Đẩy nhanh tiến độ khám sức khỏe miễn phí toàn dân: Tháo gỡ vướng mắc từ cơ sở

Người dân được khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí ngày 5/6/2026 tại xã Yên Bình, tỉnh Lào Cai. Ảnh: Cổng thông tin điện tử xã Yên Bình, tỉnh Lào Cai

Kết quả triển khai và tiến độ thực hiện tại các địa phương

Trong giai đoạn vừa qua, các tỉnh Lâm Đồng, Lào Cai và Lai Châu đã chủ động triển khai chiến dịch khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho nhân dân. Sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị đã mang lại những kết quả ban đầu đáng ghi nhận, song tiến độ lại có sự khác biệt rõ rệt giữa các vùng miền.

Tại Lâm Đồng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đinh Văn Tuấn cho biết địa phương đã triển khai kế hoạch rất sớm. Tính đến ngày 25/7/2026, toàn tỉnh khám cho 747.534 người, đạt 19,2% kế hoạch. Tiến độ chênh lệch lớn giữa các nhóm: trẻ em dưới 6 tuổi đạt 62,3%, từ 6 đến 18 tuổi đạt 69,5%, nhưng người trên 18 tuổi mới đạt 3%. Về dữ liệu, toàn tỉnh có khoảng 2,35 triệu người (60,3% dân số) có thông tin sức khỏe. Trên Cổng dữ liệu Bộ Y tế, số người có dữ liệu khám đạt hơn 2,85 triệu (75,4% dân số) và 858.523 người (22,6%) đã tạo Sổ sức khỏe điện tử.

Tại Lào Cai, tính đến hết ngày 30/6/2026, tỉnh đã thực hiện khám cho 921.292/1.747.475 người, đạt 52,72% dân số; trong đó, khám định kỳ đạt 370.898 người (21,22% dân số), vượt chỉ tiêu 50% đối tượng quý II/2026. Một số xã đạt tỷ lệ rất cao như Mường Hum (84,54%), A Mú Sung (74,17%), Y Tý (70,6%). Ngược lại, một số nơi đạt rất thấp như Chấn Thịnh (12,11%), Trung Tâm (21,04%), Văn Chấn (21,11%). Kết quả này giúp phát hiện sớm bệnh lý và tạo dữ liệu lập hồ sơ sức khỏe điện tử liên thông VNeID.

Tại Lai Châu, đến ngày 29/7/2026, toàn tỉnh khám được 320.465/498.100 người dân sau rà soát, đạt 64,34% (tương đương 80,1% số dân có mặt). Một số xã đạt trên 80% như Pa Tần (88,6%), Mường Mô (87,27%), Bum Nưa (88,46%), Mù Cả (88,14%), nhưng một số nơi vẫn dưới 50%. Tỉnh đã cấp tài khoản cho 10 đơn vị thực hiện khám và tạo lập 64.911 hồ sơ trên Sổ sức khỏe điện tử EMRHUB.

Nhận diện khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn cơ sở

Dù đạt kết quả bước đầu, thực tiễn triển khai tại cả ba địa phương cho thấy nhiều vướng mắc về cơ chế, tài chính, nhân lực và hạ tầng kỹ thuật.

Tại Lâm Đồng, sau khi áp dụng mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 01/7/2026, nhiệm vụ khám được chuyển giao cho UBND cấp xã khiến tiến độ chậm lại. Các địa phương lúng túng trong rà soát đối tượng, lập dự toán, lựa chọn đơn vị thực hiện và thanh quyết toán cho các trường hợp khám trước ngày 30/6. Nhiều trạm y tế chưa đủ điều kiện khám cho người từ 6 tuổi trở lên. Tỉnh thiếu nhân lực y tế chuyên khoa, cán bộ CNTT; trang thiết bị như máy X-quang, máy xét nghiệm chưa đáp ứng; hạ tầng mạng vùng sâu còn hạn chế.

Tại Lào Cai, khó khăn lớn nhất là một số trung tâm y tế khu vực và phòng khám đa khoa thiếu bác sĩ chuyên khoa, thiếu nhân lực làm cận lâm sàng và máy X-quang. Áp lực công việc gia tăng khi vừa khám chiến dịch vừa phải bảo đảm khám chữa bệnh thường xuyên. Hạ tầng CNTT chưa ổn định và việc chuẩn hóa dữ liệu trên Cổng dữ liệu quốc gia chưa hoàn thiện cũng ảnh hưởng tiến độ liên thông.

