Diễn biến và đường đi của cơn bão gần Biển Đông

Theo ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, chiều 15/1, áp thấp nhiệt đới ở phía đông Philippines đã mạnh lên thành bão, tên quốc tế là Nokaen. Tên bão này do Lào đề xuất, tiếng Việt có nghĩa là Chim Én. Đây là cơn bão số 1 trong năm 2026 trên khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương.

Bão Nokaen có khả năng cao sẽ tan trên vùng biển phía Đông của Philippinnes.

Ngày 16/1, bão Nokaen di chuyển theo hướng Bắc Tây Bắc với tốc độ khoảng 15 km/giờ và tiếp tục mạnh thêm; sau đó bão sẽ di chuyển chủ yếu hướng Bắc dọc theo khu vực vùng biển phía Đông của Philippines (do ở khu vực Biển Đông hiện đang có khối không khí lạnh chi phối, vì thế bão hầu như không có khả năng di chuyển vào Biển Đông của Việt Nam) và khả năng cao sẽ tan trên vùng biển phía Đông của Philippinnes.

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, so với trung bình nhiều năm, bão trên Tây Bắc Thái Bình Dương xuất hiện vào tháng 1 là sớm, nhưng không hiếm. Từ năm 1950 đến nay đã có hơn 30 cơn bão hình thành vào tháng 1.

Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia cho biết do ảnh hưởng của không khí lạnh cường độ mạnh, từ gần sáng 21/1, Bắc Biển Đông gió cấp 6-7, giật cấp 8-9; từ đêm 22-23/1 vịnh Bắc Bộ gió cấp 6, giật cấp 7-8; từ ngày 23-25/1, vùng biển Quảng Trị đến Cà Mau, giữa Biển Đông, vùng biển phía Tây Nam Biển Đông gió cấp 6-7, giật cấp 8-9.

Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia đã yêu cầu các tỉnh, thành ven biển Quảng Ninh đến An Giang theo dõi chặt chẽ bản tin cảnh báo, dự báo và diễn biến của gió mạnh trên biển; thông báo cho thuyền trưởng, chủ phương tiện, tàu thuyền đang hoạt động để chủ động phòng tránh; duy trì thông tin liên lạc nhằm xử lý kịp thời các tình huống xấu có thể xảy ra.

Ông Mai Văn Khiêm cho biết thêm, những tháng cuối năm 2025, các quan trắc và phân tích dự báo dài hạn của các cơ quan khí tượng quốc tế và Việt Nam cho thấy hệ thống khí hậu toàn cầu đang chịu tác động của pha La Nina yếu, với biểu hiện rõ nhất là nhiệt độ mặt nước biển vùng xích đạo trung tâm và phía Đông Thái Bình Dương thấp hơn trung bình nhiều năm.

Cụ thể, chỉ số Nino-3.4 trong những tháng cuối năm 2025 phổ biến ở mức âm khoảng -0,5 đến -0,7°C, gió tín phong trên khu vực Thái Bình Dương tăng cường, hoàn lưu Walker hoạt động mạnh hơn trung bình. Đây là những đặc trưng của La Nina.

Tuy nhiên, điểm đáng lưu ý là La Nina hiện nay đang có xu hướng suy yếu khá nhanh. Các tín hiệu đại dương một vài tuần qua theo số liệu của cơ quan khí hậu Mỹ cho thấy nhiệt độ nước biển đang ấm dần lên từ phía Tây Thái Bình Dương, gió tín phong bắt đầu giảm cường độ. Điều này cho thấy ENSO nhiều khả năng sẽ có sự chuyển trạng thái trong năm 2026.

Tô Hội