Đẩy mạnh chuyển đổi số y tế, xây dựng bệnh viện thông minh

Phát biểu tại Hội thảo "Chuyển đổi số y tế và xây dựng bệnh viện thông minh: Kinh nghiệm quốc tế và triển khai tại Việt Nam" do Hội Tin học Y tế Việt Nam, Báo Sức khỏe và đời sống phối hợp tổ chức ngày 18/6, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức cho biết, đến nay, ngành Y tế đã cơ bản xây dựng được nền tảng thể chế, cơ sở pháp lý và các điều kiện cần thiết để thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trên toàn ngành.

"Có thể nói, đường băng cho chuyển đổi số đã được hình thành khá đầy đủ; việc tăng tốc nhanh đến đâu phụ thuộc vào quyết tâm và nỗ lực của mỗi đơn vị, mỗi địa phương và toàn ngành", Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức phát biểu tại hội thảo.

Tuy nhiên, theo đồng chí Thứ trưởng, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, ngành Y tế vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn, thách thức. Trước hết là sự thiếu đồng đều trong đầu tư và triển khai chuyển đổi số giữa các cơ sở y tế.

Thứ hai, hạ tầng công nghệ thông tin của ngành vẫn còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Đặc biệt, vấn đề an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu y tế vẫn là một thách thức lớn, nhất là trong bối cảnh các mô hình y tế số, bệnh viện thông minh và hồ sơ sức khỏe điện tử ngày càng được triển khai rộng rãi.

Đến nay, toàn ngành Y tế đã có hơn 1.200 bệnh viện triển khai bệnh án điện tử, hầu hết các cơ sở y tế đã ứng dụng công nghệ thông tin trong thanh toán, đăng ký khám chữa bệnh, giảm quá tải cho người bệnh, đồng thời rút ngắn thời gian đăng ký khám bệnh xuống còn bằng giây.

Ông Frank Hester OBE chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về chuyển đổi số và xây dựng bệnh viện thông minh

Chia sẻ tại hội thảo, PGS.TS Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học Y tế Việt Nam cho biết, chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế đang được triển khai mạnh mẽ trên phạm vi cả nước. Đáng chú ý, đã có 1.238 bệnh viện bước đầu nghiên cứu, ứng dụng các giải pháp AI và công nghệ số trong hoạt động khám chữa bệnh, quản lý bệnh viện và hỗ trợ ra quyết định chuyên môn.

Đây là nền tảng quan trọng để từng bước hình thành mô hình bệnh viện thông minh, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, tối ưu hóa quy trình vận hành, giảm tải cho đội ngũ y tế và mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người bệnh.

Tuy nhiên, để xây dựng thành công bệnh viện thông minh, cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng số, chuẩn hóa dữ liệu y tế, bảo đảm an toàn thông tin, đồng thời đào tạo nguồn nhân lực có năng lực làm chủ các công nghệ mới. Chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ mà còn là quá trình đổi mới toàn diện phương thức quản trị và cung cấp dịch vụ y tế, lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

Theo PGS.TS Trần Quý Tường, hiện nay, nhiều cơ sở y tế trong cả nước đã đạt được những kết quả rất tích cực trong quá trình chuyển đổi số và xây dựng bệnh viện thông minh. Có thể kể đến một số mô hình tiêu biểu như Phú Thọ, Quảng Ninh và nhiều bệnh viện tuyến trung ương, tuyến tỉnh khác đã mạnh dạn ứng dụng trí tuệ nhân tạo, bệnh án điện tử, dữ liệu lớn và các nền tảng số trong quản lý, điều hành và khám chữa bệnh.

Những kết quả này cho thấy chuyển đổi số đang từng bước mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và sự hài lòng của người dân.

Các chuyên gia quốc tế trao đổi tại hội thảo.

Chia sẻ tại hội thảo, ông Frank Hester OBE, Nhà sáng lập Công ty TPP, khẳng định, nhu cầu chăm sóc sức khỏe tăng cao trong khi nguồn nhân lực và hạ tầng y tế vẫn chịu áp lực lớn. Bài toán không còn đơn thuần là điều trị một đợt bệnh cấp tính mà là quản lý sức khỏe người dân trong suốt vòng đời. Đây không phải vấn đề riêng của Việt Nam. Nhiều quốc gia phát triển như Anh, Nhật Bản hay Singapore cũng đang đối mặt với áp lực tương tự khi nhu cầu khám chữa bệnh tăng nhanh hơn khả năng mở rộng hệ thống.

Trong bối cảnh đó, kinh nghiệm quốc tế cho thấy chỉ xây thêm bệnh viện hay đào tạo thêm nhân lực là chưa đủ. Điều mà các hệ thống y tế hiện đại đang hướng tới là xây dựng nền y tế dựa trên dữ liệu, thông tin và khả năng kết nối.

Ông Frank Hester OBE cũng cho biết, khái niệm được nhiều quốc gia theo đuổi hiện nay là "một người dân, một hồ sơ sức khỏe". Điều này có nghĩa mọi thông tin y tế của người dân được quản lý trên một hồ sơ thống nhất, xuyên suốt từ tuyến xã, tuyến huyện, tuyến tỉnh đến các bệnh viện chuyên khoa trung ương.

Khi một người đến khám tại bất kỳ cơ sở y tế nào, bác sĩ có thể tiếp cận lịch sử khám chữa bệnh, kết quả xét nghiệm, đơn thuốc, chẩn đoán và các can thiệp trước đó. Đồng thời, những dữ liệu mới phát sinh cũng được cập nhật trở lại hệ thống”.

Bệnh án điện tử đã mang lại nhiều lợi ích cho bệnh viện và người bệnh.

Tại hội thảo, các chuyên gia khẳng định chuyển đổi số không đơn thuần là thay thế hồ sơ giấy bằng thiết bị điện tử. Đó là một cuộc cách mạng trong tái thiết kế hệ thống chăm sóc sức khỏe, lấy bệnh nhân làm trung tâm, để người bệnh được tiếp cận các dịch vụ y tế an toàn hơn, hiệu quả hơn và thông minh hơn.

Các phiên thảo luận chuyên sâu tại hội thảo đã làm rõ lộ trình phát triển y tế số tại Việt Nam. Các đại biểu thảo luận về vai trò của Trung tâm dữ liệu quốc gia trong việc quản lý cơ sở dữ liệu dùng chung, định danh số và chia sẻ dữ liệu tin cậy. Điều này là minh chứng cho quyết tâm của Việt Nam trong việc xây dựng kiến trúc dữ liệu thống nhất ngay từ đầu, tránh tình trạng “cát cứ dữ liệu” từng xảy ra ở nhiều nước phát triển.

Hội thảo phân tích việc cụ thể hóa các mục tiêu của Nghị quyết 72, Nghị quyết 57 và Thông tư 13/2025/TT-BYT, coi đây là kim chỉ nam để cải cách y tế, từ việc phát triển bệnh viện thông minh đến củng cố năng lực y tế cơ sở.

Các chuyên gia khẳng định y tế cơ sở vững mạnh, được hỗ trợ bởi hồ sơ bệnh án điện tử, chính là lời giải cho bài toán quá tải bệnh viện tuyến trên. Khi y tế cơ sở có đủ dữ liệu và khả năng truy cập chuyên môn từ xa, người dân sẽ được tiếp cận dịch vụ cao cấp ngay tại địa phương, giảm thiểu chi phí và thời gian đi lại.

Trần Hằng