Để sâm Ngọc Linh không chỉ là món quà đắt tiền

Sâm Ngọc Linh đang được phát triển theo hướng đa dạng sản phẩm, thuận tiện hơn cho người sử dụng. Ảnh: ĐỨC DUY

Xây dựng niềm tin từ nguồn gốc sản phẩm

Tại Lễ hội Sâm Ngọc Linh và Dược liệu quốc tế Đà Nẵng 2026, giữa những gian hàng bày trà, mật ong, nước uống và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe, những cây sâm còn nguyên thân, lá, hoa và củ tươi thu hút sự chú ý của khách tham quan.

Những củ sâm còn nguyên rễ, đặt cạnh cây sống và hoa sâm, giúp người xem hình dung rõ hơn về loại dược liệu lâu nay chủ yếu được biết đến qua các sản phẩm đóng hộp.

Nhiều khách tham quan hỏi về tuổi sâm, môi trường sinh trưởng, thời điểm thu hoạch và cách nhận biết sâm Ngọc Linh.

Cầm hai hộp sản phẩm có mức giá chênh lệch khá lớn tại một gian trưng bày, chị Nguyễn Hoài Thu (du khách đến từ Thành phố Hồ Chí Minh) đọc kỹ nhãn rồi hỏi người bán về nguồn nguyên liệu, hàm lượng sâm và cách sử dụng.

Việc được tận mắt nhìn cây và củ sâm tươi giúp người mua hiểu hơn về giá trị của sâm Ngọc Linh. Tuy nhiên, với các sản phẩm chế biến như trà, nước uống hoặc thực phẩm bổ sung, thông tin về thành phần, nguồn gốc và cách dùng cần được thể hiện rõ ràng.

“Thông tin càng minh bạch, người mua càng dễ lựa chọn”, chị Thu bày tỏ. Sau khi tìm hiểu kỹ, chị chọn sản phẩm có bao bì ghi đầy đủ thành phần, nguồn gốc và hướng dẫn sử dụng, thay vì chỉ dựa vào giá bán.

Khách tham quan tìm hiểu tuổi sâm, môi trường sinh trưởng và cách nhận biết sâm Ngọc Linh. Ảnh: ĐỨC DUY

Theo ghi nhận của một số cơ sở kinh doanh, nhu cầu của khách hàng đối với sâm Ngọc Linh đang có sự thay đổi.

Bà Nguyễn Thị Dự (chủ hộ kinh doanh Tư Dự), cho biết trước đây khách hàng chủ yếu mua sâm làm quà, còn nay thường hỏi kỹ về vùng trồng, tuổi sâm, cách bảo quản, chế biến và sử dụng.

Với sản phẩm có giá trị kinh tế cao, cơ sở kinh doanh không thể chỉ giới thiệu chung về công dụng mà phải cung cấp đầy đủ thông tin, duy trì chất lượng ổn định và tư vấn phù hợp với từng nhu cầu. Trong đó, xuất xứ và quy trình chế biến là những yếu tố quan trọng để tạo niềm tin với người mua.

Theo chị Hồ Thị Thúy Ngân, chủ cơ sở sâm Ngọc Linh Tuấn Ngân, không phải khách hàng nào cũng có điều kiện mua củ sâm có giá trị lớn. Nhiều người chỉ có nhu cầu sử dụng trà, mật ong, nước uống hoặc các sản phẩm chế biến từ thân, lá sâm.

Việc đa dạng hóa sản phẩm, giảm dung lượng và tạo ra những cách dùng thuận tiện có thể giúp sâm Ngọc Linh tiếp cận nhiều nhóm khách hàng hơn.

Song, mỗi sản phẩm phải ghi rõ nguyên liệu, thành phần, đối tượng sử dụng và cách dùng; không thể chỉ dùng tên sâm Ngọc Linh để thu hút người mua khi thông tin chưa minh bạch.

