Đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền về phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử

Thủ tướng Chính phủ vừa ký ban hành Quyết định số 119/QĐ-TTg ngày 16/01/2026 Phê duyệt Đề án "Thông tin, tuyên truyền về phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử phục vụ phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn đến năm 2035".

Mục tiêu chung của Đề án là đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức, hiểu biết về lợi ích, hiệu quả, đóng góp của năng lượng nguyên tử, đặc biệt là điện hạt nhân phục vụ hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội. Qua đó, góp phần nâng cao sự ủng hộ, đồng thuận của các cấp, các ngành, nhân dân; thúc đẩy văn hóa an toàn, văn hóa an ninh và thực hiện thành công các chương trình, dự án phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân trong kỷ nguyên mới của đất nước.

Bộ Khoa học và Công nghệ là cơ quan chủ trì Đề án, phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương triển khai thực hiện Đề án.

Theo lộ trình, đến năm 2027, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công Thương, tỉnh Khánh Hòa, tỉnh Đồng Nai, Tập đoàn Điện lực Việt Nam và Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam xây dựng chuyên mục về năng lượng nguyên tử và hạt nhân trên Trang (Cổng) thông tin điện tử chính thức của mình; các ngành, địa phương khác thường xuyên cập nhật thông tin về năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân trên Trang (Cổng) thông tin điện tử chính thức.

Đề án đặt mục tiêu đến năm 2027, khoảng 60% cán bộ lãnh đạo, quản lý, công chức, viên chức của các Bộ, ngành, địa phương liên quan được trang bị kiến thức cơ bản về phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân; đồng thời nâng cao năng lực cho đội ngũ làm công tác thông tin, tuyên truyền, phóng viên, biên tập viên theo dõi lĩnh vực này.

Cùng với đó, tổ chức phổ biến kiến thức cho người dân tại các khu vực có dự án điện hạt nhân, lò phản ứng nghiên cứu và cơ sở ứng dụng năng lượng nguyên tử; phấn đấu đến năm 2027, khoảng 50% người dân tại các địa bàn này được cung cấp thông tin cơ bản về vai trò, lợi ích của năng lượng nguyên tử, các quy định về an toàn, an ninh hạt nhân và ứng phó sự cố bức xạ, hạt nhân.

Trong lĩnh vực giáo dục, đến năm 2027, khoảng 70% học sinh trung học, sinh viên tại các tỉnh Khánh Hòa và Đồng Nai được phổ biến kiến thức ngoại khóa về năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân thông qua các chương trình giáo dục, truyền thông phù hợp.

Đồng thời, tổ chức các cuộc điều tra khảo sát định kỳ hằng năm và đột xuất theo mục tiêu cụ thể, với quy mô phù hợp, bằng hình thức trực tiếp hoặc trực tuyến (trong đó có 01 cuộc điều tra khảo sát quy mô lớn tại một số thành phố lớn và các địa phương có công trình/dự án lớn liên quan đến phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử và phát triển điện hạt nhân) để đánh giá mức độ nhận thức, sự ủng hộ của nhân dân về năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân.

Mỗi năm tăng trung bình 10% số lượng tin, bài, thời lượng phát sóng và hệ số truy cập thông tin về năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân trên các kênh thông tin đại chúng của Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam, các cơ quan thông tấn báo chí của trung ương và địa phương có liên quan.

Đến năm 2028 đưa vào sử dụng thử nghiệm phần mềm kho dữ liệu nguồn phục vụ thông tin, tuyên truyền và kênh hỏi - đáp về năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân có sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo.

Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2035, ít nhất 80% cán bộ lãnh đạo, công chức, viên chức của các cơ quan, đơn vị của Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương và ít nhất 30% cán bộ lãnh đạo, công chức, viên chức các bộ, ngành, liên quan được tiếp cận thông tin về phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân.

Đối với cộng đồng dân cư có dự án, ít nhất 70% người dân được cung cấp kiến thức cơ bản về vai trò, lợi ích của năng lượng nguyên tử, điện hạt nhân, an toàn, an ninh và ứng phó sự cố bức xạ và hạt nhân.

Trong lĩnh vực giáo dục, có khoảng 90% học sinh trung học, sinh viên tại các các tỉnh Khánh Hòa và Đồng Nai được phổ biến kiến thức ngoại khóa về năng lượng nguyên tử và điện hạt nhân thông qua các chương trình giáo dục, truyền thông phù hợp.

Đề án xác định các nội dung thông tin, tuyên truyền gồm: Chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử; phát triển điện hạt nhân và lò phản ứng nghiên cứu; ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ; an toàn, bức xạ, an toàn hạt nhân và an ninh hạt nhân, ứng phó sự cố bức xạ và hạt nhân; hợp tác quốc tế.

Bộ Khoa học và Công nghệ là cơ quan chủ trì Đề án, phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương triển khai thực hiện Đề án; hướng dẫn, kiểm tra, giám sát tình hình triển khai các nhiệm vụ và giải pháp của Đề án. Đồng thời, Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương liên quan xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện các hoạt động thông tin tuyên truyền về năng lượng nguyên tử, đặc biệt là điện hạt nhân; xây dựng kế hoạch ứng phó khủng hoảng truyền thông và giám sát thông tin sai lệch, tin giả. Bộ Khoa học và Công nghệ là đầu mối phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương thực hiện Đề án "Tuyên truyền về chủ trương và nhiệm vụ phát triển điện hạt nhân"…

Kinh phí thực hiện Đề án được bảo đảm từ ngân sách nhà nước chi cho lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, các lĩnh vực khác và các nguồn hợp pháp khác theo quy định của pháp luật. Bộ Khoa học và Công nghệ là cơ quan chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương tổ chức triển khai, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra và tổng hợp báo cáo theo quy định.

Tô Hội