Đền tưởng niệm người có công - Biểu tượng của lòng biết ơn

Quê hương Cà Mau, nơi được Tổng Bí thư Tô Lâm xác định là “vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc”, sự kiện khởi công xây dựng Đền tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ và người có công tỉnh Cà Mau vì thế mang ý nghĩa đặc biệt. Không chỉ là công trình văn hóa - lịch sử, nơi đây còn là biểu tượng của lòng tri ân, khắc ghi gần 40.000 cái tên của những người đã hy sinh, cống hiến để vùng đất cực Nam hôm nay được bình yên và phát triển.

Phối cảnh Đền tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ và người có công tỉnh Cà Mau tại phường An Xuyên - công trình tri ân các thế hệ đã hy sinh, cống hiến vì Tổ quốc. Ảnh: TRẦN NGUYÊN

Nơi 40.000 cái tên được nhắc nhớ

Vùng đất Cà Mau từng là chiến trường ác liệt trong những năm tháng kháng chiến. Những cánh rừng, con sông, bờ kênh nơi đây đã chứng kiến biết bao lớp người ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc.

Dẫu chiến tranh đã lùi xa, ký ức về những người đã hy sinh vẫn được gìn giữ trong tâm thức của nhiều thế hệ. Từ những câu chuyện truyền lại trong gia đình, đến các hoạt động tri ân của địa phương, tất cả đều thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, giá trị bền vững trong đời sống tinh thần của người dân Cà Mau.

Các đồng chí nguyên lãnh đạo Trung ương, lãnh đạo tỉnh Cà Mau tham dự lễ khởi công Đền tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ và người có công tỉnh Cà Mau tại phường An Xuyên ngày 3/3. Ảnh: MỘNG THƯỜNG

Ngày 3/3 vừa qua, tỉnh Cà Mau chính thức khởi công Công trình Đền tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ và người có công của tỉnh. Công trình được xây dựng tại Khóm 24, phường An Xuyên, trong tổng thể quy hoạch khu ốc đảo rộng 8,9 ha, hài hòa với không gian tâm linh của Thiền viện Trúc Lâm Cà Mau.

Khi hoàn thành, nơi đây sẽ trở thành không gian tưởng niệm trang nghiêm: nơi người dân, thân nhân các gia đình liệt sĩ và du khách có thể tìm về thắp nén hương tri ân những người đã hiến trọn tuổi xuân cho Tổ quốc.

Điểm nhấn của công trình là trường lang bia ghi danh khoảng 40.000 nhân vật lịch sử. Đó là lãnh đạo tiền bối từng hoạt động tại Cà Mau; liệt sĩ hy sinh trên địa bàn; liệt sĩ quê Cà Mau hy sinh ngoài tỉnh hoặc khi làm nhiệm vụ quốc tế; Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; Mẹ Việt Nam anh hùng; nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh trước năm 1975; cùng nhiều nhân vật lịch sử có công khai hoang, mở cõi vùng đất Cà Mau.

Lãnh đạo tỉnh Cà Mau tiếp nhận bảng tượng trưng nguồn kinh phí tài trợ xây dựng Đền tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ và người có công tỉnh Cà Mau tại phường An Xuyên. Ảnh: TRẦN NGUYÊN

Ông Nguyễn Nam Phong, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Cà Mau, khẳng định: “Việc xây dựng trường lang bia ghi danh không chỉ nhằm tôn vinh, tri ân những người đã hy sinh, cống hiến cho quê hương, đất nước, mà còn góp phần lưu giữ ký ức lịch sử của vùng đất Cà Mau qua nhiều thế hệ. Mỗi cái tên được khắc ghi tại đây sẽ là minh chứng rõ nét cho truyền thống yêu nước, tinh thần đấu tranh kiên cường và quá trình khai phá, dựng xây vùng đất cực Nam Tổ quốc. Khi công trình hoàn thành, nơi đây sẽ trở thành địa chỉ giáo dục truyền thống quan trọng, giúp các thế hệ hôm nay và mai sau hiểu sâu sắc hơn về lịch sử quê hương, từ đó bồi đắp lòng tự hào, trách nhiệm trong việc tiếp nối và phát huy những giá trị mà cha ông đã dày công xây dựng”.

