Đẩy nhanh cấp mã số vùng trồng, tạo thuận lợi cho xuất khẩu nông sản

Ngày 31/7/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP quy định đơn giản hóa thủ tục hành chính về mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói. Nghị quyết ra đời được kỳ vọng tháo gỡ những "điểm nghẽn" trong cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, tạo thuận lợi cho xuất khẩu nông sản.

Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Quốc Mạnh, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật - Bộ Nông nghiệp và Môi trường về vấn đề này.

Ông Nguyễn Quốc Mạnh, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật - Bộ Nông nghiệp và Môi trường (bìa trái) trao đổi với phóng viên Báo Công Thương

- Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 36/2026/NQ-CP (Nghị quyết 36) về đơn giản hóa thủ tục hành chính về mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói. Xin ông cho biết ý nghĩa của nghị quyết này?

Ông Nguyễn Quốc Mạnh: Nghị quyết 36 được ban hành nhằm tháo gỡ những vướng mắc trong công tác cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói. Đây là thời điểm rất phù hợp khi sầu riêng- mặt hàng xuất khẩu chủ lực - chuẩn bị bước vào vụ thu hoạch chính tại khu vực Tây Nguyên.

Ngay sau khi nghị quyết được ban hành, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức hội nghị toàn quốc để quán triệt, hướng dẫn triển khai và chỉ đạo các địa phương khẩn trương thực hiện việc cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói theo quy định mới.

Đoàn công tác của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật - Bộ Nông nghiệp và Môi trường khảo sát tại các vườn sầu riêng ở Đắk Lắk.

- Những điểm mới đáng chú ý của Nghị quyết 36 là gì, thưa ông?

Ông Nguyễn Quốc Mạnh: Điểm mới đầu tiên là toàn bộ quy trình cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói được thực hiện theo hình thức trực tuyến, liên thông từ cấp xã lên cấp tỉnh, Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Sau đó, dữ liệu được chuyển sang cơ quan có thẩm quyền của nước nhập khẩu. Việc triển khai trên Cổng Dịch vụ công quốc gia sẽ giúp rút ngắn thời gian xử lý, giảm chi phí và đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Thứ hai, nghị quyết bãi bỏ rào cản về diện tích. Mọi diện tích sầu riêng, dù lớn hay nhỏ, đều có thể được cấp mã số vùng trồng. Tuy nhiên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường vẫn khuyến khích người dân liên kết thành hợp tác xã hoặc vùng sản xuất tập trung để giảm chi phí phân tích, kiểm nghiệm và thuận lợi hơn khi xuất khẩu.

Thứ ba, mã số vùng trồng được cấp theo từng loại cây trồng, không phân biệt trồng thuần hay trồng xen. Điều này khắc phục bất cập trước đây tại nhiều vùng sản xuất có diện tích trồng xen lớn, giúp mỗi loại cây trong cùng khu vườn đều có mã số riêng, đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc.

Nông dân mong muốn sớm được cấp mã số vùng trồng để thuận lợi bán sầu riêng.

- Tỉnh Đắk Lắk đang triển khai chiến dịch cao điểm "30 ngày đêm" nhằm số hóa, chuẩn hóa dữ liệu mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói. Bộ sẽ hỗ trợ địa phương như thế nào?

Ông Nguyễn Quốc Mạnh: Chiến dịch "30 ngày đêm" của tỉnh Đắk Lắk sẽ góp phần đẩy nhanh việc cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, bảo đảm hoạt động sản xuất, lưu thông và xuất khẩu sầu riêng không bị gián đoạn.

Để đồng hành cùng các địa phương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thành lập các đoàn công tác gồm đại diện Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Cục Quản lý đất đai, Cục Chuyển đổi số, Trung tâm Khuyến nông quốc gia... trực tiếp hỗ trợ cơ sở.

Các đoàn sẽ hướng dẫn cán bộ cấp xã thực hiện quy trình cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói theo phân cấp mới. Đây là nhiệm vụ hoàn toàn mới đối với cấp xã nên cần được tập huấn để cán bộ có thể tiếp nhận, xử lý hồ sơ ngay trong thời gian triển khai chiến dịch.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đang hoàn thiện quy trình liên thông dữ liệu từ cấp xã lên cấp tỉnh, từ cấp tỉnh về Bộ để chuyển thông tin sang các nước nhập khẩu. Dự kiến từ ngày 10 đến 15/8, toàn bộ hệ thống sẽ vận hành đồng bộ. Các địa phương có nhu cầu sẽ tiếp tục được Bộ tổ chức đào tạo, tập huấn trực tiếp.

Tỉnh Đắk Lắk đang triển khai chiến dịch cao điểm "30 ngày đêm" nhằm số hóa, chuẩn hóa dữ liệu mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói.

- Khi thủ tục được đơn giản hóa, công tác hậu kiểm sẽ được thực hiện như thế nào để bảo đảm chất lượng mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói?

Ông Nguyễn Quốc Mạnh: Theo Nghị quyết 36, việc cấp mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu thực hiện theo hình thức tiền kiểm. Đối với mã số phục vụ tiêu thụ trong nước hoặc theo cơ chế ủy quyền của nước nhập khẩu sẽ áp dụng hậu kiểm.

Cả tiền kiểm và hậu kiểm đều được giao cho cấp xã thực hiện vì đây là cấp chính quyền gần người dân nhất, nắm sát tình hình sản xuất và có điều kiện giám sát thường xuyên.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng sẽ thành lập các đoàn công tác xuống tận địa phương, kể cả cấp xã, để hướng dẫn thực hiện đúng quy trình tiền kiểm, hậu kiểm cũng như quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, bảo đảm đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

- Xin cảm ơn ông!

UBND tỉnh Đắk Lắk vừa ra mắt Bản đồ số nông sản, sản phẩm OCOP và du lịch thôn, buôn, đồng thời phát động chiến dịch cao điểm "30 ngày đêm" nhằm số hóa, chuẩn hóa dữ liệu mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, kết nối với Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.Trong chiến dịch kéo dài đến ngày 7/9, Đắk Lắk sẽ số hóa gần 280 mã số vùng trồng với khoảng 7.500 ha và 42 cơ sở đóng gói đủ điều kiện xuất khẩu; đồng thời hoàn thiện hồ sơ cho 338 mã số vùng trồng cùng hơn 93 cơ sở đóng gói đề nghị cấp mới.Ông Đỗ Hữu Huy, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk cho biết “30 ngày đêm” là chiến dịch cấp bách, nhất là khi sầu riêng đang bước vào vụ thu hoạch và thị trường xuất khẩu ngày càng siết chặt yêu cầu về truy xuất nguồn gốc. Ông yêu cầu các sở, ngành, địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã tập trung rà soát, chuẩn hóa và cập nhật dữ liệu, phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm. Người đứng đầu phải trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng thực hiện.

Cao Nguyên