Đề xuất kế toán 'nhẹ gánh' cho doanh nghiệp siêu nhỏ

Bộ Tài đề xuất hướng dẫn chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ. Ảnh: Chinhphu.vn

Theo Bộ Tài chính, dự thảo Thông tư hướng dẫn chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ được xây dựng theo hướng tối giản, dễ thực hiện và không làm phát sinh thêm nhân sự kế toán - hành chính. Doanh nghiệp không bắt buộc áp dụng đầy đủ hệ thống tài khoản kế toán, mà chủ yếu theo dõi, ghi chép qua các sổ kế toán đơn giản và sử dụng số liệu này để lập báo cáo tài chính.

Cách tiếp cận này được thiết kế tương đồng với chế độ kế toán áp dụng cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo Thông tư 152/2025/TT-BTC ban hành cuối năm 2025. Theo Bộ Tài chính, việc "kéo gần" hai chế độ kế toán sẽ giúp hộ kinh doanh dễ dàng chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp mà không gặp rào cản lớn về kế toán, chi phí hay nhân sự.

Dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 132/2018/TT-BTC, đồng thời cụ thể hóa yêu cầu tại Nghị quyết 138/NQ-CP ngày 16-5-2025 của Chính phủ về kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân. Trọng tâm là rà soát, sửa đổi các quy định về tài chính, kế toán, thuế theo hướng đơn giản hóa, tạo thuận lợi thực chất cho doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ.

Về nội dung cụ thể, dự thảo phân loại hướng dẫn kế toán theo phương pháp tính thuế. Với doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, doanh nghiệp chỉ cần sử dụng sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ để theo dõi doanh thu theo từng nhóm ngành nghề có cùng tỷ lệ thuế, làm căn cứ xác định số thuế phải nộp.

Trong các trường hợp còn lại, như doanh nghiệp xác định thuế TNDN theo thu nhập tính thuế hoặc áp dụng phương pháp khấu trừ thuế GTGT, dự thảo yêu cầu bổ sung một số sổ kế toán chi tiết cần thiết để theo dõi doanh thu, chi phí, hàng hóa, tiền và nghĩa vụ thuế. Tuy nhiên, hệ thống sổ vẫn được thiết kế theo hướng tối giản, phù hợp với quy mô hoạt động của doanh nghiệp siêu nhỏ.

Theo Bộ Tài chính, chế độ kế toán mới không chỉ giúp doanh nghiệp siêu nhỏ giảm chi phí tuân thủ và rủi ro sai sót, mà còn được kỳ vọng tạo động lực thúc đẩy khu vực hộ kinh doanh chuyển sang mô hình doanh nghiệp, góp phần mở rộng khu vực kinh tế chính thức.

Dự thảo Thông tư hiện đang được lấy ý kiến trên Cổng Thông tin điện tử của Bộ Tài chính.

Hùng Lê