Điều gì xảy ra khi trẻ cai sữa sớm?

Khi mẹ trở lại công việc chỉ vài tháng sau sinh, việc duy trì sữa mẹ trở thành thách thức. Ảnh: Magnific.

Theo TS.BS Hoàng Thị Đức Ngàn, Viện Dinh dưỡng, quá trình tiết sữa của người mẹ phụ thuộc nhiều vào việc trẻ bú hoặc mẹ vắt sữa đều đặn. Khi mẹ phải đi làm sớm, không thể cho con bú trực tiếp hoặc không duy trì việc vắt sữa đúng cữ, kích thích tuyến sữa bị gián đoạn, khiến lượng sữa giảm dần và có thể mất hẳn sau một thời gian.

Việc cho trẻ làm quen với bú bình quá sớm cũng có thể khiến trẻ giảm nhu cầu bú mẹ trực tiếp. Khi trẻ bú ít hơn, cơ thể mẹ nhận được ít tín hiệu sản xuất sữa hơn, tạo thành vòng luẩn quẩn khiến nguồn sữa ngày càng giảm.

Theo chuyên gia, ngừng bú mẹ sớm không chỉ ảnh hưởng đến nguồn sữa mà còn tác động đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ. Nhiều trẻ phải chuyển sang sữa công thức trước thời điểm khuyến cáo. Ở một số địa phương, trẻ dưới 6 tháng còn được cho ăn bột, cháo hoặc nước cơm khi hệ tiêu hóa chưa phát triển hoàn thiện.

Điều này có thể làm tăng nguy cơ tiêu chảy, nhiễm khuẩn đường hô hấp và suy dinh dưỡng. Về lâu dài, chế độ ăn không phù hợp cũng có thể liên quan đến nguy cơ thừa cân, béo phì.

"Quan trọng hơn, trẻ sẽ mất đi nguồn kháng thể và các yếu tố miễn dịch quý giá có trong sữa mẹ - những thành phần mà đến nay chưa có loại sữa công thức nào có thể thay thế hoàn toàn", TS.BS Hoàng Thị Đức Ngàn nhấn mạnh.

Không chỉ trẻ, người mẹ cũng mất đi nhiều lợi ích sức khỏe khi cai sữa sớm. Nhiều nghiên cứu cho thấy duy trì nuôi con bằng sữa mẹ giúp giảm nguy cơ ung thư vú, ung thư buồng trứng và đái tháo đường type 2, đồng thời có thể góp phần hạn chế trầm cảm sau sinh.

Theo chuyên gia, việc phụ nữ phải trở lại công việc sớm là một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp khả năng duy trì nuôi con bằng sữa mẹ.

Lao động nữ hiện được nghỉ thai sản 6 tháng, nhưng chính sách này chủ yếu áp dụng với người có quan hệ lao động chính thức. Trong khi đó, nhiều phụ nữ làm việc trong khu vực phi chính thức như buôn bán nhỏ, làm nông, lao động thời vụ, tự do hoặc trên các nền tảng số. Với họ, nghỉ sinh có thể đồng nghĩa với mất thu nhập, buộc nhiều người trở lại công việc khi con mới 2-3 tháng tuổi.

Ngay cả ở khu vực chính thức, một số bà mẹ cũng đi làm sớm vì áp lực tài chính hoặc lo ngại ảnh hưởng công việc.

TS.BS Hoàng Thị Đức Ngàn cho rằng để nâng cao tỷ lệ trẻ được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời, ngoài chính sách thai sản, cần thêm các giải pháp hỗ trợ thiết thực cho phụ nữ sau sinh, đặc biệt nhóm lao động phi chính thức và những người buộc phải trở lại công việc sớm.

Tại nơi làm việc, việc bố trí thời gian, không gian phù hợp để mẹ vắt và bảo quản sữa cũng có thể giúp duy trì nguồn sữa, tạo điều kiện để trẻ tiếp tục nhận được sữa mẹ ngay cả khi mẹ không thể cho bú trực tiếp.

Phương Anh