Đề xuất bổ sung quy định về khái niệm 'hàng giả'

Theo tờ trình của Bộ Công Thương, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng được xây dựng nhằm tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn thi hành pháp luật, đồng thời thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng và pháp luật về phân cấp, phân quyền.

Đáng chú ý, dự thảo đã đề xuất bổ sung quy định về khái niệm “hàng giả” ngay trong Luật Thương mại theo hướng thống nhất, bao quát đối với mọi loại hàng hóa lưu thông trên thị trường. Theo đó, khái niệm “hàng giả” được quy định trong Luật Thương mại là căn cứ áp dụng chung, trừ trường hợp luật, nghị quyết của Quốc hội hoặc pháp lệnh của Ủy ban Thường vụ Quốc hội có quy định riêng về hàng giả trong các lĩnh vực chuyên ngành thì thực hiện theo quy định của văn bản đó. Quy định tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho công tác quản lý nhà nước, thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng, doanh nghiệp.

Toàn cảnh cuộc họp.

Trao đổi về vấn đề này trong cuộc họp, đại diện Bộ Y tế đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định về khái niệm “hàng giả”, bổ sung các khái niệm về hàng kém chất lượng và hàng không đạt tiêu chuẩn chất lượng để phân biệt rõ với hàng giả về chất lượng. Đại diện Bộ Y tế cho rằng trên thực tế có nhiều sản phẩm được sản xuất đúng tiêu chuẩn công bố nhưng chất lượng bị suy giảm trong quá trình vận chuyển, bảo quản hoặc lưu thông. Nếu không có tiêu chí phân định rõ ràng, các trường hợp này rất dễ bị xác định là hàng giả, gây khó khăn cho công tác quản lý và xử lý vi phạm, đặc biệt trong các lĩnh vực dược phẩm, dược liệu và thực phẩm.

Làm rõ thêm nội dung này, đại diện Cục Quản lý Dược, Bộ Y tế cho biết Luật Dược hiện hành đã phân biệt rõ giữa thuốc giả và thuốc không đạt tiêu chuẩn chất lượng. Theo đó, trường hợp nhà sản xuất biết rõ sản phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng nhưng vẫn đưa ra lưu hành thì được xác định là thuốc giả; trong khi những sản phẩm bị suy giảm chất lượng trong quá trình bảo quản, lưu thông được xác định là thuốc không đạt tiêu chuẩn chất lượng. Vì vậy, đại diện Cục Quản lý Dược đề nghị dự thảo Luật tiếp tục hoàn thiện các quy định để phân định rõ giữa hành vi cố ý sản xuất hàng giả với các trường hợp hàng hóa không đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng, bảo đảm thống nhất trong áp dụng pháp luật đối với các nhóm hàng hóa.

Nêu ý kiến tại cuộc họp, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ cho rằng, dự thảo đã làm rõ phạm vi điều chỉnh giữa hàng giả theo Luật Thương mại và hàng giả về sở hữu trí tuệ theo Luật Sở hữu trí tuệ, qua đó tránh chồng chéo giữa hai luật và tạo thuận lợi cho các cơ quan thực thi trong việc xác định đúng hành vi vi phạm và áp dụng đúng tội danh theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Ngoài ra, dự thảo cũng bổ sung các quy định theo hướng hiện đại hóa công cụ quản lý chất lượng và phòng, chống hàng giả, mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với các hình thức tem, nhãn và thông tin nhận diện sản phẩm trên môi trường số, như nhãn điện tử, dữ liệu điện tử và hộ chiếu số của sản phẩm.

Kết luận cuộc họp, bà Lê Thị Hoàng Thanh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp ghi nhận và đánh giá cao các ý kiến góp ý của thành viên Hội đồng thẩm định, đại diện các Bộ, ngành, cơ quan, đơn vị có liên quan đối với hồ sơ dự án Luật. Đồng thời đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp thu đầy đủ các ý kiến xác đáng, tiếp tục rà soát, hoàn thiện hồ sơ dự án Luật, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất, đồng bộ và khả thi của các quy định, đồng thời làm rõ các nội dung còn có ý kiến khác nhau trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Bà Lê Thị Hoàng Thanh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp kết luận cuộc họp.

Trong đó, cần nghiên cứu, làm rõ các vấn đề được nhiều đại biểu góp ý như khái niệm hàng giả, mối quan hệ giữa dự thảo Luật với pháp luật chuyên ngành, các quy định về cạnh tranh trong môi trường số, quản lý ngoại thương, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, cũng như việc phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm của cơ quan thực thi.

Châu Dương