'Điểm tựa' thầm lặng của nhân dân

Phía sau những kết quả đó là sự đóng góp bền bỉ, thầm lặng nhưng đầy tâm huyết của đội ngũ hòa giải viên - những người được xem là “điểm tựa” tin cậy của nhân dân ở từng thôn, ấp, khu phố của Đồng Nai.

Tâm huyết với công việc hòa giải

Nhắc đến ông Sá Tắc Phí, người dân khu phố Tân Thủy (phường Xuân Lập, tỉnh Đồng Nai) đều bày tỏ sự kính trọng và tin tưởng. Bởi ông là một trong những gương điển hình tiêu biểu trong công tác hòa giải ở cơ sở, gắn bó với công tác này suốt 22 năm qua.

Các thành viên của Tổ Hòa giải khu phố Tân Thủy (phường Xuân Lập) sẵn sàng tiếp nhận và lắng nghe ý kiến phản ánh của người dân để đưa ra giải pháp giải quyết hợp tình, hợp lý. Ảnh: An Nhơn

Không chỉ là người có uy tín trong cộng đồng người Hoa, ông Sá Tắc Phí còn được người dân tín nhiệm bầu là thành viên Tổ Hòa giải khu phố Tân Thủy và tham gia hoạt động liên tục, trách nhiệm, hiệu quả. Theo ông Phí, mỗi cương vị đều có những đặc thù, nhưng lại hỗ trợ lẫn nhau rất tốt. Ông luôn xác định mình là “cầu nối”, là “cánh tay nối dài” của Đảng và chính quyền trong công tác tuyên truyền chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật; vận động nhân dân phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn an ninh trật tự và bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc. Chính sự gương mẫu, gần gũi, hiểu dân, vì dân đã giúp ông tạo dựng được niềm tin vững chắc trong cộng đồng. Và cũng từ đó, khi đứng ra hòa giải các vụ việc mâu thuẫn, tranh chấp, lời nói của ông luôn có sức nặng, được bà con lắng nghe và tôn trọng.

Đặc thù khu phố Tân Thủy có khoảng 72% dân cư là đồng bào dân tộc Hoa. Tổ hòa giải khu phố được thành lập sớm và đi vào hoạt động hiệu quả đã kịp thời giải quyết những mâu thuẫn, tranh chấp phát sinh trong đời sống thường ngày.

Từ mâu thuẫn hàng xóm, chuyện vợ chồng “cơm không lành, canh không ngọt” đến tranh chấp đất đai, lối đi… bất kể ngày hay đêm, mỗi khi người dân cần, ông Phí đều sẵn sàng cùng các thành viên tổ hòa giải đến tận nhà để nắm bắt tình hình, phân tích thấu tình đạt lý. Nhờ sự tận tâm đó của ông, nhiều vụ việc được giải quyết ổn thỏa ngay từ cơ sở, nhiều năm liền trên địa bàn không xảy ra tình trạng đơn thư khiếu nại vượt cấp.

“Tôi sinh sống lâu năm tại địa phương nên nắm rõ hoàn cảnh, đời sống của từng hộ dân. Điều đó giúp tôi thuận lợi hơn khi tham gia hòa giải, vì bà con tin tưởng và sẵn sàng lắng nghe…” - ông Phí chia sẻ.

Nhiều hòa giải viên cơ sở mong muốn trong thời gian tới, công tác tập huấn, bồi dưỡng tiếp tục được quan tâm hơn, nhất là việc cập nhật kịp thời các văn bản quy phạm pháp luật mới… Qua đó giúp nâng cao kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm, góp phần nâng cao chất lượng công tác hòa giải ở cơ sở trên địa bàn tỉnh.

Tại ấp Cầu Ván, xã Thống Nhất, ông Trần Đoàn Quý (Tổ trưởng Tổ Hòa giải) cũng là một gương mặt quen thuộc, giàu kinh nghiệm trong công tác hòa giải ở cơ sở. Ấp Cầu Ván hiện có 480 hộ dân với hơn 2 ngàn nhân khẩu, trong đó người theo đạo Công giáo chiếm trên 80%.