Lòng tri ân từ người ở lại

Với những người từng trực tiếp đi qua chiến tranh, công trình này mang ý nghĩa đặc biệt. Cựu chiến binh, Thương binh 1/4 Huỳnh Văn Thi (Khóm 1, Phường Lý Văn Lâm), xúc động: “Những người lính như chúng tôi may mắn trở về, nhưng nhiều đồng đội thì đã nằm lại mãi mãi. Có người hy sinh nơi chiến trường xa, vẫn chưa tìm được hài cốt, gia đình nhiều năm chỉ biết nhớ thương qua di ảnh. Vì vậy, khi tỉnh xây dựng đền tưởng niệm, tôi thấy đó là sự trân trọng rất lớn dành cho những người đã hy sinh”.

Còn với thương binh 4/4 Hoàng Thơ Sinh (81 tuổi, xã Tân Hưng), những di chứng chiến tranh đã khiến đôi mắt ông không còn nhìn thấy được nữa. Thế nhưng, bằng ký ức của một người từng đi qua khói lửa, ông vẫn cảm nhận trọn vẹn tấm lòng tri ân mà thế hệ hôm nay đang gửi về quá khứ.

Cựu chiến binh, đoàn viên thanh niên và người dân giao lưu, ôn lại truyền thống cách mạng tại buổi về nguồn ở Khu căn cứ Tỉnh ủy Xẻo Đước (xã Phú Mỹ).

Dù không thể tận mắt thấy công trình hình thành, nhưng trong suy nghĩ của mình, ông vẫn hình dung được một nơi trang nghiêm, nơi tên tuổi của những người đã hy sinh được khắc ghi để không bao giờ bị lãng quên. Theo ông, việc lưu danh các liệt sĩ tại một công trình tưởng niệm không chỉ là sự tri ân đối với những người đã ngã xuống, mà còn là cách để thế hệ sau hiểu rõ hơn cái giá của hòa bình.

“Chúng tôi là những người may mắn còn sống trở về, còn nhiều đồng đội đã nằm lại chiến trường. Chỉ mong sau này, khi các cháu đến đây, nhìn thấy những cái tên ấy, sẽ hiểu rằng đất nước bình yên hôm nay là nhờ biết bao người đã hy sinh”, ông Sinh xúc động nói.

Cũng như kỳ vọng của ông Sinh, công trình không chỉ là nơi tưởng niệm các thế hệ đi trước, mà còn được tỉnh định hướng trở thành không gian giáo dục truyền thống, giúp thế hệ trẻ hiểu rõ hơn về lịch sử quê hương và giá trị của hòa bình.

Anh Nguyễn Hữu Đầy (23 tuổi, Khóm 25, phường Giá Rai) cho rằng lịch sử không phải là điều gì xa vời trong những trang sách cũ, mà hiện diện ngay trên mảnh đất nơi mình đang sống.

Anh Nguyễn Hữu Đầy (giữa) cho rằng hành trình về các “địa chỉ đỏ” giúp thế hệ trẻ hiểu hơn lịch sử, phát huy sức trẻ xây dựng quê hương.

“Lịch sử không chỉ nằm trong những trang sách đã ngả màu theo năm tháng. Lịch sử còn hiện diện trên chính mảnh đất quê hương, nơi từng có những con người sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc. Khi hoàn thành, đền tưởng niệm sẽ trở thành ‘địa chỉ đỏ’ để thế hệ hôm nay tìm về, hiểu rằng hòa bình được đánh đổi bằng máu xương và tuổi xuân của cha anh”, anh Nguyễn Hữu Đầy chia sẻ.

Theo anh Đầy, những công trình tri ân như vậy giúp lịch sử trở nên gần gũi hơn với đời sống, để người trẻ không chỉ biết mà còn cảm nhận sâu sắc giá trị của hòa bình và trách nhiệm của mình với quê hương.

Dự kiến vào năm 2028, khi công trình hoàn thành, giữa không gian tĩnh lặng của khu đền, những dòng tên khắc trên bia đá sẽ lặng lẽ kể lại câu chuyện của quá khứ. Người đến thắp hương có thể là thân nhân liệt sĩ, những cựu chiến binh từng đi qua chiến tranh, hay những người trẻ lần đầu tìm hiểu lịch sử quê hương.

Và dù là ai, khi đứng trước những cái tên ấy, họ đều có thể cảm nhận rõ một điều: hòa bình hôm nay không phải điều tự nhiên mà có, mà là kết tinh từ sự hy sinh của biết bao thế hệ người Cà Mau đã sống, chiến đấu và ngã xuống vì Tổ quốc.

Trịnh Hồng Nhi