Đề nghị người Việt Nam ở nước ngoài là nhóm đặc thù trong phổ biến, giáo dục pháp luật

Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI, chiều 9/8, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội tiến hành thảo luận tại Hội trường về dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi).

Tại phiên thảo luận, các đại biểu Quốc hội bày tỏ thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật nhằm tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý, đáp ứng yêu cầu thực tiễn và nâng cao hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong tình hình mới. Đồng thời, các đại biểu tập trung góp ý vào việc xác định, tổ chức phổ biến, giáo dục pháp luật đối với nhóm đối tượng đặc thù.

Đóng góp ý kiến để luật thực sự bao quát và mang tính toàn diện, nhằm đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới, đại biểu Quốc hội Trần Thị Hồng An (Đoàn Quảng Ngãi) đề nghị, bổ sung một nhóm đối tượng rất quan trọng nhưng chưa được đề cập rõ nét trong dự thảo, đó là cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Quang cảnh phiên họp.

Nhấn mạnh nhằm kịp thời thể chế hóa Nghị quyết số 23-NQ/TW của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài vào dự thảo luật lần này, đại biểu đề xuất, cần chính thức luật hóa "Người Việt Nam ở nước ngoài" là nhóm đối tượng đặc thù.

Theo đó, dự thảo luật cần quy định rõ, đây là nhóm đối tượng được ưu tiên, hỗ trợ và có cơ chế phổ biến pháp luật riêng biệt. Điều này giúp tạo hành lang pháp lý đồng bộ để Nhà nước bố trí ngân sách, nguồn lực triển khai hàng năm một cách bài bản; bảo đảm quyền được tiếp cận thông tin pháp lý cho người Việt Nam ở nước ngoài.

Bên cạnh đó, đại biểu cũng đề nghị, bổ sung trách nhiệm của Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài vào luật. Theo đại biểu, các cơ quan này phải là đầu mối kiến tạo, phối hợp với mạng lưới hội đoàn, chuyên gia, trí thức kiều bào tại các nước để tổ chức triển khai các hoạt động tư vấn pháp luật tại các nước với những nội dung và hình thức phong phú, phù hợp với các đối tượng.

Đại biểu Quốc hội Trần Thị Hồng An (Đoàn Quảng Ngãi) phát biểu tại phiên họp.

Đại biểu cũng cho ý kiến, luật cần quy định rõ việc xây dựng Cổng thông tin pháp lý quốc gia số hóa cho kiều bào với nội dung luật phải được chuyển tải cần được đa dạng hóa như: infographic, video ngắn, trợ lý ảo trí tuệ nhân tạo để người Việt Nam tại nước ngoài dễ dàng tra cứu từ xa. “Đúng như Chủ tịch Quốc hội đã lưu ý, phải hướng tới sự tương tác đa chiều, có cơ chế tiếp nhận phản hồi, giải đáp vướng mắc trực tuyến”, đại biểu nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, đại biểu Quốc hội Vương Thị Hương (Đoàn Tuyên Quang) cho biết, tại Điều 2 của dự thảo luật quy định quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của công dân chưa quy định quyền, nghĩa vụ của người nước ngoài cư trú tại Việt Nam trong phổ biến giáo dục pháp luật và truyền thông chính sách.

Đại biểu nêu rõ, tại báo cáo giải trình, Cơ quan soạn thảo cho rằng, mặc dù dự thảo luật không quy định riêng nhưng tinh thần, mục tiêu, nội dung và trách nhiệm của các cơ quan vẫn được áp dụng đối với mọi người đang sinh sống, làm việc, học tập hợp pháp tại Việt Nam. Quyền tiếp cận thông tin của người nước ngoài đã được pháp luật chuyên ngành điều chỉnh.

Đại biểu Quốc hội Vương Thị Hương (Đoàn Tuyên Quang) phát biểu tại phiên họp.

Đại biểu cho rằng, tinh thần áp dụng không thể thay thế cho một quy phạm xác định quyền. Luật Tiếp cận thông tin cho phép người nước ngoài cư trú tại Việt Nam yêu cầu cung cấp thông tin liên quan trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ của mình. Tuy nhiên, quyền yêu cầu cung cấp thông tin không đồng nhất với quyền được tiếp cận thụ hưởng hoạt động phổ biến giáo dục pháp luật và truyền thông chính sách.

Trong khi Điều 1 điều chỉnh trách nhiệm của cơ quan tổ chức cá nhân và đối tượng áp dụng rộng rãi, Điều 2 lại chỉ xác định chủ thể có quyền là công dân. Quy định như vậy chưa bảo đảm được tính thống nhất trong nội bộ dự thảo và cũng chưa phản ánh được đầy đủ nhu cầu tiếp cận pháp luật của người nước ngoài cư trú tại Việt Nam.

Do vậy đại biểu đề nghị, cơ quan soạn thảo bổ sung thêm một khoản tại Điều 2 theo hướng: “Người nước ngoài cư trú tại Việt Nam có quyền tiếp cận, thụ hưởng hoạt động phổ biến giáo dục pháp luật và truyền thông chính sách đối với nội dung liên quan trực tiếp đến quyền lợi ích hợp pháp và nghĩa vụ của mình; có nghĩa vụ tuân thủ Hiến pháp và pháp luật Việt Nam”.

Nhật Minh