ĐBQH Cà Mau đề xuất tháo gỡ vướng mắc, hoàn thiện chính sách về nhà ở

Hiện nay, dự thảo Luật Nhà ở và dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản đều có quy định điều chỉnh một số giao dịch mua bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở, dễ dẫn đến tình trạng chồng chéo. Đại biểu cho rằng cần rà soát kỹ lưỡng để xác định rõ phạm vi điều chỉnh đối với từng loại giao dịch nhà ở.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Duy Thanh phát biểu đóng góp ý kiến tại Hội trường.

Dẫn chứng từ thực tế, đại biểu chỉ ra: Đối với phần nhà ở thương mại bán, cho thuê mua trong dự án nhà ở cho thuê, dự thảo Luật Nhà ở có trường hợp không bắt buộc thực hiện bảo lãnh nhà ở hình thành trong tương lai. Trong khi đó, dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản lại quy định bắt buộc phải có cơ chế bảo lãnh. Mặc dù cùng một loại giao dịch và rủi ro của người mua nhà hình thành trong tương lai không thay đổi, việc áp dụng hai chế độ pháp lý khác nhau tùy thuộc vào tên gọi dự án dễ gây lúng túng cho doanh nghiệp trong quá trình thực thi.

Xác định rõ nghĩa vụ tài chính trước khi quyết định đầu tư

Đối với quy định cho phép doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê bằng quỹ đất trong dự án, quỹ đất ở vị trí khác hoặc bằng tiền, đại biểu Nguyễn Duy Thanh bày tỏ sự đồng tình cao với chủ trương huy động nguồn lực doanh nghiệp cùng Nhà nước giải quyết nhu cầu nhà ở cho người dân.

Tuy nhiên, do các nghĩa vụ này ảnh hưởng trực tiếp đến quỹ đất, tổng mức đầu tư và phương án tài chính của dự án, đại biểu kiến nghị cơ quan soạn thảo cần hoàn thiện quy định theo hướng: Nghĩa vụ tài chính phải được tính toán, xác định cụ thể ngay từ đầu, trước khi doanh nghiệp quyết định đầu tư và giữ ổn định trong suốt quá trình triển khai. Đồng thời, cần làm rõ mối quan hệ giữa nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê (có cộng dồn hay cho phép lựa chọn, hoán đổi) để giúp nhà đầu tư chủ động đánh giá chính xác tính khả thi của dự án.

Không phát sinh thêm thủ tục hành chính

Về quy định Chương trình phát triển nhà ở cấp tỉnh, đại biểu đánh giá đây là công cụ quản lý cần thiết, giúp địa phương chủ động dự báo nhu cầu và cân đối nguồn lực. Dù vậy, việc dự thảo yêu cầu dự án phải "phù hợp với Chương trình phát triển nhà ở" cần được cân nhắc mức độ phù hợp sao cho hợp lý, tránh vô tình tạo thêm một "tầng" thủ tục hành chính không cần thiết.

Đáng chú ý, trong giai đoạn triển khai sắp xếp các đơn vị hành chính, nhiều địa phương chưa kịp ban hành chương trình thay thế, dẫn đến nguy cơ các dự án bị đình trệ. Đại biểu đề nghị tích hợp việc đánh giá sự phù hợp này ngay trong các thủ tục đầu tư hiện có, không tạo thêm thủ tục riêng biệt; đồng thời cần có cơ chế tháo gỡ linh hoạt trong thời gian địa phương chưa kịp ban hành hoặc điều chỉnh chương trình, đảm bảo không làm ách tắc các dự án đã đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý khác.

Siết chặt quản lý căn hộ chung cư lưu trú ngắn hạn

Liên quan đến quy định cấm sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở nhưng loại trừ trường hợp "lưu trú ngắn hạn", đại biểu nhận định mô hình cho thuê căn hộ theo ngày, theo tuần qua các nền tảng công nghệ đang phát triển rất mạnh mẽ, kéo theo nhiều vấn đề phức tạp về an ninh trật tự, công tác quản lý cư trú, phòng cháy, chữa cháy và sinh hoạt chung của cư dân.

Từ thực tế đó, đại biểu kiến nghị không nên chỉ dừng lại ở việc quy định chung chung "lưu trú ngắn hạn" như một trường hợp ngoại lệ trong điều cấm. Ngược lại, Luật cần làm rõ bản chất đây là hoạt động cho thuê nhà ở ngắn hạn hay kinh doanh dịch vụ lưu trú. Trên cơ sở đó, xác định khung pháp lý điều chỉnh phù hợp, làm rõ trách nhiệm của chủ căn hộ và đơn vị quản lý, vận hành chung cư. Việc quy định minh bạch, rõ ràng sẽ vừa tạo điều kiện cho chủ sở hữu khai thác tài sản hợp pháp, vừa bảo đảm môi trường sống an toàn, văn minh cho cộng đồng cư dân chung cư./.

Lê Hằng