Điều hành chính sách tài khóa theo hướng mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm

Điều hành chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm; phối hợp hiệu quả với chính sách tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác góp phần thúc đẩy tăng trưởng hai con số. (Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Cân đối ngân sách Trung ương và địa phương được bảo đảm

Theo số liệu của Bộ Tài chính, đến ngày 30/6/2026, thu ngân sách Nhà nước đạt 1.568,2 nghìn tỷ đồng, bằng 62% dự toán, tăng 17,4% so cùng kỳ; trong đó: thu nội địa đạt 61,5% dự toán; thu từ dầu thô đạt 72,4% dự toán, tăng 26,1% so cùng kỳ; thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 66% dự toán, tăng 22,9% so cùng kỳ. Qua đó, bảo đảm cân đối nguồn cho các nhiệm vụ chi theo dự toán và các nhiệm vụ chi phát sinh.

Để đạt được kết quả thu ngân sách vượt chỉ tiêu, Bộ Tài chính đã trình cấp có thẩm quyền ban hành các giải pháp về thuế, phí để tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh. Đáng chú ý là việc trình ban hành Luật số 09/2026/QH16 sửa đổi các luật thuế, trong đó nội dung về thuế tiêu thụ đặc biệt dự kiến giảm thu khoảng 10.000 tỷ đồng/năm để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp.

Nhiều chính sách hỗ trợ về thuế, phí đã được ban hành nhằm hỗ trợ doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. (Ảnh: nhandan.vn)

Công tác thu đạt kết quả đáng ghi nhận nhờ sự tập trung kiểm soát hoàn thuế giá trị gia tăng, đẩy mạnh chuyển đổi số (hóa đơn điện tử, eTax Mobile tích hợp VNeID) và chống thất thu trong các lĩnh vực rủi ro cao như bất động sản, thương mại điện tử.

Đối với công tác chi ngân sách Nhà nước, việc thực hiện chi trong phạm vi dự toán, triệt để tiết kiệm chi thường xuyên (hội nghị, công tác phí, mua sắm trang thiết bị...) tập trung nguồn lực cho đầu tư phát triển và an sinh xã hội. Bộ Tài chính đã tham mưu Chính phủ yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương cắt giảm các khoản dự toán chi thường xuyên đã giao đầu năm nhưng đến hết 30/6/2026 vẫn chưa phân bổ cho đơn vị sử dụng. Đến ngày 30/6/2026, chi ngân sách Nhà nước ước đạt 1.149,1 nghìn tỷ đồng, bằng 36,4% dự toán, tăng 0,1% so cùng kỳ.

Hình ảnh có sử dụng yếu tố AI.

Qua đó, cân đối ngân sách Trung ương và ngân sách các cấp địa phương được bảo đảm, đáp ứng các nhiệm vụ chi ngân sách theo dự toán. Đến hết tháng 6, đã thực hiện phát hành 182,6 nghìn tỷ đồng trái phiếu Chính phủ, kỳ hạn bình quân 9,36 năm, lãi suất bình quân 4,11%/năm bảo đảm nguồn chi trả kịp thời nợ gốc các khoản vay đến hạn của ngân sách trung ương.

Ngoài ra, 6 tháng đầu năm, tổng vay của Chính phủ đạt khoảng 454,7 nghìn tỷ đồng (46,9% kế hoạch), bảo đảm các chỉ tiêu an toàn nợ quốc gia và thực hiện trả nợ đầy đủ, đúng cam kết.

Nhờ điều hành vĩ mô tốt, tổ chức Moody’s đã giữ nguyên xếp hạng tín nhiệm Ba2 và nâng triển vọng lên "Tích cực" cho Việt Nam (quốc gia duy nhất tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương đạt được điều này tại thời điểm công bố).

