ĐBQH: Ưu tiên ngân sách để cán bộ, công chức sống được bằng tiền lương

Ưu tiên nguồn lực cải cách tiền lương khu vực công

Chiều 22/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI thảo luận ở hội trường về định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất Luật Ngân sách Nhà nước và Luật Đầu tư công).

Đại biểu Nguyễn Khánh Vũ (đoàn Quảng Trị). Ảnh: Media Quốc hội.

Tham gia thảo luận, đại biểu Nguyễn Khánh Vũ (đoàn Quảng Trị) quan tâm đến chính sách tiền lương và an sinh xã hội trong các quy định về thu, chi ngân sách.

Đại biểu dẫn Nghị quyết số 27 của Trung ương về cải cách chính sách tiền lương, trong đó xác định mục tiêu bảo đảm cán bộ, công chức, viên chức có thể sống được bằng lương.

Tuy nhiên, theo đại biểu, việc cụ thể hóa nguyên tắc này trong dự thảo Luật Ngân sách nhà nước vẫn chưa thực sự đồng bộ. Quy định về các lĩnh vực ưu tiên bố trí ngân sách chưa thể hiện rõ nguyên tắc ưu tiên nguồn lực cho chính sách tiền lương.

Đáng chú ý, quy định về sử dụng nguồn tăng thu sau khi thực hiện các nhiệm vụ ưu tiên khác đang đặt việc bổ sung nguồn thực hiện cải cách tiền lương ở vị trí cuối cùng. Đại biểu cho rằng cách quy định này có thể khiến việc bố trí nguồn lực cho cải cách tiền lương trở nên bị động trong quá trình điều hành ngân sách.

Đại biểu dẫn chứng, mức lương cơ sở hiện nay là 2,53 triệu đồng, công chức bậc đại học có mức lương khởi điểm khoảng 5,92 triệu đồng/tháng, ở khu vực tư nhân, theo quy định của Bộ Luật Lao động và các Nghị định liên quan, mức lương tối thiểu vùng hiện dao động từ 3,7 - 5,31 triệu đồng một tháng.

Theo đại biểu, thực tế thu nhập của người lao động khu vực công và khu vực tư vẫn chịu nhiều áp lực, nhất là tại các đô thị lớn, nơi chi phí sinh hoạt cao.

Từ những phân tích trên, đại biểu Nguyễn Khánh Vũ đề nghị bổ sung nguyên tắc ưu tiên cân đối, bố trí nguồn lực ngân sách cho chính sách tiền lương khu vực công. Đồng thời, nghiên cứu sửa đổi chính sách tiền lương đối với khu vực tư theo quy định của Bộ luật Lao động, hướng tới mục tiêu cán bộ, công chức, viên chức và người lao động có thu nhập đủ đáp ứng cuộc sống từ chính tiền lương của mình.

Đại biểu cũng đề nghị sửa đổi quy định về phương án sử dụng nguồn tăng thu, giảm chi ngân sách nhà nước hằng năm theo hướng nâng thứ tự ưu tiên đối với nguồn thực hiện chính sách tiền lương, thay vì để nhiệm vụ này ở vị trí sau cùng.

Đại biểu Nguyễn Thành Trung (đoàn Lào Cai). Ảnh: Media Quốc hội.

Gắn trách nhiệm người đứng đầu với cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm

Nói về hiệu quả của các dự án đầu tư công, đại biểu Nguyễn Thành Trung (đoàn Lào Cai) cho biết, nhìn vào thực tế các năm qua, chúng ta không khỏi băn khoăn trước nghịch lý là quy trình thủ tục phê duyệt dự án ngày càng chặt chẽ, nhưng hiệu quả đầu tư công của chúng ta vẫn chưa đạt như kỳ vọng.

Theo đại biểu đoàn Lào Cai, một dự án giải ngân đúng tiến độ, hồ sơ thanh quyết toán đầy đủ theo quy định nhưng công trình đó đắp chiếu, không phát huy hiệu quả kinh tế - xã hội thì về mặt thủ tục là đúng pháp luật, nhưng về mặt kinh tế là chưa tối ưu hiệu quả sử dụng ngân sách và gây lãng phí nguồn lực.

Ngược lại, một người đứng đầu dám nghĩ, dám làm, muốn linh hoạt điều chỉnh để công trình hoàn thành sớm hơn, mang lại nhiều lợi ích hơn thì luôn phải đối mặt với rủi ro pháp lý do vượt rào thủ tục.

"Chính tư duy quản trị cũ này đã tạo ra một lực cản vô hình, đẩy đội ngũ cán bộ thực thi vào trạng thái an toàn và cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng ách tắc giải ngân vốn đầu tư công", đại biểu đoàn Lào Cai quan điểm.

Từ các phân tích trên, đại biểu cho rằng cần chuyển dịch toàn diện sang quản lý ngân sách và đầu tư dựa trên kết quả thực tế. Đưa nguyên tắc hiệu quả kinh tế - xã hội làm thước đo để phân bổ và đánh giá nguồn lực. Việc giao vốn không thể dựa vào các danh mục cơ học hay cơ chế "xin - cho", mà phải dựa trên báo cáo đánh giá tác động kinh tế - xã hội định lượng trước khi phê duyệt.

Cần ưu tiên bố trí vốn cho những dự án có hiệu quả kinh tế - xã hội, giải quyết được nhiều điểm nghẽn hạ tầng. Ngoài ra cần cá thể hóa trách nhiệm người đứng đầu gắn liền với cơ chế bảo vệ cán bộ đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm.

Bên cạnh đó, cần xác định rõ người đứng đầu cơ quan chủ quản, chủ đầu tư không chỉ chịu trách nhiệm về tính hợp pháp của hồ sơ mà còn phải chịu trách nhiệm về tính hiệu quả thực tế của công trình sau khi công trình đưa vào vận hành.

"Luật phải thiết kế một cơ chế an toàn nếu người đứng đầu chứng minh được việc điều chỉnh quy trình là vì lợi ích của dự án, không có động cơ vụ lợi hay tham nhũng, mang lại hiệu quả cho Nhà nước cần được miễn trừ trách nhiệm pháp lý đối với các vi phạm thủ tục hành chính thông thường", ông Trung đề xuất.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn. Ảnh: Media Quốc hội.

Yến Chi