Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong công tác bầu cử

Hạ tầng viễn thông, phần mềm quản lý bầu cử cùng nhiều tiện ích số không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý dữ liệu, hỗ trợ công tác tổng hợp, báo cáo nhanh chóng, chính xác, mà còn góp phần bảo đảm tính minh bạch, khách quan trong toàn bộ quá trình tổ chức bầu cử.

Đảm bảo thông tin thông suốt

Ngoài việc theo dõi khu vực bỏ phiếu trên thẻ cử tri, theo dõi danh sách người ứng cử và danh sách cử tri được niêm yết công khai tại các khu vực bỏ phiếu và Ủy ban nhân dân cấp xã, công dân có thể sử dụng chức năng Bầu cử quốc hội trên VNeID để theo dõi khu vực bỏ phiếu và danh sách người ứng cử. Ảnh: Phạm Kiên/TTXVN

Yếu tố quan trọng nhất trong chuyển đổi số bầu cử là dữ liệu. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác bầu cử không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý dữ liệu mà còn bảo đảm việc báo cáo nhanh chóng, chính xác, đồng thời góp phần tăng cường tính minh bạch trong toàn bộ quá trình tổ chức bầu cử.

Văn phòng Hội đồng Bầu cử Quốc gia, Ủy ban Công tác Đại biểu và Văn phòng Quốc hội đã phối hợp với Tập đoàn Viettel triển khai nhóm hệ thống phục vụ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 gồm 3 hệ thống chính: Cổng thông tin bầu cử quốc gia địa chỉ: https://hoidongbaucu.quochoi.vn/. Đây là trang thông tin giúp người dân cập nhật thông tin mới nhất, chính thống nhất về công tác bầu cử; cung cấp thông tin bầu cử. Cử tri có thể theo dõi tiến trình và công bố kết quả theo thời gian thực. Với đại biểu tham gia ứng cử, có thể tạo hồ sơ ứng cử trực tuyến bằng đăng nhập qua VNeID.

Hệ thống quản lý công tác bầu cử: https://congtacdaibieu.quochoi.vn/ là nền tảng trung tâm, số hóa toàn bộ quy trình nghiệp vụ bầu cử - từ công tác chuẩn bị, phân cấp, phân quyền, đến hiệp thương, lập danh sách ứng cử và tổng hợp kết quả bầu cử. Hệ thống thông tin quản lý và hỗ trợ Văn phòng Hội đồng bầu cử quốc gia, Ủy ban bầu cử các cấp trong việc tổ chức, quản lý thông tin trong quá trình bầu cử. Hệ thống giúp tập trung, quản lý toàn bộ danh sách người ứng cử, trúng cử; tự động tổng hợp, thống kê số liệu bầu cử từ các Ủy ban bầu cử các cấp về Hội đồng bầu cử Quốc gia, cung cấp báo cáo phục vụ công tác nghiệp vụ trong quá trình bầu cử.

Hệ thống quản lý hồ sơ đại biểu, số hóa hồ sơ lý lịch, quá trình công tác, hoạt động và kết quả tham gia của từng đại biểu trong suốt nhiệm kỳ, hình thành cơ sở dữ liệu thống nhất, đầy đủ và liên thông từ Trung ương đến địa phương.

Đồng bào Xơ Đăng (xã Trà Linh, thành phố Đà Nẵng) theo dõi trên điện thoại các video clip, inforgraphic hướng dẫn cách thức đi bỏ phiếu. Ảnh: Trần Tĩnh/TTXVN

Tập đoàn Viettel đánh giá, với 80.000 điểm bầu cử trải rộng, người dân tham gia rải rác, không tập trung vào 1 thời điểm nên biến động lưu lượng khó dự báo. Vì vậy thay vì phương thức giám sát thủ công, Tổng công ty Mạng lưới Viettel áp dụng triệt để hệ thống tự động tối ưu mạng lưới (SON), giám sát 24/24 giờ.

Ngay khi phát hiện điểm bầu cử có lượng người tập trung đông, lưu lượng dữ liệu tăng đột biến, hệ thống SON sẽ kích hoạt cơ chế tự động cân bằng tải. Tài nguyên mạng sẽ được điều phối linh hoạt từ các trạm lân cận sang trạm đang chịu tải cao trong thời gian thực. Quá trình này diễn ra hoàn toàn tự động, loại bỏ độ trễ của việc can thiệp thủ công, giúp ngăn chặn triệt để tình trạng nghẽn mạng cục bộ.

