Đề xuất nâng chuẩn toàn diện cơ sở đăng kiểm, bổ sung quy định với xe điện

Chuẩn hóa cơ sở đăng kiểm theo yêu cầu công nghệ mới

Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về cơ sở đăng kiểm xe cơ giới và cơ sở kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy, thay thế QCVN 103:2024/BGTVT.

Bộ Xây dựng đang hoàn thiện dự thảo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về cơ sở đăng kiểm xe cơ giới theo hướng đồng bộ hóa toàn bộ điều kiện bảo đảm hoạt động kiểm định (ảnh minh họa).

Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, dự thảo được xây dựng theo hướng đồng bộ hóa toàn bộ điều kiện bảo đảm hoạt động kiểm định, từ cơ sở hạ tầng, dây chuyền, trang thiết bị kỹ thuật đến hệ thống quản lý và công nghệ thông tin.

Khác với quy chuẩn hiện hành chỉ tập trung vào điều kiện đầu tư ban đầu, dự thảo bổ sung các yêu cầu phải được duy trì trong suốt quá trình khai thác, vận hành nhằm bảo đảm chất lượng kiểm định thống nhất trên phạm vi cả nước.

Về cơ sở vật chất, dự thảo quy định chi tiết yêu cầu đối với mặt bằng, khu vực xe chờ, đường nội bộ, nhà xưởng, nhà điều hành, dây chuyền kiểm định và từng vị trí kiểm tra. Các tiêu chí về kích thước, khoảng cách, độ bằng phẳng, không gian thao tác, vị trí lắp đặt thiết bị được chuẩn hóa nhằm hạn chế ảnh hưởng của điều kiện hạ tầng đến kết quả kiểm định, đồng thời tạo sự thống nhất trong tổ chức dây chuyền kiểm định.

Một điểm mới đáng chú ý là dự thảo bổ sung quy định đáp ứng sự phát triển của phương tiện sử dụng năng lượng mới. Theo đó, các cơ sở đăng kiểm phải trang bị thêm dụng cụ và thiết bị bảo vệ cách điện cho đăng kiểm viên khi kiểm định xe điện và xe hybrid.

Dự thảo cũng bổ sung vị trí kiểm tra khối lượng xe trong dây chuyền kiểm định; đồng thời quy định vị trí kiểm tra phanh không ảnh hưởng đến khu vực kiểm tra đèn nhằm nâng cao độ chính xác của kết quả kiểm định.

Đối với hệ thống thiết bị, dự thảo quy định đầy đủ yêu cầu kỹ thuật đối với thiết bị kiểm tra, thiết bị hỗ trợ và dụng cụ kiểm tra. Các thiết bị như máy phân tích khí thải, đo độ khói, kiểm tra phanh, kiểm tra đèn chiếu sáng, đo độ trượt ngang, đo âm lượng, cân kiểm tra khối lượng và thiết bị phục vụ kiểm tra xe dẫn động bốn bánh toàn thời gian (AWD) phải đáp ứng yêu cầu về chức năng, dải đo, độ chính xác, khả năng hiển thị, lưu trữ và truyền dữ liệu.

Bên cạnh đó, các thiết bị hỗ trợ như kích nâng, cầu nâng, dụng cụ đo và phương tiện hỗ trợ kiểm tra cũng được quy định chi tiết nhằm chuẩn hóa toàn bộ hệ thống phục vụ kiểm định.

So với quy chuẩn hiện hành, dự thảo bổ sung yêu cầu kỹ thuật đối với thiết bị đo độ truyền sáng kính chắn gió, cân kiểm tra khối lượng xe, thiết bị đo độ trượt ngang hai bàn trượt phù hợp công nghệ mới và quy định về đầu lấy mẫu khí thải trong trường hợp không thể đưa đầu dò vào đủ độ sâu của ống xả.

Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, việc bổ sung thiết bị cân sẽ giúp đối chiếu chính xác khối lượng phương tiện, ngăn chặn gian lận, hỗ trợ kiểm soát tải trọng và tạo thuận lợi cho hoạt động kiểm định xe cải tạo. Trong khi đó, thiết bị đo độ truyền sáng kính chắn gió được bổ sung theo đề xuất của Cục Cảnh sát giao thông nhằm phục vụ hiệu quả hơn công tác quản lý và xử lý vi phạm.

Dự thảo cũng tăng cường các yêu cầu về quản lý và số hóa hoạt động kiểm định (ảnh minh họa).

Đẩy mạnh số hóa, tăng khả năng giám sát hoạt động kiểm định

Một điểm mới đáng chú ý của dự thảo là tăng cường quản lý và số hóa hoạt động kiểm định thông qua việc bổ sung các quy định về phần mềm điều khiển thiết bị, hệ thống thông tin quản lý, cơ sở dữ liệu và hạ tầng công nghệ thông tin.

Theo đó, phần mềm điều khiển phải kết nối với các thiết bị kiểm tra và phần mềm quản lý kiểm định, tự động ghi nhận thông số đo, số serial thiết bị, phiên bản phần mềm và thời điểm kiểm tra. Toàn bộ dữ liệu phải được mã hóa, lưu trữ, sao lưu và bảo đảm chống can thiệp.

Cơ sở dữ liệu quản lý kiểm định cũng phải quản lý tập trung thông tin về cơ sở đăng kiểm, nhân sự, thiết bị, phương tiện, kết quả kiểm định, giấy chứng nhận, tem kiểm định và hình ảnh phương tiện.

Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, quy chuẩn mới không chỉ chuẩn hóa điều kiện kỹ thuật mà còn hướng tới xây dựng hệ thống dữ liệu điện tử đồng bộ, nâng cao khả năng giám sát, truy xuất và bảo đảm tính toàn vẹn của dữ liệu trong toàn bộ quá trình kiểm định.

Bên cạnh việc bổ sung quy định mới, dự thảo cũng lược bỏ một số nội dung không còn phù hợp, như quy định về kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy lưu động bằng xe chuyên dùng; yêu cầu về thiết bị thông gió tại cơ sở đăng kiểm; đồng thời thay quy định về thiết bị đo độ khói bằng các yêu cầu kỹ thuật cụ thể đối với thiết bị phân tích khí xả.

Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, việc sửa đổi quy chuẩn sẽ nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đối với hoạt động đăng kiểm, đồng thời bảo đảm phương tiện sau kiểm định đáp ứng tốt hơn các yêu cầu về an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường.

Dự kiến quy chuẩn mới có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Để tạo điều kiện cho các đơn vị đăng kiểm, dự thảo quy định lộ trình áp dụng đối với một số thiết bị mới, trong đó cân kiểm tra khối lượng xe cơ giới phải được trang bị chậm nhất sau 24 tháng, còn thiết bị đo độ truyền sáng kính chắn gió sau 12 tháng kể từ ngày quy chuẩn có hiệu lực.

Sau khi quy chuẩn được ban hành, Cục Đăng kiểm Việt Nam sẽ tổ chức tập huấn thống nhất cho lãnh đạo đơn vị, đăng kiểm viên và cán bộ kỹ thuật, đồng thời tăng cường kiểm tra, đánh giá năng lực để bảo đảm việc triển khai đồng bộ trên toàn quốc.

Yến Chi