Các cơ sở sản xuất, kinh doanh giới thiệu sản phẩm tại Lễ hội Sâm Ngọc Linh và Dược liệu quốc tế Đà Nẵng 2026. Ảnh: ĐỨC DUY

Tăng liên kết để mở rộng thị trường

Theo bà Nguyễn Thị Dự, các sự kiện xúc tiến thương mại giúp cơ sở sản xuất tiếp xúc trực tiếp với khách hàng, ghi nhận phản hồi và tìm kiếm đối tác.

Tuy nhiên, để duy trì thị trường sau lễ hội, doanh nghiệp vẫn cần những kênh kết nối lâu dài với hệ thống bán lẻ, cơ sở chăm sóc sức khỏe, nhà hàng, khách sạn và các điểm du lịch.

Doanh nghiệp cũng phải đầu tư nhiều hơn cho bao bì, kiểm nghiệm chất lượng, xây dựng thương hiệu và truy xuất nguồn gốc. Với các cơ sở quy mô nhỏ, đây là khoản chi phí đáng kể, khó triển khai đồng bộ nếu thiếu liên kết và hỗ trợ.

Từ cây sâm dưới tán rừng đến sản phẩm trên quầy hàng là một chuỗi gồm trồng, chăm sóc, thu hoạch, chế biến và kiểm nghiệm.

Vì vậy, đưa sâm Ngọc Linh đến gần người tiêu dùng không chỉ là đa dạng hóa sản phẩm, mà còn đòi hỏi sự liên kết và kiểm soát chặt chẽ ở từng khâu. Từ thực tế sản xuất, bà Dự cho rằng các cơ sở cần tăng cường liên kết thay vì hoạt động riêng lẻ.

Các sản phẩm từ sâm Ngọc Linh được trưng bày tại Công viên APEC. Ảnh: ĐỨC DUY

Một đơn vị nhỏ khó tự thực hiện toàn bộ các khâu, từ phát triển vùng trồng, nghiên cứu, kiểm nghiệm đến xây dựng hệ thống phân phối.

Chị Hồ Thị Thúy Ngân cũng mong thành phố tiếp tục hỗ trợ các cơ sở tiếp cận công nghệ, tiêu chuẩn chất lượng và những kênh quảng bá chính thống.

Theo chị, sự hỗ trợ không chỉ dừng ở việc tổ chức gian hàng mà cần tiến tới kết nối doanh nghiệp với nhà khoa học, cơ sở y tế, ngành du lịch và hệ thống phân phối.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu cho biết Đà Nẵng xác định sâm Ngọc Linh có ba giá trị cốt lõi: chăm sóc sức khỏe, góp phần giữ rừng và tạo sinh kế cho người dân.

Do được trồng dưới tán rừng, việc phát triển vùng sâm không chỉ tạo giá trị kinh tế mà còn gắn trách nhiệm của người dân, doanh nghiệp với bảo vệ môi trường tự nhiên.

Trên nền tảng đó, thành phố hướng đến mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp dược liệu, trong đó sâm Ngọc Linh là một trong những sản phẩm đại diện.

Đà Nẵng mong muốn thu hút doanh nghiệp, nhà đầu tư tham gia nghiên cứu, phát triển các sản phẩm dược phẩm, mỹ phẩm và thực phẩm chăm sóc sức khỏe từ sâm.

Theo ông Hồ Quang Bửu, ngành sâm cần được phát triển theo chuỗi, từ bảo tồn nguồn gen, phát triển vùng trồng, kiểm soát chất lượng đến chế biến, quảng bá và mở rộng thị trường.

Thành phố đang chỉ đạo xây dựng cơ sở dữ liệu số để quản lý quá trình trồng, chế biến và lưu thông sản phẩm; đồng thời tăng cường kiểm tra, yêu cầu doanh nghiệp nâng cao trách nhiệm đối với chất lượng hàng hóa.

ĐỨC DUY