Tổng công ty Viễn thông MobiFone đã xây dựng phương án, kế hoạch, kịch bản ứng phó cho sự kiện quan trọng, xác định rõ vai trò của doanh nghiệp trong việc góp phần bảo đảm thông tin liên lạc phục vụ nhân dân, các cơ quan Đảng, Nhà nước và chính quyền các cấp trong ngày hội lớn của toàn dân.

Đối với công tác bảo đảm an toàn và chất lượng mạng lưới, Tổng công ty đã tổ chức rà soát, đánh giá toàn diện hệ thống viễn thông và công nghệ thông tin. Các node mạng được kiểm soát tải ở mức an toàn, các hướng lưu lượng và cổng kết nối internet được giám sát chặt chẽ nhằm duy trì khả năng phục vụ ổn định. Hệ thống ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ khách hàng được kiểm tra năng lực xử lý, đảm bảo mức độ sẵn sàng cao và có phương án dự phòng.

Đối với mạng lưới vô tuyến, MobiFone bố trí lực lượng kỹ thuật tại 34 tỉnh, thành phố; đồng thời triển khai các giải pháp kỹ thuật như mở rộng tần số tại các khu vực có nguy cơ tăng lưu lượng và chuẩn bị sẵn các trạm phát sóng lưu động để phục vụ khi cần thiết.

MobiFone tăng cường các lớp phòng thủ an toàn thông tin, quản lý và cập nhật kịp thời các bản vá lỗ hổng bảo mật; đồng thời duy trì kênh phối hợp, trao đổi thông tin với các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an và các đối tác chuyên môn nhằm kịp thời phát hiện, xử lý các nguy cơ tấn công mạng.

Đối với các hệ thống thông tin quan trọng như cổng thông tin điện tử, hệ thống hành chính công, MobiFone phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý nhà nước triển khai đồng bộ các giải pháp bảo đảm an toàn thông tin. Hoạt động giám sát mạng lưới được thực hiện tập trung tại ba trung tâm điều hành ở Hà Nội, Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh với đội ngũ kỹ sư trực 24/7. Các hệ thống giám sát hiện đại, ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo được sử dụng nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu suy giảm chất lượng dịch vụ và hỗ trợ xử lý sự cố kịp thời

VNPT yêu cầu các đơn vị tăng cường giám sát, đảm bảo hoạt động an toàn, ổn định các hệ thống, hạ tầng mạng lưới, dịch vụ. Các đơn vị của VNPT sẵn sàng triển khai các phương án bảo đảm an toàn, an ninh thông tin trong thời gian diễn ra bầu cử, tập trung vào hệ thống, hạ tầng, dịch vụ phục vụ tại địa điểm tổ chức bầu cử.

Từ ngày 11/3, VNPT Hà Nội đã hoàn tất chuẩn bị, sẵn sàng bảo vệ an toàn mạng lưới ở mức cao nhất. VNPT Hà Nội hoàn thành rà soát mạng số liệu chuyên dùng, bảo đảm các đường truyền vận hành không gián đoạn; bố trí nhân sự kỹ thuật viên trực tại 126 xã, phường trên địa bàn để đảm bảo mạng lưới thông suốt và vận hành phần mềm quản lý thông tin bầu cử.

Trong ngày diễn ra bầu cử 15/3, VNPT Hà Nội thiết lập chế độ "Phong tỏa" đối với mạng lưới: Dừng toàn bộ các tác động kỹ thuật như công tác tu bổ, sửa chữa tối ưu hóa mạng lưới tại khu vực phục vụ bầu cử trong những ngày cao điểm để đảm bảo tính ổn định tuyệt đối của dịch vụ.

Hệ thống điều hành được triển khai 24/7: Trung tâm Hạ tầng VNPT Hà Nội là đơn vị kết nối trực tiếp với Thành ủy, UBND Thành phố và Sở Khoa học và Công nghệ để tiếp nhận và xử lý yêu cầu hỗ trợ ngay lập tức, đồng thời đơn vị cũng phân công kỹ thuật viên trực chiến tại 100% các điểm bầu cử xã, phường. Mỗi điểm cầu đều có nhân sự chuyên trách sẵn sàng ứng cứu thông tin tại chỗ.

Đa dạng cách thức ứng dụng công nghệ số

Công nghệ được ứng dụng tại mỗi khu vực bỏ phiếu, tạo thuận lợi tốt nhất cho cử tri tìm hiểu về bầu cử. Ảnh: Thanh Tùng/TTXVN

Với sự chủ động và linh hoạt trong ứng dụng công nghệ số, công tác chuẩn bị bầu cử tại nhiều địa phương đang được triển khai thuận lợi, góp phần hướng tới mục tiêu tổ chức một cuộc bầu cử dân chủ, đúng luật, an toàn và thành công.

