như nhiều quốc gia đang tập trung đào tạo các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt để hình thành đội ngũ nhân lực có đủ số lượng, chất lượng và khả năng thích ứng với sự phát triển rất nhanh của công nghệ.

Theo Bộ trưởng, rất khó xác định trước nhu cầu nhân lực cụ thể của từng chuyên ngành trong các lĩnh vực như công nghiệp bán dẫn hay điện hạt nhân. Vì vậy, việc chú trọng đào tạo nền tảng ở các ngành khoa học cơ bản và kỹ thuật then chốt sẽ giúp người học có khả năng nhanh chóng thích ứng, làm chủ và phát triển các công nghệ chiến lược trong tương lai.

Hà Linh