Tại Lai Châu, rào cản chính là tiến độ triển khai giữa các địa phương chưa đồng đều, tỷ lệ khám tại một số xã vùng sâu, vùng xa vẫn còn đạt dưới 50%.

Giải pháp trọng tâm đẩy nhanh tiến độ tại Lâm Đồng

Để hoàn thành mục tiêu 100% người dân được khám sức khỏe miễn phí trước ngày 30/11/2026, tỉnh Lâm Đồng đã đề ra các giải pháp chỉ đạo quyết liệt.

Bà Phạm Thị Phúc - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBMTTQ Việt Nam tỉnh - yêu cầu đánh giá kỹ tồn tại giai đoạn 1 để thực hiện hiệu quả giai đoạn 2. Bà Phúc giao Sở Y tế chủ trì phối hợp ban hành hướng dẫn thống nhất về lập dự toán, quy trình lựa chọn đơn vị và hồ sơ thủ tục cho cấp xã; đồng thời điều phối nguồn lực tuyến tỉnh hỗ trợ các địa bàn dân số đông. Các địa phương cần tăng cường vận động người dân tham gia và chủ động báo cáo khó khăn để tỉnh tháo gỡ.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đinh Văn Tuấn quán triệt xem đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, yêu cầu cấp xã rà soát số người chưa khám, tổ chức khám ngay từ đầu tháng 8/2026 và chỉ đạo khám sức khỏe học sinh đầu năm học. Đại diện Sở Tài chính cho biết sẽ phối hợp với Sở Y tế ban hành hướng dẫn liên ngành về lập dự toán và lựa chọn nhà thầu, trong đó có thể áp dụng chỉ định thầu rút gọn đối với trường hợp đủ điều kiện. Sở Y tế chịu trách nhiệm hướng dẫn chuyên môn, liên thông dữ liệu, tạo lập Sổ sức khỏe điện tử và tăng cường giám sát.

Bệnh viện đa khoa Phong Thổ, Lai Châu phối hợp với Ban Chỉ đạo khám sức khỏe toàn dân trên địa bàn xã Phong Thổ tổ chức khám sức khỏe miễn phí cho nhân dân bản Pờ Ma Hồ ngày 26/6/2026. Ảnh: xaphongtho.laichau.gov.vn

Nhiệm vụ và lộ trình triển khai tại Lào Cai và Lai Châu

Hướng tới mục tiêu bao phủ toàn dân, tỉnh Lào Cai và Lai Châu tiếp tục đề ra các giải pháp đồng bộ sát với thực tế địa bàn.

Tỉnh Lào Cai tiếp tục rà soát đối tượng chưa khám, đẩy mạnh tuyên truyền tại thôn, bản; ưu tiên khám lưu động vùng sâu, vùng xa. Tỉnh chủ động huy động nhân lực, nhờ bệnh viện tuyến trên hỗ trợ chuyên môn, thiết bị; đẩy nhanh hoàn thiện hạ tầng CNTT để cập nhật dữ liệu chính xác lên Sổ sức khỏe điện tử VNeID và tăng cường kiểm tra các xã có tỷ lệ thấp, hướng tới mục tiêu quản lý sức khỏe toàn dân đến năm 2030.

Tỉnh Lai Châu đẩy mạnh chiến dịch cao điểm "90 ngày đêm", rà soát chính xác dân số có mặt để tổ chức khám vét tại các bản tỷ lệ thấp, quyết tâm hoàn thành trước ngày 1/10/2026. Tỉnh tăng cường nhân lực tuyến tỉnh hỗ trợ cấp xã, duy trì các điểm khám cố định và lưu động kể cả ngày nghỉ, ngoài giờ. Đồng thời, ngành y tế tỉnh đẩy nhanh tạo lập Sổ sức khỏe điện tử VNeID, cập nhật kết quả khám và triển khai hồ sơ bệnh án điện tử đúng tiến độ./.

MINH ANH