Điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia: 'Bản đồ định hướng' của quá trình phát triển

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc phát biểu tại Hội nghị

Mở không gian phát triển mới phù hợp

Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, Bộ Tài chính đã triển khai việc lập điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia cùng quy hoạch 6 vùng theo nhiệm vụ được Chính phủ giao trên quan điểm xuyên suốt: Quy hoạch là công cụ quan trọng nhằm hiện thực hóa tầm nhìn phát triển quốc gia, chuyển hóa các mục tiêu chiến lược thành cấu trúc không gian cụ thể, trong đó mỗi vùng, mỗi ngành, mỗi lĩnh vực đều được xác định vai trò và vị trí trong tổng thể phát triển chung.

Việc điều chỉnh này nhằm tổ chức lại, mở ra không gian phát triển mới phù hợp với việc sắp xếp đơn vị hành chính các cấp, triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp và thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số; xác định những định hướng tổng thể, đột phá nhằm cụ thể hóa các chủ trương, đường lối của Đảng. Có thể nói, quy hoạch chính là “bản đồ định hướng” của quá trình phát triển, góp phần quan trọng tạo nên hiệu quả và tính bền vững của sự phát triển, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương phát biểu tại Hội nghị

Tại Hội nghị, Bộ Tài chính đã giới thiệu về các nội dung cốt lõi của các quy hoạch điều chỉnh. Cụ thể, điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia đã cập nhật, bổ sung các động lực tăng trưởng mới. Mục tiêu phấn đấu đến năm 2030 là nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính. Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân giai đoạn 2026-2030 đạt từ 10%/năm trở lên. Đến năm 2030, GDP bình quân đầu người theo giá hiện hành đạt khoảng 8.500 USD.

Về tổ chức không gian phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch đã điều chỉnh, mở rộng hợp lý 4 vùng động lực quốc gia (phía Bắc, phía Nam, miền Trung, đồng bằng sông Cửu Long), đồng thời bổ sung vùng động lực Bắc Trung Bộ để phát huy tốt hơn tiềm năng, lợi thế của các khu vực gắn với khai thác hiệu quả không gian phát triển mới. Tiếp tục ưu tiên hành lang kinh tế Bắc - Nam, hành lang kinh tế Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, hành lang kinh tế Mộc Bài - Thành phố Hồ Chí Minh - Biên Hòa - Vũng Tàu.

Bên cạnh đó, quy hoạch ưu tiên phát triển, từng bước làm chủ công nghệ trong một số ngành công nghiệp mới nổi như công nghiệp chíp bán dẫn, công nghiệp rô-bốt và tự động hóa, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp phục vụ kinh tế không gian tầm thấp.

Điểm mới quan trọng là quy hoạch đã thể chế hóa hệ thống phân vùng kinh tế - xã hội mới thành 6 vùng.

Trong đó, Vùng Đồng bằng sông Hồng có mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân đạt khoảng 11%/năm, là động lực phát triển hàng đầu, dẫn dắt quá trình cơ cấu lại nền kinh tế.

Vùng Đông Nam Bộ tăng trưởng GRDP bình quân đạt khoảng 10-11%/năm, xây dựng trở thành vùng phát triển năng động, động lực tăng trưởng lớn nhất cả nước; trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Vùng Bắc Trung Bộ, tăng trưởng GRDP bình quân đạt khoảng 10-10,5%/năm, ưu tiên phát triển các khu kinh tế ven biển tạo đột phá tăng trưởng.

Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, tăng trưởng GRDP bình quân đạt khoảng 9,5 - 10%/năm, tăng cường liên kết, phát huy hiệu quả chuỗi không gian biển - cao nguyên - biên giới.

Vùng Trung du và miền núi phía Bắc, tăng trưởng GRDP bình quân đạt khoảng 9-10%/năm, phát triển vùng theo hướng xanh, bền vững và toàn diện.

Vùng Đồng bằng sông Cửu Long, tăng trưởng GRDP bình quân đạt 9 - 9,5%/năm, phát triển thành trung tâm kinh tế nông nghiệp hiện đại, bền vững, năng động.

Toàn cảnh Hội nghị

Tư duy tích hợp đa mục tiêu, dài hạn

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh, Quy hoạch phát triển tổng thể phải thể hiện được tư duy tích hợp đa mục tiêu, dài hạn, tạo ra được nhiều cấu trúc phát triển hợp lý hơn, sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn, phân bổ không gian phát triển cân đối hơn, kết nối các vùng tốt hơn và mở ra dư địa tăng trưởng lớn hơn cho tương lai.

Về tổng thể, điều chỉnh Quy hoạch quốc gia lần này không chỉ nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng, mà hướng tới nâng chất lượng sống của người dân thông qua việc tổ chức lại không gian phát triển, phân bổ nguồn lực hiệu quả và thúc đẩy các động lực mới. Hiệu quả của quy hoạch sẽ được đo không chỉ bằng con số GDP, mà bằng mức độ cải thiện việc làm, thu nhập, hạ tầng, dịch vụ và cơ hội phát triển cho từng vùng, từng người dân.

Chỉ đạo về các nhiệm vụ trọng tâm, Phó Thủ tướng yêu cầu, kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số đi đôi với xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính. Đồng thời, sử dụng hiệu quả đầu tư công, tập trung cho các dự án hạ tầng có sức lan tỏa; cải thiện môi trường đầu tư, phát triển kinh tế tư nhân; thu hút FDI có chọn lọc gắn với chuyển giao công nghệ. Quan điểm xuyên suốt là phát triển kinh tế phải gắn hài hòa với văn hóa, xã hội, môi trường và quốc phòng - an ninh.

Các bộ, ngành, địa phương tập trung hoàn thành việc lập, điều chỉnh quy hoạch ngành, quy hoạch tỉnh, thành phố gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng hai con số trong quý II/2026, trong đó phải đảm bảo tuân thủ tính thứ bậc, mối quan hệ giữa các quy hoạch đã được quy định tại Luật Quy hoạch năm 2025.

Đồng thời, huy động nguồn lực đầu tư để thực hiện điều chỉnh quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng. Trong đó, tập trung ưu tiên bố trí nguồn lực cho chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư, các nhiệm vụ quốc phòng an ninh, các chương trình, dự án theo chương trình hoạt động của Trung ương thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các dự án liên vùng của các địa phương...

Hương Giang