Điều gì xảy ra khi nam giới cai thuốc lá? Bác sĩ chỉ ra 4 thay đổi rõ rệt sau khoảng 5 tháng

Không ít nam giới từng bỏ thuốc lá đều trải qua cảm giác giống nhau: những tuần đầu trở nên cáu gắt, mất ngủ, luôn thấy thiếu thứ gì đó trong tay và tâm trạng rất khó chịu.

Điều này khiến nhiều người lầm tưởng rằng bỏ thuốc không mang lại lợi ích, thậm chí còn khiến cơ thể "tệ hơn" trước.

Tuy nhiên, theo các bác sĩ, đây thực chất là giai đoạn cơ thể bắt đầu thích nghi khi không còn phụ thuộc vào nicotine. Quá trình phục hồi không diễn ra ngay lập tức mà cần thời gian, và khoảng sau 5 tháng, nhiều thay đổi tích cực sẽ dần xuất hiện.

Ảnh minh họa

Thuốc lá không chỉ gây hại cho phổi

Các chuyên gia hô hấp cho biết, khói thuốc chứa hơn 7.000 hợp chất hóa học, trong đó có trên 70 chất đã được xác định có khả năng gây ung thư.

Những chất độc này không chỉ làm tổn thương đường hô hấp mà còn ảnh hưởng đến tim mạch, mạch máu, hệ miễn dịch và nhiều cơ quan khác.

Vì vậy, khi ngừng hút thuốc, cơ thể cũng sẽ bắt đầu một quá trình sửa chữa toàn diện chứ không chỉ riêng lá phổi.

4 thay đổi rõ rệt sau khoảng 5 tháng cai thuốc lá

1. Hệ hô hấp dần phục hồi, thở nhẹ hơn

Đây thường là thay đổi mà người cai thuốc dễ cảm nhận nhất.

Ở người hút thuốc lâu năm, tình trạng ho vào buổi sáng, nhiều đờm hoặc leo vài tầng cầu thang đã thấy hụt hơi khá phổ biến. Nguyên nhân là các chất độc trong khói thuốc làm tổn thương lớp biểu mô đường thở và làm tê liệt các lông chuyển - "hệ thống vệ sinh" tự nhiên của phổi.

Khi lông chuyển bị suy giảm chức năng, đờm và bụi bẩn tích tụ nhiều hơn, khiến đường hô hấp luôn trong tình trạng viêm mạn tính.

Khoảng 2 tuần sau khi cai thuốc, các lông chuyển bắt đầu hoạt động trở lại, giúp làm sạch đường thở hiệu quả hơn.

Đến khoảng 3 tháng, nhiều chỉ số chức năng phổi đã có sự cải thiện rõ rệt.

Theo nhiều nghiên cứu về hô hấp, nếu duy trì không hút thuốc trong thời gian dài, tốc độ suy giảm chức năng phổi ở người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) có thể giảm đáng kể.

Khi khả năng hô hấp được cải thiện, người bệnh cũng cảm thấy khỏe hơn trong sinh hoạt hằng ngày.

2. Tim mạch bớt áp lực, nguy cơ biến cố giảm dần

Không chỉ phổi, hệ tim mạch cũng bắt đầu được hưởng lợi ngay sau khi bỏ thuốc.

Các bác sĩ cho biết chỉ khoảng 20 phút sau điếu thuốc cuối cùng, nhịp tim và huyết áp đã bắt đầu giảm do tác động co mạch của nicotine không còn.

Nicotine kích thích cơ thể tiết adrenaline, khiến tim phải đập nhanh hơn và mạch máu luôn trong trạng thái co hẹp.

Theo thời gian, điều này làm tăng đáng kể nguy cơ đau tim và đột quỵ.

Sau khoảng 5 tháng cai thuốc, khí carbon monoxide trong máu gần như được đào thải hết, khả năng vận chuyển oxy của hồng cầu phục hồi, giúp tim làm việc hiệu quả hơn.

Một số nghiên cứu cũng ghi nhận ở người cai thuốc nhiều tháng liên tục, chức năng nội mô mạch máu được cải thiện và tốc độ tiến triển xơ vữa động mạch chậm hơn so với người vẫn hút thuốc.

Đây là những thay đổi không dễ cảm nhận bằng mắt thường nhưng có ý nghĩa rất lớn trong phòng ngừa bệnh tim mạch.

3. Ngủ ngon hơn, tinh thần ổn định hơn

Nhiều người hút thuốc nghĩ rằng nicotine giúp tỉnh táo và giảm căng thẳng.

Trên thực tế, nicotine chỉ tạo cảm giác hưng phấn tạm thời. Khi phụ thuộc kéo dài, não bộ sẽ cần nicotine để duy trì trạng thái bình thường.

Vì vậy, trong vài tuần đầu cai thuốc, nhiều người bị mất ngủ, lo âu hoặc dễ cáu gắt.

Tuy nhiên, sau khi vượt qua giai đoạn thích nghi, hệ thần kinh dần lấy lại trạng thái cân bằng.

Các nghiên cứu theo dõi người cai thuốc cho thấy sau 3-6 tháng, chất lượng giấc ngủ cải thiện, thời gian ngủ sâu tăng lên, đồng thời các chỉ số lo âu và trầm cảm cũng có xu hướng giảm.

Nói cách khác, khi não bộ không còn phụ thuộc nicotine, khả năng điều hòa cảm xúc cũng hoạt động tốt hơn.

4. Cơ thể giảm viêm, sức đề kháng cải thiện

Một lợi ích quan trọng nhưng ít được chú ý là sự suy giảm của tình trạng viêm mạn tính.

Khói thuốc lá tạo ra lượng lớn gốc tự do, khiến hệ miễn dịch luôn ở trạng thái hoạt hóa quá mức. Đây được xem là yếu tố góp phần thúc đẩy xơ vữa động mạch, kháng insulin và làm tăng nguy cơ nhiều bệnh mạn tính.

Sau khi cai thuốc, mức độ stress oxy hóa giảm dần, các chất trung gian gây viêm trong máu cũng có xu hướng giảm.

Khoảng sau 5 tháng, nhiều người nhận thấy:

Da sáng và khỏe hơn. Vết thương lành nhanh hơn. Ít bị cảm vặt hơn. Phục hồi nhanh sau khi ốm.

Đây đều là những biểu hiện cho thấy hệ miễn dịch và khả năng tự sửa chữa của cơ thể đang được cải thiện.

Điều khó nhất chỉ là giai đoạn đầu

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng những khó chịu trong vài tuần đầu sau khi cai thuốc hoàn toàn là phản ứng bình thường.

Nếu kiên trì vượt qua, quá trình phục hồi sẽ diễn ra đồng thời ở nhiều cơ quan: từ phổi, tim mạch đến não bộ và hệ miễn dịch.

Bỏ thuốc lá không phải là "liều thuốc" giúp cơ thể khỏe lên chỉ sau một đêm, nhưng đây là một trong những quyết định mang lại lợi ích sức khỏe lớn nhất. Càng cai thuốc sớm, nguy cơ mắc bệnh tim mạch, bệnh phổi mạn tính và nhiều loại ung thư càng giảm, đồng thời chất lượng cuộc sống về lâu dài cũng được cải thiện đáng kể.

Thời gian hồi phục ở mỗi người có thể khác nhau, phụ thuộc vào tuổi tác, số năm hút thuốc, số lượng thuốc lá sử dụng mỗi ngày, tình trạng sức khỏe và việc có duy trì bỏ thuốc hoàn toàn hay không.

Theo ABLW