Điều hành nguồn ngân sách Nhà nước đúng trọng điểm, tránh dàn trải

Mặc dù công tác điều hành chính sách tài khóa đạt được những kết quả đáng ghi nhận, nhưng vẫn tồn tại các khó khăn, thách thức. Có thể thấy, tăng trưởng 6 tháng đầu năm với GDP đạt 8,18% nhưng chưa đạt mục tiêu đề ra, tạo áp lực tăng trưởng cho các quý còn lại trong năm; Áp lực lạm phát lớn và có dấu hiệu gia tăng trong thời gian tới, chỉ số giá tiêu dùng CPI bình quân 6 tháng đầu năm tăng 4,38% so với cùng kỳ năm 2025, tiệm cận mục tiêu Quốc hội, Chính phủ đề ra (4,5%), tạo áp lực cho điều hành các tháng còn lại.

Do đó, công tác thu ngân sách Nhà nước thời gian tới có khả năng bị ảnh hưởng bởi các chính sách miễn, giảm thuế và ảnh hưởng từ xung đột vũ trang tại Trung Đông tới các hoạt động sản xuất kinh doanh trong nước.

Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, một số nhiệm vụ vẫn còn khó khăn, vướng mắc cần tiếp tục tập trung chỉ đạo, tháo gỡ trong 6 tháng cuối năm nhằm hoàn thành thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra.

Trong 6 tháng cuối năm 2026, Bộ Tài chính dự kiến điều hành chính sách tài khóa theo hướng mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm nhằm hỗ trợ tăng trưởng bền vững, dự phòng rủi ro và củng cố dư địa ứng phó với các vấn đề phát sinh.

Đối với quản lý thu ngân sách Nhà nước, quyết liệt thực hiện nhiệm vụ thu, phấn đấu thu năm 2026 vượt dự toán và tăng 10% so với kết quả thực hiện năm 2025. Đồng thời tăng cường giám sát nguồn thu từ doanh nghiệp. Quản lý thu đầy đủ, kịp thời; kiểm tra chặt chẽ việc trích lập, sử dụng quỹ đầu tư phát triển và lợi nhuận còn lại của các doanh nghiệp nhà nước.

Thực hiện nhiệm vụ quản lý chi ngân sách Nhà nước theo hướng triệt để tiết kiệm chi thường xuyên. Yêu cầu các đơn vị tiết kiệm 10% chi hội nghị, hội thảo, công tác phí và phấn đấu tiết kiệm thêm hơn 5% chi thường xuyên để dành nguồn lực cho an sinh xã hội và hạ tầng trọng điểm. Với khoản kinh phí chậm phân bổ, Bộ tham mưu Chính phủ thu hồi và xử lý đối với số kinh phí thường xuyên đã giao nhưng các Bộ, cơ quan chưa phân bổ sau ngày 30/06/2026.

Cùng với đó, ưu tiên nguồn lực cho hạ tầng, tiết kiệm 5% chi đầu tư ngay từ khâu phân bổ ban đầu để bổ sung vốn cho dự án đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng.

Còn nhiều tồn tại, vướng mắc cần tháo gỡ để công tác giải ngân vốn đầu tư công được thông suốt. (Ảnh minh họa: Xây dựng dự án đường cao tốc bắc-nam phía đông)

Trường hợp các dự án lớn không triển khai theo kế hoạch sẽ thực hiện cắt giảm, hủy dự toán để giảm bội chi. Và tiến hành nghiên cứu các phương thức huy động vốn vay mới để bảo đảm vốn cho đầu tư phát triển trong khi vẫn kiểm soát chặt chẽ nợ công và nợ nước ngoài. Ngoài ra chủ động điều hành kỳ hạn, khối lượng và lãi suất phát hành trái phiếu phù hợp với tình hình thị trường, tận dụng các thời điểm thuận lợi để huy động vốn.

Vấn đề quan trọng khác là thúc đẩy đầu tư công. Bộ Tài chính sẽ tiếp tục thúc đẩy nhanh giải ngân, đặc biệt là các dự án quan trọng quốc gia và hạ tầng chiến lược nhằm phát huy vai trò "vốn mồi" của đầu tư công đối với nền kinh tế. Đồng thời nâng cao hiệu quả phối hợp giữa đầu tư công và đầu tư xã hội; hoàn thiện cơ chế mua sắm công và các mô hình đồng đầu tư công-tư (PPP).

NHA TRANG