Đề xuất người bán hàng online, công nhân xây dựng đóng BHXH bắt buộc

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 do Bộ Nội vụ xây dựng đang được Bộ Tư pháp thẩm định.

Theo bản tổng hợp ý kiến, tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý, phản biện xã hội đối với dự thảo luật, Bộ Tài chính, Đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM đề nghị mở rộng nhóm đóng BHXH bắt buộc với các nhóm có thu nhập từ hoạt động cung ứng dịch vụ, vận chuyển, giao nhận, bán hàng online, môi giới thông qua nền tảng số, ứng dụng công nghệ hoặc mô hình việc làm linh hoạt… Đây là loại hình lao động mới, gắn với công nghệ và chuyển đổi số sẽ ngày càng phát triển trong thời gian tới.

Lao động tại công trình xây dựng được đề xuất tham gia BHXH bắt buộc. Ảnh: Phan Thiên.

Với tài xế xe công nghệ, cơ quan này đề xuất mức đóng dựa trên căn cứ giao kết hợp đồng giữa tài xế xe công nghệ và nền tảng công nghệ số, thấp nhất bằng mức lương tối thiểu, cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu.

Nhóm này được đề xuất đóng BHXH hằng tháng, thông qua tổ chức kinh doanh ứng dụng công nghệ, nhà quản lý nền tảng số và các tổ chức có hoạt động kinh tế số khác theo quy định của Chính phủ, hoặc thu qua tài khoản cá nhân nhận tiền lương, thu nhập.

Liên quan đến đề xuất cá nhân bán hàng online trên các sàn thương mại điện tử tham gia BHXH bắt buộc, Bộ Tài chính, Đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM kiến nghị mức đóng thấp nhất bằng mức tham chiếu, cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu. Sau 12 tháng, họ được lựa chọn mức đóng mới.

Trường hợp đã đăng ký tham gia nhưng sau đó có thay đổi thì tiếp tục tham gia không được giảm. Cách thức đóng BHXH hằng tháng thông qua tổ chức kinh doanh qua ứng dụng công nghệ, nhà quản lý sàn giao dịch thương mại điện tử, nhà quản lý nền tảng số có chức năng thanh toán và các tổ chức có hoạt động kinh tế số khác theo quy định của Chính phủ.

Tỷ lệ đóng có thể là 22% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Người lao động tại các công trình xây dựng cũng là nhóm được đề xuất tham gia BHXH bắt buộc. Các cơ quan đề xuất đối với các doanh nghiệp sử dụng người lao động tại công trình xây dựng nếu không tham gia BHXH bắt buộc, thì cơ quan thuế không quyết toán chi phí tiền lương, BHXH khi xác định thu nhập chịu thuế.

Theo Bộ Tài chính và Đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM, hiện nay, các doanh nghiệp xây dựng thường trả lương cho công nhân theo ngày công, không ký hợp đồng lao động để trốn đóng BHXH hoặc luân chuyển qua nhiều công trình, nhằm kéo dài thời gian làm việc dưới 14 ngày để né tránh không tham gia.

Nhiều trường hợp khoán cho đội trưởng đội xây dựng, nhưng đội trưởng không có tư cách pháp nhân để đứng ra đóng BHXH bắt buộc cho thành viên trong đội như một doanh nghiệp, hoặc phải trả thêm một phần tiền công được khoán để cá nhân tự tham gia bảo hiểm không đúng quy định của Luật BHXH.

Liên quan kiến nghị trên, Bộ Nội vụ đề nghị giữ nguyên quy định như trong dự thảo luật.

Phan Thiên