Diêm dân thu nhập tăng 30% nhờ ứng dụng công nghệ trải bạt

Trở lại cánh đồng muối xã Bảo Thạnh, tỉnh Vĩnh Long, dưới cái nắng oi ả, những ruộng muối nền đất sình bùn, xỉn màu trước đây đã được thay thế bằng nền bạt đen trải dài. Sự chuyển đổi mạnh mẽ từ phương thức làm muối truyền thống sang ứng dụng công nghệ trải bạt đang thổi một luồng sinh khí mới cho vùng quê nghèo. Muối được sản xuất trên nền bạt cho năng suất, chất lượng, hạt muối trắng tinh, không pha lẫn tạp chất như cách làm truyền thống nên luôn bán được giá cao.

Ông Võ Văn Lực, xã Bảo Thạnh, tỉnh Vĩnh Long, gom muối trên khuôn đã được trải bạt.

Sau một năm chuyển đổi từ sản xuất muối trên nền trải bạt, ông Võ Văn Lực, xã Bảo Thạnh vui mừng vì đã mạnh dạn thay đổi phương thức sản xuất đúng đắn. Ông Lực cho biết, trước đây ông sản xuất muối theo cách truyền thống làm trên nền đất, sản lượng thấp, tốn nhiều chi phí nhân cống để cải tạo đất. Nhất là gặp mưa trái mùa, nông dân phải làm đất lại từ đầu. Sau khi chuyển sang nền trải bạt ít tốn nhân công hơn, sản lượng muối tăng 30%, muối trắng ít tạp chất được thương lái thu mua giá cao hơn.

Ông Lực chia sẻ, vụ muối năm nay ông sản xuất 4.000m2, ước tính sản lượng hơn 600 giạ (45kg/giạ) giá bán hiện nay 65.000 đồng/giạ, thu nhập tăng lên nhờ giá và sản lượng đều tăng. Nếu như làm theo cách truyền thống nếu thời tiết thuận lợi sản lượng chỉ từ 350 - 400 giạ. Với vốn đầu tư trải bạt cho ruộng muối khoảng 9 triệu đồng sau một vụ sản xuất ông đã thu hồi vốn.

Ông Trần Văn Tâm, xã Bảo Thạnh cho hay, để giảm chi phí sản xuất, người dân không trải bạt hết toàn bộ diện tích sản xuất, chỉ trải bạt từ 1-2 khuôn, các khuôn khác để dùng cho xử lý nước. Ông Tâm lý giải, nước muối sau khi xử lý và phơi nắng để tăng độ mặn tại các khuôn đất như trước đây, khi nước muối đủ độ mặn tập trung đưa vào khuôn muối trải bạt để cho ra muối, nhờ đó giá thành đầu tư giảm, lượng muối thu được nhanh hơn do tập trung vào một khuôn. Bên cạnh đó, nếu có mưa trái mùa khuôn muối trải bạt được xử lý nhanh chóng từ 2-3 ngày là có thể cho ra muối trở lại. Nếu như trước đây, khuôn đất bị nước mưa ngấm vào phải xử lý từ 7-10 ngày mới có thể cho ra muối.

Sản xuất muối theo phương pháp trải bạt giúp tăng 30% sản lượng.

Ông Tâm cho biết, gia đình có 1 ha đất sản xuất muối, ông Tâm cho trải bạt 2 khuôn. Sau 3 năm thực hiện trải bạt sản lượng muối tăng lên mỗi năm 300 - 400 giạ, thu nhập tăng lên do giá muối trải bạt cao hơn so với cách làm truyền thống.

Theo UBND xã Bảo Thạnh, sản xuất muối là nghề truyền thống lâu đời của người dân địa phương và là một trong những nghề chiếm tỉ lệ lao động cao nhất. Niên vụ 2025 - 2026, toàn xã có hơn 760 hộ sản xuất, với diện tích hơn 750ha. Diện tích muối áp dụng phương pháp trải bạt đang phát triển mạnh, mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn nhờ rút ngắn chu kỳ kết tinh muối và giảm công lao động. Hiệu quả thực tế đã thuyết phục hoàn toàn diêm dân bỏ cách làm cũ. Hiện tại, hộ dân đã chuyển sang sản xuất muối bằng phương pháp trải bạt trên 98% trên tổng số hộ sản xuất muối.

Phó Chủ tịch UBND xã Bảo Thạnh Võ Quốc Đạt cho biết, làm muối trải bạt là mô hình được Trung tâm Khuyến nông tỉnh xây dựng và chuyển giao cho diêm dân xã Bảo Thạnh từ nhiều năm nay. Đây là quy trình sản xuất và cho ra sản phẩm với chất lượng cao, là yếu tố quan trọng giúp cho giá muối của diêm dân luôn ở mức cao.

Để có được sự đồng thuận và nhân rộng mô hình này, không thể không nhắc đến vai trò kiến tạo của chính quyền và các hợp tác xã. Trên địa bàn xã hiện nay có Hợp tác xã Muối Bình Minh với 95 thành viên nhờ nỗ lực không ngừng, Hợp tác xã Muối Bình Minh Bảo Thạnh đã cho ra đời sản phẩm OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm) 3 sao mang tên “Muối biển trắng sạch".

Gom muối trên khuôn trải bạt tại xã Bảo Thạnh (Vĩnh Long).

Theo ông Võ Quốc Đạt, mục tiêu giai đoạn 2026 - 2030, xã có quy hoạch vùng sản xuất muối tập trung 800ha, sản lượng muối đạt 50 nghìn tấn/năm. Để hiện thực hóa mục tiêu này, xã Bảo Thạnh đã đề xuất dự án đầu tư công trung hạn, với tổng mức đầu tư và cơ cấu vốn đầu tư khoảng 116 tỷ đồng; trong đó, tập trung hoàn thiện cơ sở hạ tầng sản xuất muối như kiến cố hóa hệ thống thủy lợi, giao thông, hệ thống điện, nước để phục vụ sản xuất.

Ngoài ra, địa phương tranh thủ các nguồn vốn, kết nối doanh nghiệp để các công trình phụ trợ phục vụ sản xuất, bảo quản, chế biến và tiêu thụ muối nhằm tăng năng sản lượng, chất lượng, giảm chi phí đầu vào, đẩy mạnh chế biến sâu, hướng đến xuất khẩu. Cùng đó, đầu tư các công trình phụ trợ phục vụ sản xuất, bảo quản, chế biến và tiêu thụ muối nhằm tăng sản lượng, chất lượng, đẩy mạnh chế biến sâu, hướng đến xuất khẩu, nâng cao thu nhập, ổn định đời sống của diêm dân.

Bài, ảnh: Huỳnh Phúc Hậu (TTXVN)