Thủ đô Hà Nội đã tích hợp tiện ích bản đồ tra cứu địa điểm bầu cử trên ứng dụng Công dân Thủ đô số iHanoi. Thông qua tính năng này, cử tri có thể dễ dàng tìm kiếm khu vực và điểm bỏ phiếu của mình chỉ bằng vài thao tác trên điện thoại thông minh. Hệ thống bản đồ số hiển thị toàn bộ 1.451 điểm bỏ phiếu trên địa bàn thành phố, giúp người dân nhanh chóng xác định vị trí bỏ phiếu phù hợp với nơi cư trú mà không cần cài đặt thêm bất kỳ ứng dụng nào.

Mô hình "Hòm thư số - Mặt trận lắng nghe ý kiến nhân dân" được xem là giải pháp công nghệ mới được Hà Nội ứng dụng trong công tác chuẩn bị bầu cử. Hệ thống hòm thư số cho phép người dân gửi ý kiến, kiến nghị thông qua quét mã QR hoặc truy cập đường dẫn trực tuyến. Các phản ánh sau khi tiếp nhận sẽ được hệ thống tổng hợp, phân loại và chuyển đến cơ quan chuyên môn xử lý kịp thời. Không chỉ đơn thuần là một công cụ kỹ thuật, mô hình này còn thể hiện tinh thần cầu thị, minh bạch và tăng cường sự tương tác giữa chính quyền với người dân trong quá trình chuẩn bị bầu cử.

Tỉnh Quảng Ninh tạo đột phá toàn diện khi đưa công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) vào mọi khâu của công tác chuẩn bị bầu cử. Từ đầu tháng 2/2026, trên các nền tảng mạng xã hội do Tỉnh đoàn Quảng Ninh quản lý, hàng loạt video ngắn, infographic và hình ảnh đồ họa sinh động đã được đăng tải thường xuyên. Đáng chú ý là ứng dụng (AI) trong thiết kế hình ảnh và tạo giọng đọc. Những nội dung vốn được coi là khô khan như quyền và nghĩa vụ của cử tri, tiêu chuẩn đại biểu hay quy trình bỏ phiếu đã được "mềm hóa" qua những video trực quan, dễ hiểu. Tại xã Đầm Hà, "Bản đồ số hỗ trợ cử tri" giúp người dân tra cứu nhanh chóng địa điểm bỏ phiếu, xóa đi rào cản về khoảng cách và sự bỡ ngỡ trong ngày hội lớn.

Trong giai đoạn chuẩn bị cho ngày bầu cử tại Thành phố Hồ Chí Minh, vai trò của công nghệ càng được thể hiện rõ thông qua hệ thống điều hành và giám sát tiến độ hiện đại. Các phần mềm quản lý biến động cử tri được triển khai giúp chính quyền địa phương kịp thời ghi nhận những thay đổi về nơi cư trú, bảo đảm quyền bầu cử của người dân không bị gián đoạn. Nhờ đó, những sai sót, trùng lặp trong danh sách cử tri được hạn chế tối đa, đồng thời rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị so với phương thức truyền thống.

Cử tri quét mã QR bằng điện thoại thông minh nhanh chóng tra cứu các thông tin liên quan đến bầu cử. Ảnh: Văn Điệp/TTXVN

Một điểm mới đáng chú ý là cử tri có thể phản ánh hoặc bổ sung thông tin nếu phát hiện tên mình chưa có trong danh sách cử tri niêm yết tại khu phố. Chỉ cần quét mã QR bằng điện thoại thông minh, người dân có thể gửi kiến nghị hoặc cập nhật thông tin trực tuyến, giúp cơ quan chức năng tiếp nhận và xử lý nhanh chóng.

Trung tâm điều hành bầu cử của Thành phố Hồ Chí Minh được kết nối với các xã, phường và đặc khu, cho phép cập nhật tình hình tham gia bỏ phiếu của hơn 10 triệu cử tri theo thời gian thực. Nhờ hệ thống này, lãnh đạo các cấp có thể theo dõi trực quan qua các bảng biểu, đồ thị số mà không cần chờ báo cáo giấy qua nhiều cấp trung gian như trước.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác bầu cử đã và đang mang lại những kết quả tích cực. Sự kết hợp giữa kinh nghiệm tổ chức truyền thống và các giải pháp công nghệ hiện đại, giúp nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị bầu cử và thể hiện tinh thần chủ động chuyển đổi số toàn diện của chính quyền địa phương, góp phần bảo đảm tính minh bạch, hiệu quả cho Ngày hội toàn dân.

Hoàng Vân (TTXVN)