Điểm tin kinh tế thế giới nổi bật ngày 19/10/2026

Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva phát biểu tại Phiên toàn thể Hội nghị Thường niên IMF - Ngân hàng Thế giới (WB) 2026. Ảnh: Trang Nhung/PV TTXVN tại Thái Lan

1. IMF-WB 2026: Trọng tâm chuyển đổi mô hình tăng trưởng toàn cầu

Hội nghị Thường niên IMF-WB 2026 tại Thái Lan vừa khép lại với trọng tâm chuyển đổi mô hình tăng trưởng toàn cầu trong bối cảnh kinh tế thế giới dự báo tăng 3,1%. Để đối phó rủi ro, IMF đã tăng gấp ba lần cơ chế cho vay ưu đãi, trong khi WB hướng tới huy động kỷ lục 112 tỷ USD vốn tư nhân nhằm hỗ trợ chuyển đổi năng lượng và tạo việc làm. Đóng góp tích cực tại sự kiện, đoàn Việt Nam đã đẩy mạnh các hoạt động tiếp xúc song phương, khẳng định cam kết kiểm soát lạm phát, ổn định vĩ mô và kêu gọi thu hút nguồn vốn quốc tế dài hạn cho hạ tầng và tài chính xanh.

2. Khủng hoảng nợ tiền điện tại Mỹ do nắng nóng và áp lực từ AI: Đợt nắng nóng kỷ lục mùa Hè 2026 kéo theo nhu cầu sử dụng điện tăng vọt đã đẩy khoảng 1/6 số hộ gia đình tại Mỹ vào cảnh nợ nần cước phí tiện ích. Việc chi phí nhiên liệu tăng cao, nỗ lực nâng cấp lưới điện và áp lực phụ tải khổng lồ từ các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) đã khiến hóa đơn tiền điện của nhiều người dân lên tới hàng nghìn USD. Tình trạng này không chỉ tạo ra cuộc khủng hoảng tài chính nghiêm trọng đối với nhóm lao động thu nhập thấp và trung bình, mà còn khiến các quỹ hỗ trợ cộng đồng tại nhiều tiểu bang nhanh chóng rơi vào tình trạng cạn kiệt nguồn lực.

3. Kinh tế các nước đang phát triển đối mặt khoảng trống chính sách

Hội nghị IMF-WB 2026 bộc lộ khoảng trống chính sách khi các quốc gia đang phát triển phải chật vật đối phó với nợ công, xung đột địa chính trị và làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI). Hiện chi phí trả nợ của nhóm nước này đã tăng lên mức 14% thu ngân sách, chịu ảnh hưởng lớn từ biến động tài chính và việc thiếu kỷ luật tài khóa của các nền kinh tế phát triển. Trong bối cảnh nguồn viện trợ sụt giảm, giới chuyên gia cảnh báo nỗ lực huy động vốn tư nhân và củng cố tài khóa phải gắn liền với việc duy trì đầu tư nền tảng xã hội nhằm đảm bảo năng lực chống chịu và phục hồi dài hạn.

4. Áp lực cước vận tải tái định hình bản đồ thương mại dầu mỏ châu Á

Ô tô điện tại trạm sạc ở Brussels, Bỉ. Ảnh: THX/TTXVN

Chi phí vận tải biển tăng vọt và phí rủi ro chiến tranh đang tái định hình bản đồ thương mại dầu mỏ châu Á khi giá giao tại cảng vượt ngưỡng chịu đựng của giới tinh chế. Dưới áp lực cước phí từ Trung Đông và châu Phi lên tới 33-36 USD/thùng, dòng chảy năng lượng bắt buộc phải dịch chuyển để tối ưu hóa chi phí và giảm thiểu rủi ro chậm trễ. Đáng chú ý, Ấn Độ đang chuyển hướng tăng mạnh nhập khẩu dầu từ Mỹ Latinh và Tây Phi nhờ hải trình ngắn hơn, trong khi các đối tác Trung Quốc dồn lực thu mua dầu từ Nga nhằm đảm bảo tiến độ và tính dự báo về giá cả giao dịch.

5. Thái Lan dự kiến áp thuế 30% với ô tô điện nhập khẩu nguyên chiếc

Bộ Tài chính Thái Lan chuẩn bị trình Chính phủ đề xuất tăng thuế tiêu thụ đặc biệt lên tối thiểu 30% đối với ô tô điện nhập khẩu nguyên chiếc không sử dụng linh kiện nội địa, áp dụng từ 1/1/2027. Theo lộ trình cải cách này, cơ cấu thuế suất sẽ tỷ lệ thuận với mức độ nội địa hóa và đầu tư lắp ráp nhằm buộc các hãng xe ngoại sớm thiết lập cơ sở sản xuất trong nước. Đây là bước đi mang tính chiến lược nhằm bảo vệ chuỗi cung ứng hiện tại, đồng thời củng cố tham vọng đưa Thái Lan trở thành trung tâm sản xuất xe điện hàng đầu tại khu vực châu Á.

TTXVN/Báo Tin tức và Dân tộc