Đau bụng kéo dài không rõ nguyên nhân: Cảnh giác với viêm túi thừa Meckel

Đau bụng kéo dài, âm ỉ quanh rốn hoặc vùng hố chậu phải thường khiến nhiều người nghĩ ngay đến viêm ruột thừa. Tuy nhiên, trên thực tế, có những bệnh lý hiếm gặp với triệu chứng tương tự nhưng mức độ nguy hiểm không kém, trong đó có viêm túi thừa Meckel - một dị tật bẩm sinh của đường tiêu hóa, dễ bị bỏ sót hoặc chẩn đoán nhầm.

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, viêm túi thừa Meckel có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng như hoại tử ruột, thủng ruột, viêm phúc mạc toàn thể, thậm chí đe dọa tính mạng người bệnh.

1. Phát hiện dị tật hiếm gặp sau hơn 22 giờ đau bụng

Mới đây, Bệnh viện E đã tiếp nhận và điều trị thành công cho bệnh nhân L. (28 tuổi) bị viêm túi thừa Meckel sau hơn 22 giờ đau bụng kéo dài.

Trước đó, người bệnh xuất hiện tình trạng đau bụng âm ỉ và được thăm khám tại một cơ sở y tế với chẩn đoán theo dõi viêm ruột thừa cấp. Tuy nhiên, khi nhập viện tại Bệnh viện E, các bác sĩ đã tiến hành đánh giá chuyên sâu bằng các phương pháp chẩn đoán hình ảnh hiện đại.

Kết quả chụp cắt lớp vi tính (CT scanner) ổ bụng cho thấy ruột thừa hoàn toàn bình thường. Thay vào đó, các bác sĩ phát hiện một cấu trúc dạng ống tiêu hóa đầu tịt nằm ở vùng bụng dưới bên phải, kích thước khoảng 28 x 22 x 30 mm, thành dày, viêm đỏ và có hiện tượng thâm nhiễm mỡ xung quanh. Đây là những dấu hiệu điển hình của viêm túi thừa Meckel.

Người bệnh sau đó được chỉ định phẫu thuật nội soi cắt bỏ đoạn ruột chứa túi thừa bị viêm. Nhờ được chẩn đoán và can thiệp kịp thời, sức khỏe bệnh nhân phục hồi tốt, tránh được các biến chứng nguy hiểm.

2. Vì sao túi thừa Meckel được gọi là "kẻ mạo danh"?

Túi thừa Meckel là dị tật bẩm sinh thường gặp nhất của đường tiêu hóa, hình thành do ống noãn hoàng không thoái triển hoàn toàn trong giai đoạn bào thai. Theo thống kê, khoảng 2% dân số có túi thừa Meckel, tuy nhiên phần lớn không có triệu chứng và nhiều người không biết mình mang dị tật này suốt đời.

Túi thừa thường nằm ở đoạn cuối ruột non, cách manh tràng khoảng 60 - 100 cm. Trong đa số trường hợp, túi thừa Meckel lành tính. Tuy nhiên, khi xuất hiện biến chứng, bệnh có thể trở thành một cấp cứu ngoại khoa nguy hiểm.

Các nghiên cứu cho thấy khoảng 75% trường hợp túi thừa Meckel không gây triệu chứng. Chỉ khi xảy ra biến chứng, người bệnh mới xuất hiện các biểu hiện lâm sàng rõ ràng.

Viêm túi thừa Meckel thường được ví như một "kẻ mạo danh" bởi các triệu chứng rất giống nhiều bệnh lý cấp cứu ổ bụng khác, đặc biệt là viêm ruột thừa cấp.

Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng:

Đau bụng quanh rốn hoặc hố chậu phải.
Buồn nôn, nôn.
Sốt nhẹ.
Chướng bụng.
Rối loạn tiêu hóa.

Những triệu chứng này khiến việc chẩn đoán chỉ dựa trên lâm sàng trở nên khó khăn. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện trong quá trình phẫu thuật hoặc khi bệnh đã xuất hiện biến chứng nặng.

Bên cạnh đó, túi thừa Meckel thường khó quan sát trên siêu âm thông thường, do đó cần kết hợp các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu như CT scanner hoặc cộng hưởng từ trong những trường hợp nghi ngờ.

Đau bụng âm ỉ quanh rốn hoặc hố chậu phải có thể là dấu hiệu của viêm túi thừa Meckel.

3. Những biến chứng nguy hiểm có thể gặp

Mặc dù là dị tật bẩm sinh tương đối phổ biến, các biến chứng của túi thừa Meckel có thể rất nghiêm trọng.

Xuất huyết tiêu hóa

Đây là một trong những biến chứng thường gặp. Nguyên nhân là do trong túi thừa có thể chứa các ổ niêm mạc dạ dày lạc chỗ. Các tế bào này vẫn tiết acid như niêm mạc dạ dày bình thường, gây loét niêm mạc ruột non lân cận và dẫn đến chảy máu.

Ở trẻ em, biểu hiện thường là đi ngoài ra máu đỏ tươi. Ở người lớn, người bệnh có thể đi ngoài phân đen hoặc thiếu máu kéo dài không rõ nguyên nhân.

Viêm túi thừa

Túi thừa có thể bị viêm do nhiễm khuẩn hoặc tắc nghẽn bởi sỏi phân. Khi đó, người bệnh xuất hiện đau bụng, sốt, buồn nôn với các triệu chứng rất giống viêm ruột thừa cấp.

Nếu không được điều trị sớm, tình trạng viêm có thể tiến triển thành hoại tử hoặc thủng ruột.

Tắc ruột

Tắc ruột là biến chứng ít gặp nhưng rất nguy hiểm. Túi thừa Meckel có thể gây xoắn ruột, lồng ruột hoặc hình thành dải xơ chèn ép khiến thức ăn không thể lưu thông trong lòng ruột.

Các triệu chứng thường gặp gồm:

Đau bụng từng cơn dữ dội.
Buồn nôn, nôn nhiều.
Chướng bụng.
Bí trung đại tiện.

Thủng ruột và viêm phúc mạc

Đây là biến chứng nặng nhất. Khi túi thừa bị viêm kéo dài hoặc loét sâu, thành ruột có thể bị thủng. Dịch tiêu hóa và vi khuẩn tràn vào ổ bụng gây viêm phúc mạc toàn thể, nhiễm trùng huyết và đe dọa tính mạng nếu không được phẫu thuật cấp cứu.

4. Khi nào cần đi khám?

Không nên chủ quan với các cơn đau bụng kéo dài, đặc biệt khi đau quanh rốn, hố chậu phải hoặc vùng bụng dưới. Người bệnh cần đến cơ sở y tế thăm khám nếu xuất hiện các dấu hiệu:

Đau bụng kéo dài không rõ nguyên nhân.
Đau bụng tăng dần.
Buồn nôn, nôn.
Đi ngoài ra máu hoặc phân đen.
Chướng bụng, bí trung đại tiện.
Sốt kèm đau bụng.

Đặc biệt, người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc giảm đau khi chưa xác định nguyên nhân, bởi thuốc có thể làm che lấp triệu chứng, gây khó khăn cho việc chẩn đoán và làm chậm quá trình điều trị.

Viêm túi thừa Meckel tuy là bệnh lý hiếm gặp nhưng có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm nếu bị bỏ sót. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và chủ động thăm khám là yếu tố quan trọng giúp người bệnh được điều trị kịp thời, hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.

BS Nguyễn Nga