Theo ông Quý, việc thành lập tổ hòa giải là hết sức cần thiết, giúp giải quyết kịp thời các mâu thuẫn, tranh chấp, không để kéo dài, phức tạp, gây mất đoàn kết trong cộng đồng. Để làm tốt công tác này, hòa giải viên không chỉ cần cái tâm mà còn phải không ngừng trau dồi kiến thức pháp luật và kỹ năng nghiệp vụ.

Theo kinh nghiệm của ông Quý, hòa giải viên cần nắm vững các kỹ năng cốt lõi như: kỹ năng giao tiếp; kỹ năng thu thập thông tin, tài liệu để xác định rõ nguyên nhân mâu thuẫn; kỹ năng vận dụng linh hoạt pháp luật kết hợp phong tục, tập quán, truyền thống tốt đẹp của địa phương. Bên cạnh đó, kỹ năng tổ chức, điều hành buổi hòa giải, cũng như kỹ năng tư vấn, giải thích, thuyết phục để các bên tự thỏa thuận, dàn xếp mâu thuẫn trên tinh thần tự nguyện, hòa hợp là yếu tố quyết định thành công.

“Một trong những cách làm hiệu quả là tranh thủ các mối quan hệ có uy tín, có ảnh hưởng đến các bên tranh chấp. Khi có sự tham gia của những người mà đương sự tin tưởng, việc hòa giải sẽ thuận lợi hơn rất nhiều và tỷ lệ thành công rất cao” - ông Quý tâm sự.

Ðể “chuyện nhỏ” không thành “chuyện lớn”

Gắn bó hơn 14 năm với công tác hòa giải, bà Phạm Thị Liên, Trưởng ấp Láng Lớn, xã Cẩm Mỹ là một trong những hòa giải viên tiêu biểu, tận tâm và trách nhiệm. Với những đóng góp nổi bật, năm 2023, bà được UBND tỉnh Đồng Nai tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong 10 năm thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2013.

Theo bà Liên, mỗi vụ việc đều có tính chất, hoàn cảnh riêng nên không thể áp dụng máy móc một khuôn mẫu. Khi mâu thuẫn hàng xóm, bà mời các bên đến văn phòng ấp để làm việc; với mâu thuẫn vợ chồng, bà trực tiếp đến nhà để nắm bắt tâm tư và giải quyết nội bộ êm thấm; còn tranh chấp mang tính chất phức tạp như đất đai, bà cùng các thành viên trong tổ hòa giải phải tới hiện trường để tìm hiểu cặn kẽ trước khi đưa ra phương án giải quyết phù hợp. Nhờ sự chuẩn bị kỹ lưỡng, phối hợp nhịp nhàng, phần lớn các vụ việc đều được giải quyết thấu tình, đạt lý, được người dân đồng thuận.

Tại thôn Phú Tân, xã Phú Riềng, ông Nguyễn Văn Sáu (Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn, Tổ trưởng Tổ Hòa giải) được xem là chỗ dựa vững chắc của người dân. Thôn Phú Tân có 609 hộ dân với hơn 2,1 ngàn nhân khẩu. Trước đây, do nhận thức còn hạn chế, các mâu thuẫn trong đời sống cộng đồng xảy ra khá phổ biến. Tuy nhiên, từ khi tổ hòa giải đi vào hoạt động hiệu quả, tình hình đã có nhiều chuyển biến tích cực.

“Chúng tôi xác định mâu thuẫn phải được giải quyết càng sớm càng tốt. Nếu để kéo dài, “chuyện nhỏ” có thể thành “chuyện lớn”, gây hậu quả khó lường. Vì vậy, bất kể ngày hay đêm, mưa hay nắng, khi người dân cần, tôi cùng các thành viên trong tổ đều nhanh chóng tới địa bàn, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng để kịp thời tháo gỡ” - ông Sáu chia sẻ.

Các ông Phí, Quý, Sáu và bà Liên chỉ là 4 trong nhiều người tâm huyết và làm việc rất có trách nhiệm trong công tác hòa giải ở cơ sở. Sự góp sức của họ đã giúp chất lượng hoạt động hòa giải trên địa bàn tỉnh ngày càng nâng lên. Đặc biệt, giúp tình làng nghĩa xóm ngày càng được củng cố, người dân biết nhường nhịn, sẻ chia, cùng nhau xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư ngày càng bền vững.

An Nhơn