Đề xuất bổ sung chế tài mạnh với vi phạm liên quan đến thuốc lá điện tử

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Tường Lâm cho biết, dự thảo luật được xây dựng nhằm sửa đổi, bổ sung Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá sau 13 năm triển khai, tập trung xử lý các vấn đề mới phát sinh như thuốc lá điện tử và các sản phẩm thay thế thuốc lá.

Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Phó Chủ nhiệm thường trực Ủy ban Quốc gia về thanh niên Việt Nam Nguyễn Tường Lâm phát biểu khai mạc.

Theo ông Nguyễn Tường Lâm, sau hơn một thập kỷ thực hiện, tỷ lệ người hút thuốc lá tại Việt Nam vẫn ở mức cao. Việt Nam hiện nằm trong nhóm 15 quốc gia có tỷ lệ nam giới hút thuốc lá cao nhất thế giới. Tác hại của thuốc lá gây gánh nặng lớn cho hệ thống y tế và nền kinh tế, với chi phí ước tính tương đương khoảng 1,14% GDP.

Dự thảo luật lần này đề xuất bổ sung các quy định liên quan đến việc sản xuất, kinh doanh, vận chuyển và sử dụng các sản phẩm thuốc lá mới, trong đó có thuốc lá điện tử và các sản phẩm thay thế thuốc lá.

Ông Nguyễn Tường Lâm kỳ vọng hội nghị sẽ góp phần hoàn thiện dự thảo luật, hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ người hút thuốc lá, tạo môi trường sống, học tập và làm việc lành mạnh hơn cho cộng đồng.

Phát biểu tại hội nghị, đại diện Bộ Y tế cho biết, Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá tập trung hoàn thiện nhiều quy định quan trọng. Theo đó, dự thảo sửa đổi nguyên tắc phòng, chống tác hại của thuốc lá theo hướng bảo đảm quyền của mọi người, đặc biệt là phụ nữ, trẻ em và các nhóm dễ bị tổn thương, được sống và làm việc trong môi trường không khói thuốc, đồng thời được cung cấp đầy đủ thông tin về tác hại của thuốc lá, kể cả bằng tiếng dân tộc phù hợp với đồng bào thiểu số.

Đại diện Bộ Y tế phát biểu tại hội nghị.

Dự thảo cũng bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm như quảng cáo, khuyến mại thuốc lá dưới mọi hình thức; cấm trưng bày sản phẩm thuốc lá tại cơ sở bán buôn, bán lẻ; cấm vận động, ép buộc người khác sử dụng thuốc lá, thuốc lá điện tử hoặc các sản phẩm thuốc lá mới.

Một số quy định liên quan đến kinh doanh thuốc lá được sửa đổi theo hướng siết chặt điều kiện kinh doanh. Theo đó, việc mua bán, chế biến, nhập khẩu nguyên liệu, sản xuất và kinh doanh thuốc lá phải có giấy phép của cơ quan có thẩm quyền. Các cơ sở bán buôn, bán lẻ phải treo biển không bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi và không được trưng bày thuốc lá tại điểm bán…

Dự thảo cũng bổ sung các khái niệm như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thiết bị điện tử và các sản phẩm thuốc lá mới; đồng thời quy định cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, vận chuyển và sử dụng các sản phẩm này…

Bày tỏ ủng hộ và đồng tình với những chính sách mới này của Dự thảo Luật, GS.TS Trần Ngọc Đường, Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về Dân chủ và Pháp luật UBTƯ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho biết, dự thảo không chỉ giữ nguyên các hành vi bị cấm đối với thuốc lá truyền

thống mà còn mở rộng sang các sản phẩm mới như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm nicotine mới, bao gồm các hành vi tàng trữ, vận chuyển quá cảnh, sử dụng, quảng cáo, khuyến mại, trưng bày, tiếp thị.

GS.TS Trần Ngọc Đường bày tỏ ủng hộ và đồng tình với những chính sách mới này của Dự thảo Luật.

Theo GS.TS Trần Ngọc Đường, việc mở rộng khái niệm thuốc lá sang các sản phẩm mới đã làm thay đổi đáng kể phạm vi điều chỉnh của luật. Vì vậy, cần sửa đổi Điều 1 theo hướng quy định rõ luật điều chỉnh các biện pháp phòng, chống tác hại của thuốc lá và các sản phẩm thuốc lá mới, cũng như quyền và nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan.

Bên cạnh đó, ông kiến nghị cần làm rõ ranh giới giữa thuốc lá và các sản phẩm chứa nicotine, phân loại rõ thuốc lá truyền thống, thuốc lá làm nóng, thuốc lá điện tử và các sản phẩm nicotine độc lập để tránh khó khăn trong áp dụng và xử lý vi phạm.

Ngoài ra, ông đề xuất bổ sung trách nhiệm của các nền tảng trung gian trong kiểm soát việc quảng cáo, buôn bán thuốc lá điện tử trên mạng xã hội và sàn thương mại điện tử; đồng thời rà soát, tăng mức xử phạt, bổ sung chế tài mạnh như tịch thu phương tiện, đình chỉ kinh doanh hoặc xử lý hình sự trong các trường hợp nghiêm trọng…

Hội nghị cũng nhận được các ý kiến đóng góp từ các đại biểu về các nội dung như: chính sách quản lý và cấm đối với thuốc lá điện tử và các sản phẩm thuốc lá mới; tính pháp lý của các quy định liên quan; mở rộng các địa điểm cấm hút thuốc; tăng cường cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá; nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức và cơ chế phối hợp liên ngành trong phòng, chống tác hại của thuốc lá; vai trò của tổ chức Đoàn Thanh niên trong công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động thanh thiếu niên nói không với thuốc lá, đồng thời tham gia giám sát việc thực thi các chính sách liên quan…

H.Giang