Điện về thắp lên khát vọng nơi biên viễn: Bài 3: Điện xanh trên vùng đất đỏ

Kéo điện từ… mái nhà

Trước đây, mỗi tháng DNTT cơ khí Thanh Cẩn (xã Cư Jut, tỉnh Lâm Đồng) phải trả khoảng 20 triệu đồng tiền điện. Để giảm chi phí cũng như thêm phần chủ động về nguồn điện, năm 2020 anh Lê Anh Vũ, chủ doanh nghiệp này đã quyết định đầu tư hơn 1 tỷ đồng lắp đặt hệ thống điện MTMN.

Hệ thống điện MTMN trên nóc nhà xưởng DNTT cơ khí Thanh Cẩn (Ảnh: Đại Dương)

Toàn bộ mái nhà xưởng của công ty, rộng hơn 2.000 m2 đều được phủ kín các tấm pin năng lượng mặt trời. Anh Vũ cho biết, nhờ đó nhà máy có điện dùng thoải mái, những lúc điện dư thừa sẽ bán ngược lên lưới nên chi phí tiền điện giảm mạnh. Sau 5 năm anh đã thu hồi vốn đầu tư và hiện nay đang là trong giai đoạn lãi ròng tiền điện.

Điều quan trọng nhất, theo anh Vũ là lượng điện phát ra có thể đáp ứng được yêu cầu của tất cả các loại máy móc thiết bị trong xưởng sản xuất nên hoạt động rất ổn định, giảm phụ thuộc điện lưới, nhất là vào cao điểm mùa khô khi nhu cầu bơm nước tuới cà phê của người dân tăng cao.

Anh Lê Anh Vũ, chủ DNTT cơ khí Thanh Cẩn điều khiển thiết bị chế biến thép sử dụng điện NLMTMN. (Ảnh: Đại Dương)

Cũng vì để chủ động nguồn điện, đồng thời tăng doanh thu và lợi nhuận, Công ty TNHH Green Charge LC (thôn 5, xã Cư Jut, tỉnh Lâm Đồng) đã đầu tư thêm hệ thống năng lượng mặt trời để phục vụ trạm sạc điện xe ô tô và văn phòng làm việc của công ty.

Ông Lê Xuân Cường - Phụ trách kinh doanh Công ty TNHH Green Charge LC cho biết, công ty đã đầu tư hệ thống điện MTMN cho trạm sạc với công suất 98 kWp và 25 kWp cho văn phòng công ty. Hệ thống điện MTMN này đã giúp công ty giảm chi phí 1/3 tiền điện nhưng doanh thu tăng lên 3 lần. Do vậy, theo tính toán, chỉ sau 18-25 tháng sau sẽ thu hồi vốn 2 tỷ đồng đầu tư trạm sạc và 36 tháng sẽ thu hồi vốn đầu tư hệ thống lưu trữ điện Bess dung lượng 1.000 kVA.

Ông Cường cũng cho biết, nhu cầu sử dụng điện của công ty hiện đang cao hơn khoảng 1,5 lần so với công suất của hệ thống điện MTMN đã lắp đặt nên công ty phải dùng điện từ hệ thống điện quốc gia bù vào phần thiếu hụt.

Xanh hóa nguồn năng lượng

Tháng 4/2025, gia đình anh Đặng Văn Phúc (xã Cư Jut) mua một chiếc xe ô tô điện. Anh Phúc cho biết, nhà đã có xe ô tô chạy xăng, nhưng vì thấy xe điện chạy hiệu quả, sạch sẽ nên gia đình anh chuyển sang xe điện. “Chi phí vận hành, bảo dưỡng của xe điện thấp hơn nhiều so với xe xăng”, Phúc so sánh.

Anh Đặng Văn Phúc sử dụng dịch vụ sạc điện cho xe ô tô gia đình (Ảnh: Đại Dương)

Bên cạnh đó, xung quanh khu vực nhà anh ở hiện đã có khá nhiều trạm sạc, vì vậy anh cảm thấy yên tâm khi sử dụng xe điện. Anh Phúc cũng cho biết, hiện nay nhiều người dân ở khu vực này chuyển sang sử dụng xe điện, nhất là những người làm dịch vụ vận tải.

Ông Lê Xuân Cường cũng cho hay, do nhu cầu sạc điện tăng cao nên từ nay đến cuối năm 2026, Công ty sẽ đầu tư thêm hệ thống điện MTMN với công suất 150 -200 kWp và hệ thống Bess 500 kWp để phục vụ thời gian cao điểm nhằm bảo đảm cho hoạt động và tăng doanh thu của doanh nghiệp. “Doanh nghiệp muốn hoạt động ổn định và tăng doanh thu, giảm chi phí tiêu thụ điện lưới thì phải đầu tư thêm hệ thống điện MTMN. Đó cũng là cách tạo điều kiện tốt nhất cho ngành Điện lực quản lý phù hợp với phụ tải”, ông Cường nói.

Điện NLMT được trang bị thắp sáng dọc đường biên giới thuộc địa bàn xã Quảng Trực. (Ảnh: Đại Dương)

Ông Nguyễn Thành Nam, quyền Trưởng Điện lực Cư Jút cho rằng, việc phát triển điện năng lượng mặt trời có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là giải pháp đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia theo hướng bền vững. Khi người dân và doanh nghiệp chủ động tự sản, tự tiêu tại chỗ sẽ giảm áp lực lên hệ thống điện quốc gia, nhất là giờ cao điểm. Mô hình cũng giúp nâng cao khả năng chống chịu trước những biến động nguồn cung nhiên liệu và các rủi ro từ biến đổi khí hậu.

Đối với doanh nghiệp, điện MTMN không chỉ giúp tiết giảm chi phí năng lượng trong dài hạn, mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh nhiều thị trường xuất khẩu đang áp dụng các tiêu chuẩn phát triển xanh, giảm phát thải carbon.

Đối với người dân, mô hình tự sản tự tiêu sẽ giúp giảm chi phí tiền điện, đồng thời nâng cao nhận thức, trách nhiệm trong việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả. Đây cũng là hình thức huy động nguồn lực xã hội, quan trọng hơn là góp phần thực hiện các mục tiêu tăng trưởng xanh, giảm phát thải nhà kính, thúc đẩy quá trình chuyển dịch năng lượng.

Đại Dương