Điểm tựa và cơ hội bứt phá cho thị trường lao động cuối năm

Nguồn cung lao động trong quý II của Hà Nội tăng. Nguồn: HCES

Quy mô lao động mở rộng

Nửa đầu năm 2026, nền kinh tế Hà Nội ghi nhận đà phục hồi ấn tượng. Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) quý II/2026 tăng 8,10% so với cùng kỳ. Lũy kế 6 tháng, GRDP tăng 8,22% - mức tăng cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Đóng góp chủ lực vào kết quả này là khu vực dịch vụ với mức tăng 8,15% trong quý II, đóng góp 5,46 điểm phần trăm vào mức tăng chung.

Sự phục hồi kinh tế đã thu hút lượng lao động lớn về Thủ đô. Lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên quý II/2026 ước đạt 4.300 nghìn người, tăng liên tiếp 4 quý (từ 4.187 nghìn người quý III/2025 lên 4.212 nghìn người quý IV/2025, 4.239 nghìn người quý I/2026 và đạt 4.300 nghìn người quý II/2026). Số lao động có việc làm đạt 4.235 nghìn người. Tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi tại Hà Nội được giữ ở mức rất thấp là 1,62%, thấp hơn nhiều so với mức bình quân cả nước là 2,21%.

Nhu cầu tuyển dụng của Hà Nội trong quý II/2026 ghi nhận bước dịch chuyển mạnh mẽ lên trình độ cao. Doanh nghiệp ưu tiên tuyển dụng lao động có trình độ Đại học trở lên chiếm tỷ trọng cao nhất với 27,8%, tiếp theo là nhà chuyên môn bậc trung (20,8%), nhà chuyên môn bậc cao (18,5%) và trợ lý văn phòng (17,1%).

Trong khi đó, nhu cầu đối với lao động giản đơn chỉ còn chiếm 9,8% [6]. Ba ngành có nhu cầu tuyển dụng lớn nhất là: Hoạt động dịch vụ (50,0%), tài chính, công nghệ (21,9%), công nghiệp chế biến, chế tạo (21,3%). Kỹ năng số và vận hành công nghệ là kỹ năng được ưu tiên cao nhất, tiếp theo là ngoại ngữ (Anh, Trung, Nhật tăng mạnh) và kỹ năng mềm thích ứng. Sự thắt chặt này làm bộc lộ nghịch lý lớn: có tới 65% lao động thất nghiệp thiếu hụt kỹ năng số cơ bản, khiến thời gian trung bình để doanh nghiệp lấp đầy vị trí trống kéo dài thêm khoảng 2 tháng.

Sự dịch chuyển về chất lượng nhân sự đã kéo theo bước ngoặt đột phá về dòng lương tuyển dụng. Nếu như quý I/2026 nhu cầu tuyển dụng tập trung ở mức 5-10 triệu đồng, thì sang quý II/2026, phân khúc lương 10-20 triệu đồng đã vươn lên chiếm quán quân với 50,49% nhu cầu tuyển dụng. Đáng chú ý, phân khúc thu nhập cao trên 20 triệu đồng tăng tốc từ 2,66% trong quý I lên tới 10,79% trong quý II/2026.

Phân khúc thu nhập thấp 5-10 triệu đồng bị thu hẹp rõ rệt. Với nhóm chuyên gia bậc trung (chiếm 20,8% nhu cầu), doanh nghiệp sẵn sàng chi trả mức lương 15-25 triệu đồng kèm lộ trình thăng tiến sau 2-3 năm; nhóm chuyên gia bậc cao (chiếm 18,5% nhu cầu) có mức lương trên 20 triệu đồng và hỗ trợ chứng chỉ quốc tế.

Nhóm lắp ráp và vận hành máy móc dẫn đầu số lượng tìm việc. Nguồn: HCES

Về phía người tìm việc, xu hướng nâng chuẩn hồ sơ năng lực và kỳ vọng thu nhập cũng diễn ra mạnh mẽ. Nhóm lắp ráp và vận hành máy móc dẫn đầu số lượng tìm việc với 22,8%, tiếp theo là sự gia tăng của nhóm nhân viên văn phòng chuyên môn, dịch vụ nhờ sự phục hồi của khối du lịch, thương mại. Kỳ vọng lương của người tìm việc tập trung ở mức 5-10 triệu đồng (51,65%), tiếp theo là mức 10-20 triệu đồng (40,88%) và trên 20 triệu đồng (5,95%).

 Điều này tạo áp lực cạnh tranh gay gắt ở hai đầu phổ kỹ năng: lao động phổ thông cạnh tranh khốc liệt với dòng lao động di cư và dôi dư; lao động trình độ cao đối mặt tiêu chuẩn kỹ năng số khắt khe. Nhóm chịu áp lực lớn nhất là lao động trình độ Cao đẳng hoặc tay nghề trung bình do thiếu cả lợi thế bằng cấp lẫn kỹ năng chuyên sâu để bứt phá lên mức lương cao.

