Đâu là điểm dừng?

Cảnh “nóng” trên sóng giờ vàng: Khán giả nói gì?

Những ngày qua, bộ phim Đồng hồ đếm ngược của đạo diễn Bùi Tiến Huy đã nhận về nhiều ý kiến trái chiều khi xuất hiện không ít cảnh nóng, bị cho là chưa phù hợp với khung giờ vàng - nơi có đông đảo khán giả ở nhiều độ tuổi cùng theo dõi.

Tác phẩm đưa người xem theo chân Thành (Thanh Sơn), cùng cô gái khiếm thính Linh Chi (Hoàng Hà) và chú chó Coddy, trong hành trình thực hiện những “nhiệm vụ” của Thần chết nhằm kéo dài sự sống cho mẹ anh. Trong đó, Thành buộc phải giải cứu Chiến (Bình An) và bạn gái cũ Minh Anh (Kiều My) khỏi tay một phú bà biến thái tên Thơ (Lan Phương).

Phim gây chú ý khi VTV lần đầu đưa yếu tố siêu thực vào khung giờ vàng. Tuy nhiên, đến tập 14, một tình tiết đã làm dấy lên tranh cãi khi nhân vật Chiến bị giam giữ và buộc phải chiều theo yêu cầu của phú bà. Khi Thành xuất hiện, bà này bộc lộ sự thích thú khi biết cả hai chàng trai cùng “phục vụ” mình. Những hình ảnh nhạy cảm như phú bà trong trang phục ngủ, hành động thân mật với chàng trai trẻ trần trụi, cùng lời thoại mang tính dung tục đã khiến một bộ phận khán giả không khỏi bất ngờ, thậm chí “sốc”, bởi hiếm khi thấy những phân cảnh “bạo” như vậy xuất hiện trên sóng giờ vàng.

Trên mạng xã hội, nhiều ý kiến cho rằng, bộ phim cần tiết chế các cảnh “nóng”, đặc biệt trong bối cảnh có không ít gia đình xem cùng con nhỏ. Một số khán giả lên tiếng đã phải chuyển kênh khi gặp những phân đoạn này. Trước phản ứng từ công chúng, NSƯT Lê Mạnh (Giám đốc Trung tâm phim truyền hình VFC - Đài Truyền hình Việt Nam) cho biết, các cảnh quay trong Đồng hồ đếm ngược phản ánh một phần hiện thực đời sống dưới góc nhìn sáng tạo nghệ thuật. Những yếu tố này có thể còn mới mẻ với khán giả truyền hình nên dẫn đến các ý kiến khác nhau. Tuy vậy, việc đưa vào phim đã được cân nhắc và điều tiết một cách kỹ lưỡng.

Lãnh đạo VFC cũng khẳng định, quy trình kiểm duyệt phim được thực hiện nghiêm ngặt qua nhiều lớp, bảo đảm các tiêu chuẩn khắt khe khi phát sóng trên truyền hình quốc gia. Ê kíp đã tiết giảm tối đa để tác phẩm vẫn nằm trong khung phân loại cho phép phổ biến đến đông đảo khán giả.

Thực tế, việc xuất hiện những cảnh gây tranh cãi trong phim giờ vàng không phải là điều chưa từng có tiền lệ. Năm 2018, bộ phim Quỳnh búp bê từng phải dán nhãn cảnh báo sau phản ứng từ khán giả về các yếu tố bạo lực. Sau 6 tập phát sóng, phim đã tạm dừng để chỉnh sửa, trước khi trở lại ở khung giờ muộn hơn, kèm theo khuyến cáo: “Trong phim có một số nội dung, hình ảnh không phù hợp với khán giả dưới 18 tuổi, khuyến cáo nên có sự giám sát của phụ huynh khi xem”.

Khi sự tinh tế quyết định giá trị tác phẩm

Thực tế cho thấy, ranh giới giữa phản ánh hiện thực và việc khai thác các tình tiết “vượt ngưỡng” trong phim truyền hình Việt Nam đang ngày càng trở nên mong manh, nhất là khi các nhà làm phim phải đối mặt với áp lực cạnh tranh về lượt xem và mức độ thảo luận trên các nền tảng. Không ít tác phẩm lựa chọn đi sâu vào những vấn đề xã hội như bạo lực gia đình, ngoại tình, tham nhũng hay đời sống giang hồ… Đây đều là những chất liệu hiện thực cần được phản ánh, bởi điện ảnh và truyền hình vốn không thể tách rời đời sống.

Tuy nhiên, vấn đề cốt lõi nằm ở cách thể hiện. Khi các chi tiết tiêu cực bị đẩy lên cao trào quá mức, lặp lại dày đặc hoặc được mô tả một cách trần trụi, chúng không còn đơn thuần là phản ánh hiện thực mà dễ bị hiểu như một công cụ nhằm “câu” rating.

Thực tế đã có không ít bộ phim gây tranh cãi bởi những cảnh bạo lực, lời thoại 18+, hay các tình huống thiếu logic nhưng vẫn được “gắn mác” đời thực. Việc khai thác mặt tối của xã hội là cần thiết, song nếu thiếu sự tiết chế và góc nhìn nhân văn, tác phẩm rất dễ rơi vào trạng thái khai thác nỗi đau và sự lệch chuẩn để kích thích tò mò. Khi đó, người xem không còn được dẫn dắt để suy ngẫm mà bị cuốn vào cảm giác sốc, thậm chí là… ngượng ngùng.

Một khía cạnh khác cần được nhìn nhận là tác động đến quá trình tiếp nhận của công chúng. Với độ phủ rộng của truyền hình, phim có khả năng tiếp cận nhiều nhóm khán giả khác nhau. Nếu các yếu tố tiêu cực được thể hiện thiếu định hướng hoặc không đi kèm sự lý giải cần thiết, việc tiếp nhận có thể trở nên đa chiều, thậm chí dẫn đến những cách hiểu lệch lạc về chuẩn mực ứng xử trong đời sống.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu tìm kiếm sự cân bằng trong cách kể chuyện trở nên cấp thiết. Khi tiếp cận các đề tài xã hội, tác phẩm không nên chỉ dừng lại ở việc tái hiện “bề mặt” sự việc, mà cần có sự chọn lọc trong xây dựng tình huống và bối cảnh, nhằm tránh tạo cảm giác cực đoan, nặng nề không cần thiết. Đồng thời, việc đào sâu vào tâm lý và hành trình phát triển của nhân vật sẽ góp phần gia tăng tính thuyết phục, giúp câu chuyện trở nên gần gũi và giàu chiều sâu. Những “góc tối”, nếu được khai thác bằng sự tinh tế, vẫn có thể mang lại giá trị suy ngẫm mà không phụ thuộc vào các chi tiết gây sốc.

Bên cạnh đó, quá trình thẩm định và lựa chọn nội dung phát sóng cần được chú trọng theo hướng đề cao giá trị tổng thể của tác phẩm, bao gồm cả yếu tố nghệ thuật và thông điệp xã hội. Sự đồng hành của khán giả thông qua những phản hồi cũng góp phần định hình xu hướng sản xuất. Về lâu dài, sự phát triển bền vững của phim truyền hình nước nhà không chỉ nằm ở khả năng thu hút sự chú ý, mà còn ở việc xây dựng niềm tin nơi công chúng bằng những câu chuyện có chiều sâu, được tiết chế hợp lý và phù hợp với thị hiếu khán giả.

ĐÌNH TOÁN