Đề xuất nâng tiền cọc lên 50%, cấm người 'bỏ cọc' tham gia đấu giá quyền sử dụng đất

Tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 4 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, sáng 28/7, dưới sự chủ trì của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thảo luận, cho ý kiến về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi).

Trình bày tờ trình tóm tắt Dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh việc xây dựng dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước để đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới và trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành phiên họp.

Đồng thời tiếp tục nâng cao tính chuyên nghiệp của đội ngũ đấu giá viên, năng lực của tổ chức hành nghề đấu giá tài sản, chất lượng hoạt động đấu giá tài sản; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; tăng cường hiệu quả, hiệu lực của công tác quản lý nhà nước về đấu giá tài sản.

Tờ trình của Chính phủ chỉ ra nhiều bất cập như còn tình trạng thông đồng, lợi dụng hoạt động đấu giá tài sản để trục lợi. Chế tài xử lý hành vi trả giá cao rồi “bỏ cọc” trong đấu giá quyền sử dụng đất vẫn chưa đủ mạnh.

Dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) gồm 7 chương, 69 điều, trong đó có những nội dung sửa đổi, hoàn thiện so với Luật hiện hành.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày tờ trình tóm tắt Dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi).

Một nội dung đáng chú ý là dự thảo luật quy định các cá nhân có trình độ đại học trở lên trong tất cả các ngành, lĩnh vực đều có thể trở thành đấu giá viên, thay vì hạn chế trình độ đại học trong một số lĩnh vực luật, kinh tế, tài chính, ngân hàng, quản trị kinh doanh như luật hiện hành.

Dự thảo luật cũng bổ sung quy định về việc lựa chọn tổ chức hành nghề đấu giá đối với tài sản có giá khởi điểm dưới 200 triệu theo hướng tạo điều kiện cho việc lựa chọn các tài sản có giá khởi điểm nhỏ như nêu trên được nhanh chóng, kịp thời, tiết kiệm thời gian, chi phí.

Dự thảo luật bổ sung quy định nguyên tắc về việc người tham gia đấu giá đã nộp hồ sơ, tiền đặt trước hợp lệ và tham dự phiên đấu giá thì được coi là đã đồng ý mua tài sản bằng với giá khởi điểm nhằm hạn chế tình trạng "cò mồi", người không có nhu cầu mua thực sự nhưng vẫn tham dự đấu giá để trục lợi.

Các đại biểu tham dự Phiên họp.

Đặc biệt, theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp, dự thảo luật bổ sung quy định nâng tỷ lệ tiền đặt trước trong đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân, đồng thời để đảm bảo khoảng cách giữa tỷ lệ tối thiểu và tối đa hợp lý, khả thi. Theo đó, Chính phủ đề xuất nâng tiền đặt trước trong đấu giá quyền sử dụng đất từ 20% đến 50% (luật hiện hành quy định mức tiền cọc là từ 5% đến 20%). Cùng với đó, dự thảo luật bổ sung quy định cấm tham gia đấu giá quyền sử dụng đất ở đối với cá nhân trúng đấu giá nhưng “bỏ cọc”.

Ngoài ra, dự thảo luật cũng bổ sung quy định đấu giá bằng hình thức trực tuyến trên Hệ thống đấu giá trực tuyến đối với 2 loại tài sản. Trong đó có tài sản kết cấu hạ tầng; tài sản của dự án sử dụng vốn Nhà nước; tài sản công tại cơ quan, tổ chức, đơn vị (trừ tài sản là trụ sở, nhà gắn liền với đất) và tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân có tổng giá khởi điểm từ 200 triệu đồng trở lên, trừ tài sản đặc biệt, tài sản chuyên dùng tại đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân.

Chủ tịch Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi).

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ tịch Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết Thường trực Ủy ban đề nghị tiếp tục nghiên cứu, đánh giá tác động đầy đủ với các quy định về tiền đặt trước và bước giá, bảo đảm tính khả thi.

Theo cơ quan thẩm tra, Chính phủ cần làm rõ nguyên tắc, tiêu chí xác định bước giá phù hợp với từng nhóm tài sản nhằm bảo đảm tính cạnh tranh, công khai, minh bạch của cuộc đấu giá, hạn chế tình trạng bước giá quá lớn hoặc quá nhỏ ảnh hưởng đến hiệu quả đấu giá.

Về hủy kết quả đấu giá, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát căn cứ, thẩm quyền, trình tự, thủ tục hủy kết quả đấu giá; bảo đảm xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm, đồng thời hạn chế phát sinh khiếu nại, khiếu kiện và bảo đảm tính ổn định của các giao dịch dân sự.

Dự thảo luật cũng bổ sung chương riêng (Chương IV) quy định về trình tự, thủ tục đấu giá trực tuyến đối với tài sản tự nguyện của cá nhân, tổ chức. Trong đó cá nhân, tổ chức có tài sản tự nguyện có thể thỏa thuận trình tự, thủ tục đấu giá phù hợp, linh hoạt, được lựa chọn hình thức, phương thức đấu giá phù hợp để bán tài sản.

Quang cảnh phiên họp.

Tại phiên họp, Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an cũng thông tin về 2 hệ thống đấu giá do Bộ đang quản lý, là đấu giá biển số xe và đấu giá tài sản là tang vật vi phạm hành chính. Việc đấu giá thời gian qua chokết quả khả quan, đảm bảo tính công khai, minh bạch.

Theo Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, thời gian qua, Bộ Công an cùng Bộ Tư pháp đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66/2025/NQ-CP ngày 26/6/2025 về việc triển khai và tháo gỡ những khó khăn vướng mắc để triển khai hệ thống đấu giá trực tuyến.

Dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) dự kiến trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 2, diễn ra vào tháng 10 tới.

Huyền Châm