Để nhiều gia đình cùng vươn lên

Người sau nối bước người trước

Sau khi vườn sâm bước đầu mang lại nguồn thu, Hồ Văn Téo nhận được nhiều câu hỏi từ bà con. Mọi người đến tìm hiểu cách trồng, chăm sóc và việc vay vốn. Cứ như vậy, người từng lo cây hỏng sẽ không có tiền trả nợ, nay có trải nghiệm thực tế để chia sẻ với đồng bào mình.

Điều khiến câu chuyện của anh Téo gần gũi với bà con là xuất phát điểm quen thuộc: ít vốn, sống dựa vào nương rẫy, muốn thay đổi nhưng còn lo ngại. Kết quả của hai vợ chồng giúp những người đang cân nhắc hướng làm ăn mới có thêm một trường hợp cụ thể để tìm hiểu; anh Téo không ngần ngại kể về niềm vui khi bán được cây giống và những ngày vất vả trước đó. Để có vườn sâm, gia đình đã vay tiền, bán trâu, cõng vật tư lên núi, duy trì trồng lương thực và học hỏi cách chăm cây. Những việc ấy giúp bà con trên địa bàn hình dung rõ hơn về công sức, điều kiện cần có khi đầu tư.

Cán bộ NHCSXH kiểm tra việc sử dụng vốn vay của hộ vay Hồ Văn Lượng. Ảnh: Đ. Kiên

Ở thôn 2, Hồ Văn Lượng cũng phấn khởi khoe, đến nay đã có 35/38 hộ trong thôn theo Lượng trồng sâm. Qua nhiều năm tích luỹ kinh nghiệm, anh vừa phát triển vườn của gia đình, vừa tạo thêm việc làm và chia sẻ cách chăm sóc cây cho những gia đình trong thôn 2 - thôn do chính anh vừa là người thành lập, vừa là già làng; anh Lượng cho biết, sở dĩ có 35 hộ là vì 3 hộ còn lại chỉ còn con trẻ, bố mẹ chúng đều đã mất và hiện các cháu đều do vợ chồng anh nhận nuôi.

"Tôi thương tụi trẻ vì chúng không khác gì tôi ngày xưa, mất đi cha mẹ khi còn nhỏ, tội lắm. Vậy nên tôi muốn chúng cũng sẽ làm được như tôi. Sinh ra ở Trà Linh, lớn lên cũng ở Trà Linh và dựa vào Trà Linh để làm giàu!" - Hồ Văn Lượng bùi ngùi.

Bên cạnh việc chia sẻ cách trồng, chăm sóc sâm, Hồ Văn Lượng còn trích khoảng 10 triệu đồng/năm đóng góp chăm lo người nghèo, người khó khăn trên địa bàn. Theo anh Lượng, khi kinh tế gia đình khá hơn, vợ chồng anh có điều kiện góp thêm cho cộng đồng. Có khi là cho bà con một công việc để có thu nhập; hay đón bà con đến học cách trồng sâm hoặc cũng có khi là một sự giúp đỡ trực tiếp về vật chất lúc khó khăn... thành công là khi mình có thể mở ra cơ hội cho những người xung quanh.

"Tuy nhiên, từ một mô hình làm được đến việc nhiều hộ cùng làm hiệu quả còn có những điều kiện phải chuẩn bị. Kinh nghiệm của người đi trước giúp người mới bớt lúng túng; nguồn vốn giúp họ đầu tư; còn khả năng chăm sóc, tổ chức công việc và duy trì cuộc sống phải được tính theo hoàn cảnh từng gia đình" - Hồ Văn Lượng chia sẻ.

Đồng bào cần lắm sự đồng hành

Trường hợp của hai chàng trai Xơ Đăng Hồ Văn Téo và Hồ Văn Lượng cho thấy, nhu cầu vốn luôn gắn với năng lực sử dụng vốn. Khi được vay, người dân có thêm điều kiện thực hiện dự định; khi có kinh nghiệm và tính toán phù hợp, khoản vay mới có khả năng tạo ra kết quả lâu dài. Những lo ngại ban đầu của anh Téo về cây thối hỏng cũng nhắc đến yêu cầu quản lý rủi ro trong sản xuất. Bên cạnh việc mở rộng, người trồng cần được hỗ trợ kỹ thuật và có sự chuẩn bị cho tình huống bất lợi.

Từ trải nghiệm của mình, Hồ Văn Téo mong được tạo điều kiện tiếp cận thêm vốn để phát triển vườn. Khoản vay 50 triệu đồng đã giúp gia đình bắt đầu, nhưng quy mô lớn hơn sẽ cần nguồn lực bổ sung. Mong muốn ấy cần được cụ thể hóa bằng diện tích dự kiến, lượng giống, vật tư, công lao động và khả năng hoàn trả.

Còn Hồ Văn Lượng, dự định chế biến sản phẩm từ sâm lại đặt ra một bài toán khác. Ngoài nguồn nguyên liệu, anh cần chuẩn bị kiến thức quản lý, quy trình sản xuất, chất lượng sản phẩm và thị trường. Sự đồng hành phù hợp sẽ giúp người làm ăn nhận diện đầy đủ những việc phải chuẩn bị trước khi đầu tư. Khi ý chí làm ăn gặp nguồn vốn phù hợp, khi người vay được hướng dẫn và theo sát, cơ hội phát triển có thể đến với thêm nhiều gia đình đồng bào Xê Đăng. Từ những vườn sâm đã được gây dựng, điều đang tiếp tục lớn lên còn là kinh nghiệm, niềm tin và khả năng tự lo cho cuộc sống của người dân Trà Linh.

Dưới tán rừng Trà Linh, nguồn sâm quý giá do thiên nhiên ban tặng đang được bà con Xơ Đăng ngày ngày chăm sóc và phát triển. Quá trình ấy luôn có sự đồng hành của cấp ủy, chính quyền, các hội đoàn thể và ngân hàng. Đến ngày 30/6/2026, tính riêng tổng nguồn vốn tín dụng chính sách đã đầu tư tại Trà Linh đạt 48,439 tỷ đồng, tăng 2,033 tỷ đồng so với đầu năm; tổng dư nợ đạt 47,258 tỷ đồng, với 24 Tổ tiết kiệm và vay vốn đang hoạt động.

Tại hội nghị sơ kết ngày 13/7/2026, Chủ tịch UBND xã, Trưởng Ban đại diện HĐQT NHCSXH xã Trà Linh Trịnh Minh Hải đánh giá cao những đóng góp của nguồn vốn tín dụng chính sách đối với việc giảm nghèo và phát triển kinh tế bền vững tại địa phương. Đồng thời đề nghị, các thành viên Ban đại diện, hội, đoàn thể nhận ủy thác và các Tổ Tiết kiệm và vay vốn tăng cường kiểm tra, giám sát, đẩy mạnh giải ngân và nâng cao chất lượng tín dụng.

Việc giải ngân và kiểm tra cần được thực hiện gắn kết chặt chẽ với nhau. Làm sao để bất cứ người dân nào có nhu cầu, có đủ điều kiện cũng có vốn để đầu tư; đồng thời quá trình sử dụng vốn cần được theo dõi sát sao để kịp nhận ra những khó khăn; và khi có thành phẩm rồi, việc của chúng ta là tìm đầu ra ổn định, kết nối để nâng tầm giá trị của nguồn sâm quý giá... Có như vậy, bà con mới gắn bó với rừng và cuộc sống của đồng bào tại Trà Linh sẽ ngày càng khởi sắc.

Thái Bình