Diễn đàn kinh tế Việt Nam - Liên bang Nga: Nhận diện các cơ hội hợp tác

Mở rộng không gian hợp tác kinh tế

Với chủ đề “Phát huy nội lực trong bối cảnh mới”, Diễn đàn Kinh tế Việt Nam - Liên bang Nga 2026 đã được tổ chức vào chiều 8/4, tại Hà Nội. Sự kiện đánh dấu mốc kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Liên bang Nga (1950 - 2025).

PGS. TS Đào Thanh Trường - Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: TM

Diễn đàn do Trường Đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội) phối hợp cùng Trường Đại học Tài chính trực thuộc Chính phủ Liên bang Nga và Hội Hữu nghị Việt Nam - Liên bang Nga tổ chức. Mục đích của diễn đàn nhằm tạo ra một không gian học thuật và đối thoại chính sách về mô hình phát triển kinh tế của Việt Nam và Liên bang Nga, đồng thời nhận diện các động lực tăng trưởng nội sinh trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ dưới tác động của địa chính trị, công nghệ và chuyển đổi xanh.

Phát biểu tại diễn đàn, GS.TS Stanislav Prokofiev - Hiệu trưởng Đại học Tài chính trực thuộc Chính phủ Liên bang Nga đánh giá, sau 40 năm tiến hành cải cách (1986 - 2026), Việt Nam từ một nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung đã chuyển sang nền kinh tế hỗn hợp với tốc độ phát triển cao nhất thế giới.

“Hiện Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển nền kinh tế dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, điều này sẽ mở ra những không gian và cơ hội hợp tác giữa hai nước trong giai đoạn tới”- ông Stanislav Prokofiev khẳng định.

Đại biểu tham dự diễn đàn. Ảnh: TM

Cũng theo GS.TS Stanislav Prokofiev, về hợp tác kinh tế, hiện các doanh nghiệp Liên bang Nga đã đầu tư vào Việt Nam khoảng 990 triệu USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Trong khi đó, các doanh nghiệp Việt Nam đã đầu tư vào Liên bang Nga 16 dự án, với tổng vốn đăng ký khoảng 1,6 tỷ USD.

Về thương mại, hiện kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và Liên bang Nga khoảng 5 tỷ USD mỗi năm, tuy nhiên khách du lịch Nga đến Việt Nam đã tăng gấp 3 lần trong thời gian qua và khách du lịch Việt Nam đến Nga cũng gia tăng nhanh chóng, điều này mở ra cơ hội hợp tác rất tích cực giữa hai nước trong thời gian tới.

Triển vọng từ khoa học, công nghệ và giáo dục đào tạo

Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Minh Vũ - Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao đánh giá cao chủ đề của diễn đàn, đồng thời khẳng định: Trong bối cảnh thế giới đối mặt với những biến động, các chuỗi cung ứng đứt gãy, thì việc tập trung phát triển dựa trên khoa học - công nghệ, kinh tế số đang tạo ra những động lực mới, nhằm phát huy nội lực của các quốc gia và đóng góp quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế bao trùm và bền vững.

Các tham luận tại diễn đàn cũng khẳng định, khoa học - công nghệ được đánh giá là “trụ cột” cho tăng trưởng của Việt Nam trong giai đoạn mới. Tuy nhiên, để khai thác được hiệu quả khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo đóng góp vào tăng trưởng, các chuyên gia nhấn mạnh vai trò trung tâm của doanh nghiệp trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đồng thời đề xuất tăng cường đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, đặc biệt trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, công nghệ số và công nghệ năng lượng. Đáng chú ý, cách tiếp cận “đồng sáng tạo công nghệ” giữa Việt Nam và Liên bang Nga được xem là hướng đi chiến lược, giúp hai bên không chỉ tiếp nhận mà còn cùng phát triển các công nghệ mới có giá trị gia tăng cao.

Trong lĩnh vực năng lượng và chuyển đổi xanh, các nội dung thảo luận tập trung vào việc cân bằng giữa khai thác các nguồn năng lượng truyền thống và phát triển các nguồn năng lượng sạch. Diễn đàn đề xuất, thúc đẩy hợp tác trong các dự án năng lượng tái tạo như điện gió và điện mặt trời, đồng thời xây dựng các chuỗi giá trị xanh và thương hiệu quốc gia gắn với phát triển bền vững. Đặc biệt, việc hình thành một “hành lang năng lượng bền vững” giữa hai quốc gia được xem là một hướng tiếp cận mới, không chỉ bảo đảm an ninh năng lượng mà còn phù hợp với các cam kết quốc tế về giảm phát thải.

Cũng đánh giá cao về cơ hội hợp tác giữa Việt Nam và Liên bang Nga trong giai đoạn tới, PGS. TS Đào Thanh Trường - Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng: Quan hệ Việt Nam - Liên bang Nga có nền tảng truyền thống tốt đẹp và đã được khẳng định trong nhiều lĩnh vực, trong đó hợp tác về giáo dục, khoa học và đào tạo nguồn nhân lực luôn là một trụ cột quan trọng. Trên cơ sở đó, Đại học Quốc gia Hà Nội sẽ tiếp tục đồng hành cùng các bộ, ban, ngành, cộng đồng doanh nghiệp và các đối tác quốc tế, trong đó có các đối tác Liên bang Nga nhằm mở rộng các chương trình đào tạo và nghiên cứu chung. Cùng với đó, tăng cường trao đổi học thuật và phát triển mạng lưới nghiên cứu; thúc đẩy chuyển giao tri thức gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

PGS.TS Nguyễn Trúc Lê - Bí thư Đảng ủy, (Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng, trong bối cảnh thế giới đang đứt gãy và tái cấu trúc lại chuỗi cung ứng toàn cầu, cùng sự cạnh tranh của thị trường năng lượng, tài chính và lương thực. Đặc biệt là làn sóng chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và sự chuyển dịch nhanh của công nghệ trí tuệ nhân tạo… hợp tác quốc tế không chỉ dừng lại ở các tuyên bố chung chung mà phải chuyển sang hợp tác có cấu trúc và các dự án cụ thể, có khả năng tạo ra giá trị.

Trên cơ sở đó, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội cam kết sẽ phối hợp cùng các cơ quan liên quan, tổng hợp tác khuyến nghị từ diễn đàn, và thúc đẩy hợp tác Việt Nam - Liên bang Nga trong các hoạt động tiếp theo.

Diễn đàn Kinh tế Việt Nam - Liên bang Nga 2026 là một nền tảng đối thoại chính sách quan trọng, góp phần thúc đẩy hợp tác kinh tế song phương theo chiều sâu, đồng thời khẳng định vai trò của các cơ sở giáo dục đại học trong việc kết nối tri thức, chính sách và thực tiễn phát triển trong bối cảnh toàn cầu nhiều biến động.

Nguyễn Hòa