Đề xuất lái xe vi phạm nhiều lần, DN vận tải có thể bị đình chỉ khai thác

Hiện nay số lượng phương tiện kinh doanh vận tải chỉ chiếm khoảng 10% tổng số phương tiện cơ giới, nhưng gây ra tới xấp xỉ 40% số vụ và số người chết tai nạn giao thông.

Theo Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia (UBATGTQG), tai nạn giao thông liên quan xe kinh doanh vận tải vẫn chiếm tỷ lệ cao, nhiều vụ đặc biệt nghiêm trọng. Thực tế cho thấy, xử phạt lái xe chưa đủ sức răn đe khi nguyên nhân sâu xa nằm ở áp lực lợi nhuận và cách vận hành của doanh nghiệp vận tải.

UBATGTQG vừa có văn bản số 26 gửi Cục CSGT (Bộ Công An) và Cục Đường bộ Việt Nam, đề xuất thay đổi cách tiếp cận từ xử phạt hành vi trực tiếp của lái xe sang việc xử phạt lái xe kết hợp xử phạt trách nhiệm quản trị, quản lý doanh nghiệp vận tải với mức chế tài nghiêm khắc hơn đối với tổ chức. Mục đích nhằm doanh nghiệp vận tải phải chủ động vào cuộc quản lý lái xe.

(Ảnh minh họa: Chat GPT)

Cụ thể, mọi hành vi vi phạm trật tự an toàn giao thông của lái xe kinh doanh vận tải (tốc độ, nồng độ cồn, đi sai làn, quá tải...) sẽ được liên thông, quy trách nhiệm về cho doanh nghiệp quản lý, với mức phạt dành cho doanh nghiệp cao hơn nhiều lần (đề xuất từ 3 lần trở lên) so với mức phạt dành cho lái xe.

Đồng thời, áp dụng cơ chế xử phạt lũy tiến đối với doanh nghiệp nếu để lái xe tái phạm nhiều lần, từ phạt tiền, đình chỉ khai thác phương tiện hoặc tuyến có thời hạn, đến thu hồi phù hiệu hoặc giấy phép kinh doanh có thời hạn hoặc vĩnh viễn hoặc "lần thứ hai phạt doanh nghiệp gấp 3 lần lần thứ nhất, lần thứ ba gấp 6 lần lần thứ nhất".

Cùng với đó, thiết lập cơ chế liên thông dữ liệu giữa hệ thống trừ điểm giấy phép lái xe và xếp hạng doanh nghiệp vận tải. Một điểm quan trọng khác là nếu một doanh nghiệp có tỷ lệ lớn lái xe bị trừ điểm GPLX vượt ngưỡng nhất định, doanh nghiệp sẽ bị đưa vào diện "kiểm soát đặc biệt", đình chỉ tham gia các gói thầu vận tải công cộng hoặc hợp đồng vận tải lớn hoặc bị theo dõi trên ứng dụng đặc biệt của cảnh sát giao thông.

(Ảnh minh họa: Chat GPT)

Bên cạnh đó, văn bản cũng đề xuất hình sự hóa trách nhiệm của chủ doanh nghiệp trong các vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng. "Nếu doanh nghiệp không chứng minh được đã thực hiện đầy đủ các biện pháp giám sát (qua thiết bị giám sát hành trình, camera) mà để lái xe gây tai nạn nghiêm trọng do lỗi chủ quan (buồn ngủ, quá tốc độ), thì chủ doanh nghiệp cũng bị truy cứu trách nhiệm hình sự với vai trò đồng phạm hoặc thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng", văn bản nêu rõ.

Theo UBATGTQG, đề xuất được dựa trên thực trạng hiện nay, khung pháp lý đang có sự tách rời giữa Nghị định 158/2024/NĐ-CP – quy định về điều kiện kinh doanh và trách nhiệm quản lý của doanh nghiệp, với Nghị định 168/2024/NĐ-CP – tập trung xử phạt các hành vi vi phạm trực tiếp của lái xe trên đường.

Mặc dù Nghị định 158 đã quy định doanh nghiệp phải có bộ phận quản lý an toàn và giám sát hành trình và hàng loạt các công việc quản lý theo dõi an toàn giao thông, nhưng Nghị định 168 mới đang tập trung xử lý người trực tiếp điều khiển phương tiện. Sự kết nối giữa lỗi của lái xe kinh doanh vận tải trên đường và trách nhiệm quản trị của doanh nghiệp tại trụ sở còn thiếu chặt chẽ.

Khi lái xe vi phạm tốc độ hoặc chạy quá giờ, Nghị định 168 quy định phạt lái xe, nhưng chưa có cơ chế tự động truy cứu trách nhiệm của doanh nghiệp theo Nghị định 158 về việc "buông lỏng quản lý". Điều này tạo ra một “lỗ hổng thể chế”, khiến mối liên kết giữa hành vi vi phạm trên đường và trách nhiệm quản lý tại doanh nghiệp còn lỏng lẻo.

PV/VOV-Giao thông