Điểm tựa an sinh xã hội

Trước những biến động mạnh mẽ của thị trường, công tác kết nối cung - cầu và giải quyết việc làm được thành phố đẩy mạnh tối đa. Tính chung 6 tháng đầu năm 2026, Hà Nội đã giải quyết việc làm cho 102,3 nghìn người, đạt 59,8% kế hoạch năm. Kết quả đạt được qua các kênh cụ thể gồm:

Nguồn vốn ủy thác qua Ngân hàng Chính sách xã hội giải quyết việc làm cho 21,2 nghìn lao động với doanh số giải ngân đạt 2.295 tỷ đồng; Hoạt động của Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội kết nối thành công cho 6,2 nghìn lao động; họa động xuất khẩu lao động đưa 1,7 nghìn lao động đi làm việc ở nước ngoài; các hình thức hỗ trợ khác giúp 73,2 nghìn lao động tự tìm kiếm việc làm.

Quý II/2026, thành phố Hà Nội giải quyết việc làm cho 52,4 nghìn lao động. Nguồn: HCES

Tính riêng quý II/2026, thành phố giải quyết việc làm cho 52,4 nghìn lao động, trong đó có 15,3 nghìn lao động từ nguồn vốn Ngân hàng Chính sách xã hội; đưa hơn 1.000 người đi xuất khẩu lao động; tư vấn hướng nghiệp và giới thiệu việc làm cho 35,8 nghìn lượt người. Sàn giao dịch việc làm Hà Nội tổ chức 71 phiên giao dịch trong quý II (tăng mạnh so với 53 phiên của quý I), thu hút 1.518 lượt doanh nghiệp tham gia với 31.822 chỉ tiêu tuyển dụng, tuyển sinh. Trung tâm đã thực hiện tư vấn cho 17.174 lượt người; tổ chức phỏng vấn trực tiếp cho 3.858 lượt lao động và tuyển dụng tại chỗ được 1.714 người. Tính chung 6 tháng đầu năm, Trung tâm tổ chức 124 phiên giao dịch việc làm, thu hút 2.891 lượt doanh nghiệp với trên 60.000 chỉ tiêu, kết nối thành công cho hơn 4.300 lao động.

Tuy nhiên, áp lực bảo hiểm thất nghiệp do làn sóng tái cấu trúc doanh nghiệp vẫn ở mức rất cao. Lũy kế 6 tháng đầu năm, Hà Nội tiếp nhận 33,3 nghìn hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp, đã ban hành quyết định hưởng cho 32 nghìn người với tổng kinh phí hỗ trợ đạt 1.139,7 tỷ đồng và hỗ trợ học nghề cho 479 người.

Xét riêng quý II/2026, số hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp tăng vọt lên mức 22.389 hồ sơ, tăng gần gấp đôi so với quý I/2026 (11.007 hồ sơ). Thành phố đã ra quyết định hưởng cho 21.048 người. Độ tuổi hưởng trợ cấp từ 25-40 tuổi vẫn chiếm đa số với tỷ trọng 55,64% (giảm nhẹ so với 62,27% ở quý I). Trong quý II, Trung tâm đã tư vấn giới thiệu việc làm cho 14,2 nghìn lượt lao động thất nghiệp, hỗ trợ học nghề cho 250 người với kinh phí 1 tỷ đồng.

Dự báo các kịch bản thị trường lao động cuối năm

Luật Thủ đô với các cơ chế chính sách đặc thù về đầu tư, quy hoạch và phân quyền mạnh mẽ, được kỳ vọng sẽ tạo xung lực mới củng cố niềm tin doanh nghiệp và ổn định thị trường lao động trong các quý cuối năm. Luật cũng đánh dấu bước chuyển mình của Hà Nội sang tăng trưởng theo chiều sâu, nơi năng suất được đề cao thay vì quy mô lao động thuần túy.

Nhu cầu tuyển dụng quý III/2026 dự báo sẽ mở rộng ở một số ngành. Nguồn: HCES

Dự báo cho quý III/2026, Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội đưa ra 3 kịch bản chính: Dòng vốn FDI bứt phá mạnh mẽ, các dự án hạ tầng chiến lược hoàn thành sớm tạo cú hích lớn cho tuyển dụng; Tăng trưởng duy trì trên 10%, thị trường ổn định, dự kiến tạo khoảng 150 nghìn việc làm mới; Kịch bản rủi ro hơn khi lạm phát gia tăng, biến động tỷ giá và chi phí logistics tăng cao ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất và xuất khẩu.

Nhu cầu tuyển dụng quý III/2026 dự báo sẽ mở rộng ở một số ngành trọng điểm: Công nghiệp bán dẫn dự báo cần khoảng 40.000 vị trí (tăng tới 50% so với quý trước), tập trung vào kỹ sư R&D, thiết kế vi mạch, tự động hóa; Xây dựng - Hạ tầng tuyển dụng tăng 20% do dồn lực cho các dự án lớn, ưu tiên lao động kỹ thuật, kỹ sư vận hành; Dịch vụ ăn uống tăng trưởng 18% nhờ cao điểm du lịch.

Dự báo chỉ số giải quyết việc làm quý III và quý IV năm 2026 lần lượt đạt 49,3 nghìn và 41,6 nghìn việc làm, tỷ lệ thất nghiệp thành thị giữ ở mức rất thấp là 2,5. Thị trường lao động Hà Nội nửa đầu năm 2026 tuy đối diện áp lực tái cấu trúc nhưng đang mở ra cơ hội bứt phá chưa từng có về mặt chất lượng. Điểm tựa vững chắc từ hệ thống an sinh cùng trợ lực pháp lý vượt trội từ Luật Thủ đô chính là chìa khóa để thị trường lao động Thủ đô cất cánh bền vững.

THÙY LÊ