Để người dân được chăm sóc sức khỏe trọn đời

Ngày 8-4, tại hội thảo góp ý đề án tổ chức khám sức khỏe và khám sàng lọc cho người dân TP HCM giai đoạn 2026-2030, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy TP HCM Nguyễn Phước Lộc nhấn mạnh việc triển khai khám sức khỏe toàn dân nhằm hiện thực hóa Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị và Chương trình hành động số 08 của Ban Thường vụ Thành ủy thành phố. "Đây không chỉ là nhiệm vụ y tế mà còn là "cam kết chính trị mạnh mẽ" của Đảng bộ TP HCM, hướng tới chăm sóc sức khỏe toàn diện, liên tục, suốt vòng đời" - ông Lộc nói.

Mỗi người dân có một mã định danh y tế

PGS-TS-BS Nguyễn Anh Dũng, Phó Giám đốc Sở Y tế TP HCM, cho biết đề án nhằm cụ thể hóa các chủ trương lớn về bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Mục tiêu cốt lõi là bảo đảm 100% người dân TP HCM được khám, đánh giá sức khỏe, sàng lọc và tầm soát bệnh kịp thời. Đây không chỉ là một chương trình y tế đơn thuần mà còn mang tính chiến lược trong quản trị dân số và sức khỏe cộng đồng. "Với quy mô dân số hơn 15 triệu dân, mật độ cao, cơ cấu đa dạng, thành phố đang đối mặt với "gánh nặng kép" của bệnh truyền nhiễm và không lây nhiễm, đặc biệt trong bối cảnh già hóa dân số" - BS Dũng nêu rõ.

Tầm soát lao cộng đồng tại Trạm Y tế phường Tăng Nhơn Phú, TP HCM

Từ thực tế này, ngành y tế thành phố định hướng chuyển mạnh từ mô hình tập trung điều trị sang quản lý sức khỏe theo vòng đời. Trọng tâm là phát hiện sớm nguy cơ, chẩn đoán sớm bệnh và can thiệp kịp thời nhằm giảm chi phí điều trị và nâng cao chất lượng sống. Đề án được xây dựng trên quan điểm lấy người dân làm trung tâm, ưu tiên hiệu quả thực chất thay vì chạy theo số lượng. Đối tượng áp dụng là toàn bộ người dân sinh sống, học tập và làm việc tại thành phố. Các dịch vụ sẽ được tổ chức theo chuỗi liên thông gồm: Khám sức khỏe định kỳ (gói nền tảng), sàng lọc nguy cơ và tầm soát bệnh có tổ chức. Chỉ những bệnh có bằng chứng khoa học rõ ràng, hiệu quả chi phí cao và phù hợp năng lực triển khai mới được đưa vào, như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch, ung thư, viêm gan virus và lao.

Một trong những điểm nhấn quan trọng là việc xây dựng hệ thống quản lý sức khỏe số hóa. Mỗi người dân sẽ có một mã định danh y tế duy nhất, đi kèm hồ sơ sức khỏe điện tử xuyên suốt. Hệ thống này cho phép theo dõi lịch sử khám bệnh, chữa bệnh, hỗ trợ điều phối dịch vụ giữa các tuyến, đồng thời hạn chế trùng lặp và nâng cao hiệu quả quản lý. Cơ chế chi trả cũng được thiết kế theo hướng minh bạch, linh hoạt và không phân biệt giữa cơ sở công lập và tư nhân.

Sở Y tế cũng nêu ra mục tiêu không phải khám đại trà mà xây dựng chương trình chuẩn hóa, có điều phối và giám sát chất lượng liên tục. Giai đoạn 2026-2030 sẽ tập trung triển khai đồng bộ các hoạt động khám sức khỏe, sàng lọc và tầm soát, hướng tới hình thành hệ thống quản lý sức khỏe toàn dân. Cụ thể, năm 2026 hoàn thiện quy trình chuyên môn, dữ liệu và cơ chế chi trả; triển khai rộng gói khám nền tảng; xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử. Các năm tiếp theo mở rộng chương trình sàng lọc theo mô hình bệnh tật và nguồn lực. Đến năm 2030, hệ thống điều phối điện tử vận hành hoàn chỉnh, chủ động mời người dân tham gia khám thông qua nền tảng số.

Không chờ phê duyệt mới làm

Theo Sở Y tế, để triển khai hiệu quả, kiến nghị Sở Tài chính phối hợp xây dựng cơ chế chi trả áp dụng cho toàn mạng lưới cung ứng, bao gồm cả cơ sở công lập và ngoài công lập, trên cơ sở dữ liệu điện tử, tránh phân mảnh nguồn chi và tạo động lực huy động nguồn lực xã hội. Đồng thời, cho phép thí điểm ngay trong năm 2026 cơ chế chi trả dịch vụ công - tư theo kết quả hoàn thành gói dịch vụ tại một số cụm dân cư, khu công nghiệp, bệnh viện và phòng khám ngoài công lập đủ điều kiện.

Tại hội thảo, Phó Bí thư Thành ủy TP HCM Nguyễn Phước Lộc nhắc lại 3 nhiệm vụ trọng tâm vừa được Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang chỉ đạo. Đó là: Khám sức khỏe toàn dân; phát triển giáo dục, đặc biệt là y tế học đường và chăm lo nhà ở xã hội cho người lao động. Trong đó, y tế là trụ cột cùng giáo dục, môi trường để xây dựng TP HCM trở thành đô thị đáng sống vào 2030 và tầm nhìn đến năm 2045. Ngành y tế cần chuyển từ tư duy chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe chủ động, tiếp cận người dân khi còn khỏe. Y tế cơ sở là nền tảng, y tế chuyên sâu là động lực, chuyển đổi số là nguồn lực, đội ngũ y tế là trụ cột. Ưu tiên y tế dự phòng và chăm sóc ban đầu, đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh, già hóa dân số, gia tăng bệnh không lây nhiễm.

Lãnh đạo TP HCM đánh giá cao ngành y tế đã chủ động chuyển hướng từ "chữa bệnh là chính" sang "chăm sóc sức khỏe chủ động", xây dựng mô hình y tế đa tầng, đa cực, đa trung tâm, triển khai bệnh viện vệ tinh, mở cơ sở 2 của các bệnh viện lớn nhằm đưa đội ngũ chuyên gia xuống cơ sở, chuyển giao kỹ thuật và sẵn sàng ứng phó thảm họa, dịch bệnh… Yêu cầu ngành y tế cần đẩy mạnh chuyển đổi số, mở rộng sổ sức khỏe điện tử; phát huy vai trò cộng đồng, chăm lo nhóm yếu thế. "Không chờ đề án được phê duyệt hoàn chỉnh mới triển khai mà cần hành động ngay, tổ chức ra quân khám sức khỏe, hướng tới mỗi người dân được khám, tầm soát ít nhất 1 lần/năm với lộ trình thí điểm, mở rộng dần, gắn với địa bàn dân cư và mô hình chăm sóc ban đầu" - Phó Bí thư Thành ủy nhấn mạnh.

Bài và ảnh: HẢI YẾN